Suç ve Ceza
Raskolnikov, işlediği cinayetin
başlangıçta bir suç olduğuna tam olarak inanmasa da zaman onu, bunun bir suç
olduğunu önce kendisine sonra da polise itiraf etmeye kadar götürür.
Dostoyevski’ye göre vicdanı, insanın beynini rahat bırakmaz. İnsan bir suç
işlemişse bunu sonsuza kadar inkâr etmeyi sürdüremez, sonunda vicdanının sesine
teslim olur. Ve adalet sistemi suçun arkasındaki olayları dikkate alsa da
cezayı uygular.
Biz bunu tersine çevirmeyi başardık.
Üstelik iki yönlü olarak başardık. Suçsuz olanları suçlu gibi göstermeyi ve
tutuklu tutmayı, suçlu olanları ise zaman aşımından salıvermeyi başardık. Çünkü
aradığımız şey yalnızca suç ve suçlu değil.
Modern ceza hukuku yaklaşımı,
cezayı vermeden önce suçun, suçlu tarafından hangi güdülerle işlendiğine bakar.
Buna göre cezanın en alt limitle en üst limit arasında nerede yer alacağını belirler.
Bizde durum farklı, biz suçlunun arkasında kim olduğuna bakıyoruz. Eğer
suçlunun arkasında olanlar bizdense suçluyu kurtarmanın yollarını arıyoruz.
Eğer suçun ve suçlunun arkasında olanlar bizden değilse o zaman suçlu cezasını
çekiyor.
Bu uygulamada itirafın önemi yok.
Önemli olan kimlerden olduğunuz. Yani eğer Raskolnikov bizden birisi olsa zaman
aşımıyla kurtulurdu ceza yemekten.
Bizim durumumuza bakınca
Raskolnikov ne kadar saf, ne kadar masum görünüyor göze. Oysa önce bizden biri
olmayı seçse, sonra işleseydi cinayetlerini ve eğer vicdanını bastırmayı da
becerebilseydi, sürgünlere gitmesine hiç gerek kalmazdı. Biraz mahkeme falan
ardından zaman aşımıyla serbest kalırdı.
1692 yılında, Amerika’da Salem
kentinde birkaç küçük kızın bazı kadınları cadılıkla suçlaması üzerine
inanılmaz bir insan avı başladı. Kentte yaşayan birçok kişi cadılıkla suçlandı,
yakalandı, hapse atıldı ve işkencelerle öldürüldü.
Senatör McCarthy önderliğinde
örgütlenen gruplar Amerika’da 1950’lerde aykırı görüşlü herkesi düşüncelerinden
dolayı komünistlikle suçlayarak yıldırdılar. Toplum adeta cinnet geçirerek bir
komünizm fobisine tutuldu. Bizden olmayan herkes komünist olarak görüldü. Bu
davranış tarzı sonradan McCarthy’cilik olarak adlandırıldı.
Arthur Miller Salem cadılığı
olayını kendi döneminin McCarthy’ciliğine uyarlayarak ünlü Cadı Kazanı oyununu
yazdı.
Yönetim de başka güçler de,
tarihte pek çok örneği görüldüğü gibi, zaman içinde bizden olanlar ve
olmayanlar ayrımları yapabilir. Önemli olan yargının ne yapacağıdır. Yargı,
eğer yönetimin izinden giderek bizden olanlar ve olmayanlar ayrımına göre karar
almaya başlamışsa o zaman yapacak bir şey kalmamış
demektir.
İnsan, eğer başkalarına yapılan
haksızlıklara baş kaldıramıyorsa kendisine yapılan haksızlıklara da baş eğmek
zorunda kalır.
Felsefe konusunda
Aşil'in Topuğu31 Ekim 2026Siyasetin Sınırları: Güç Nerede Durmalı11 Ekim 2026Liyakat Yoksa Umut da Yoktur23 Ağustos 2026Devlet Neden Bozulur? Osmanlı Devlet Adamlarının Yanıtları14 Ağustos 202629 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.