Merkez Bankası Faizleri Niçin Değiştirmedi?
TCMB Para Politikası Kurulu bugünkü toplantısında kısa
vadeli faizleri değiştirmeden bıraktı. Buna göre haftalık repo ihalesi faizi
yüzde 7,5, gecelik borç alma faizi yüzde 7,25, gecelik borç verme faizi yüzde
10,75 düzeyinde devam edecek. Kurul, benzer şekilde, geç likidite penceresi
faizlerini (TCMB borç alma faizi yüzde 0, TCMB borç verme faizi yüzde 12,25) değiştirmeden
bıraktı.
TCMB’nin bu toplantısından hemen önce yaşanan önemli gelişmeler
tarih sırasıyla şöyleydi:
1. Yunanistan, AB ile anlaşmaya varmış ve yapılanma programını
uygulamayı kabul etmişti. Dolayısıyla Euro bölgesi kapıya kadar gelen tehlikeyi
en azından şimdilik uzaklaştırmıştı.
2. ABD ekonomisi toparlanmaya devam etmekle birlikte Fed’in
faizi Eylül ayında artırıp artırmayacağı tartışmaları henüz netleşmiş bir
görüntü vermiyordu.
3. Çin borsasındaki büyük çöküşe karşın bu gelişmenin ne Çin’i
ne de küresel sistemi önemli ölçüde etkilemeyeceği netleşmişti.
4. Suruç’ta yaşanan katliam iç siyasal tansiyonu yükseltmiş
ve risklere olumsuz etki yapmıştı.
5. Koalisyon seçeneğinin giderek zayıflaması riskleri biraz
daha artırmaya başlamıştı.
6. Ham petrolün varil fiyatı 60 – 55 USD bandına gerilemişti
(Brent petrol.)
7. USD Endeksi 97’nin hemen altında seyrediyordu.
8. USD / TL kuru 2,70’in üstüne çıkmış, Euro / TL kuru da 3,00
dolayına yükselmişti.
9. Gösterge faiz % 9,90 – 10,00 aralığına gelmişti.
10. BIST 100 endeksi 80 bin düzeyinde tutunmaya çalışıyordu.
TCMB’nin elindeki faizleri ve piyasadaki faizleri birer tabloda
gösterelim:
TCMB
|
%
|
Haftalık
Repo Faizi
|
7,5
|
Gecelik
Borç Alma
|
7,25
|
Gecelik
Borç Verme
|
10,75
|
Ağırlıklı
Ortalama Fonlama Maliyeti
|
8,30
|
Piyasa
|
%
|
Mevduat
Faizi
|
9,20 – 12,00
|
Kredi
Faizi
|
15,00 – 22,00
|
Gösterge
Faizi
|
10,00
|
TCMB, bankalara sağladığı kaynaklara uyguladığı faiz oranlarıyla
piyasada oluşan faizler üzerinde iki türlü etki yaratabiliyor: (1) Kaynak
maliyetini etkileyerek piyasada faizlerin düşmesini veya yükselmesini
etkileyebiliyor. (2) Kendi faizlerini değiştirerek ve o yönde eğilim belirterek
piyasadaki beklentileri ve dolayısıyla faizlerin oran ve yönünü
etkileyebiliyor.
TCMB, piyasaya verdiği kaynakları haftalık repo ile verirse
yüzde 7,5’dan gecelik fonlama ile verirse yüzde 10,75’den veriyor. Bu iki borç
verme aracının ağırlıklı ortalaması bize TCMB’nin ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini
(bir anlamda ortalama faizini) gösteriyor. TCMB, faizi artırmak isterse
haftalık repo ihalelerini sınırlayıp borç verme ağırlığını gecelik fonlamaya
kaydırdığında ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti de yüzde 10,75’e yaklaşıyor.
Tersine faizi düşürmek istediğinde borç verme ağırlığını haftalık repo
ihalesine kaydırırsa ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini yüzde 7,5’e
yaklaştırıyor.
TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti karar öncesinde
yüzde 8,4 idi. Bugün itibariyle piyasada maliyetleri etkileyen mevduat faizi ve
gösterge faizi ortalama olarak yüzde 10,5 dolayında görünüyor.
Piyasada oluşmuş bulunan faizler henüz TCMB’nin faiz
oranlarını değiştirmesini gerektirecek noktada değil. Ne var ki Fed’in faiz
artırımı yapacağı ya da en azından bu konuda ne yapacağını açıklayacağı tarih artık
çok uzak değil. Fed’in faizle ilgili kararı ister istemez bir fırtına
yaratacak. Çünkü faiz artırımı tek seferlik bir eylem değil, ardıl artırımlara
gebe bir süreç olacak. Ve ne yazık ki biz bu fırtınaya erken seçim ekonomisiyle
yakalanacağız. O nedenle TCMB’nin gelecek ayki toplantıda faiz artırımını
gündeme alması gerektiğini düşünüyorum.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202625 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.