İkiz Açıkta Son Durum
Makroekonomide en temel denklem iç ve dış ekonomik dengeyi
bir arada gösteren denklemdir. Bunu şöyle yazabiliriz:
Bu denklemde S özel kesim tasarruflarını, I özel kesim
yatırımlarını, T kamu kesimi gelirlerini (zorunlu tasarruflar), G kamu kesimi
harcamalarını, X dış dünyadan sağlanan döviz gelirlerini, M de dış dünyaya
yapılan döviz ödemelerini gösterir.
Bu denklemde yer alan (T – G) yani kamu kesimi gelir gider
dengesi kabaca bütçe dengesine, (X – M) de kabaca cari dengeye eşittir. Eğer
bir ekonomide bu iki dengenin ikisi de açık veriyorsa o zaman ikiz açık söz
konusu demektir.
Denklemin sol tarafı yani iç ekonomik denge, ekonomideki iç
tasarrufları (pozitif veya negatif) gösterir. (S – I) ifadesinde S > I ise
özel kesimin tasarrufları yatırımlarından büyük olacağı için özel kesim
tasarruf fazlası, S < I ise tasarruf açığı var demektir. (T – G) ifadesinde
T > G ise kamu kesimi gelirleri giderlerinden büyük demek olduğundan bütçe
fazlası, T < G ise bütçe açığı oluşmuş demektir. S < I ve T < G ise o
zaman iç tasarruflar (kamu ve özel) eksi demektir. Bu durumda dış kaynak
sağlanarak açık kapatılmaya çalışılır. Örnek vermek gerekirse ABD ve İngiltere
ikiz açıkla karşı karşıyadır. Buna karşılık Almanya’da yalnızca bütçe açığı söz
konusudur.
Türkiye’de hem özel kesim hem de kamu kesimi açık
vermektedir. Yani (S – I) ifadesinde S < I ve (T – G) ifadesinde T < G’dir.
Bunların toplamı cari dengeye eşit olduğu için de X < M’dir. Yani iç
ekonomik denge açık vermekte ve bunu dış ekonomik dengedeki açık
dengelemektedir.
Türkiye'de özel kesimi bir yana bırakır da konuya kamu kesimi iç
dengesi ve ekonominin dış dengesi yönünden bakarsak karşımıza ikiz açık olgusu
çıkar. Son yıllarda bütçe açığında ciddi düşüler söz konusu olmuş, cari açıkta da büyümedeki düşüşle birlikte azalma ortaya çıkmıştır. Buna karşın Türkiye'de ikiz açık devam etmektedir. Bu çerçeveden Türkiye’nin ikiz açıklı görünümü şöyledir (mavi çizgi bütçe dengesi / GSYH, sol eksen, kırmızı çizgi cari denge / GSYH sağ eksen.)
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202681 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.