Fed'in Modası Geçti
Merkez Bankası
sadeleştirme için nereye bakacak?
Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), 22
Aralık’ta toplanmadan önce yetkili ağızlardan para politikası uygulamasının
sadeleştirileceği, para politikasında ortodoks uygulamalara geri dönüleceği,
faiz sayısının azaltılacağı yolunda açıklamalar yapılmıştı. Bu açıklamalar çerçevesinde
piyasada oluşmuş bulunan beklenti, gecelik borç alma ve politika faizinin
artırılacağı buna karşılık gecelik borç verme faizinin düşürüleceği
biçimindeydi. Ne var ki toplantıdan çıkan karar, beklentilerin tersine,
faizlerin değiştirilmemesi yönünde oldu.
Toplantı sonrasında açıklanan PPK Kararında şöyle bir ifade
yer alıyor: “Kurul, küresel para politikalarındaki
normalleşmenin başlaması ile birlikte oynaklıklarda gözlenen düşüşün kalıcı
olması halinde önümüzdeki toplantıdan itibaren para politikasındaki sadeleşme
adımlarına başlanabileceğini değerlendirmiştir.”
Demek ki PPK piyasalardaki oynaklık (volatilite) düşüşünün
kalıcı olup olmadığına bakarak Ocak ayında para politikasını sadeleştirme
konusunda adım atıp atmamaya karar verecek. Bu aşamada bir soru geliyor akla:
Acaba PPK, piyasalardaki oynaklık düşüşünün kalıcı olup olmadığını neye göre
belirleyecek? Bu sorunun yanıtı da Merkez Bankası yetkililerinin 23 Aralık’ta
banka ekonomistleriyle yaptığı toplantıda yanıtlanmış. Banka ekonomistlerinin
toplantı sonrasında yazdıkları yorumlardan, Merkez Bankası’nın oynaklık ölçüsü
olarak VIX endeksi ve MOVE endeksine bakacağını açıkladığı anlaşılıyor.
VIX Endeksi
Volatilite Endeksi (Volatility Index - VIX endeksi), hisse
senedi piyasalarının 30 günlük süre içindeki oynaklık beklentisini gösteren bir
endekstir. İlk kez 1993 yılında Şikago Opsiyon Borsası (CBOE) tarafından oluşturulmuştur.
CBOE VIX endeksi, S&P 500 endeksi üzerine yazılan opsiyonların zımni volatilitesinden
hesaplanarak piyasanın volatilite beklentisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Endeks,
geniş anlamda piyasanın risk algılamasını ölçmeye yaramaktadır. Nasdaq 100 ve
Dow Jones Industrial Average endeksleri üzerine kurulu VIX endeksleri de
olmakla birlikte en çok kullanılanı CBOE VIX endeksidir.
VIX endeks değeri 30’dan yüksekse oynaklık yüksek ve dolayısıyla
yatırımcıların gelecek korkusu fazla demektir. VIX endeks değeri 20’nin altındaysa
piyasalarda volatilite düşük ve yatırımcıların geleceğe bakışı korkusuz
demektir.
CBOE VIX endeksi bu yazıyı yazdığımda 18 dolayındaydı.
MOVE Endeksi
MOVE Endeksi (Merrill Option Volatility Expectations Index) Merrill
Lynch yatırım bankası tarafından geliştirilmiş bir oynaklık beklenti endeksidir.
Endeks, ABD Hazine tahvillerinin 30 günlük süre içindeki oynaklığına ilişkin piyasa
tahminlerini yansıtır. Bir anlamda hisse senetlerine dayalı VIX endeksinin ABD
Hazine tahvillerine dayalı halidir. Nasıl ki VIX endeksi yükseldikçe hisse
senetleri piyasasında volatilite ve dolayısıyla risk beklentisi artıyorsa MOVE
endeksi yükseldikçe tahvil piyasasında riskler ve volatilite artıyor demektir.
Sonuç
Bugüne kadar piyasa Fed’e odaklanmıştı. Fed faizi artırırsa
Merkez Bankası da muhtemelen sadeleşme, ortodoks politikaya dönme, faiz sayısını
azaltma gibi konularda adım atacak diye düşünülüyordu. Merkez Bankası da
geçtiğimiz haftalarda hep bu yönde açıklamalar yapmıştı. Sonunda Fed faizi
artırdı ama bizim Merkez Bankası sadeleşme konusunda top çevirmeyi tercih etti.
Bu kez çok daha belirgin bir söz veriyor ve VIX ve MOVE endekslerindeki gelişme
doğrultusunda sadeleşme adımları atacağını açıklıyor. Piyasa şimdi göz kulak
kesilip bu iki endeksi gözetlemeye başlayacak. 19 Ocak 2016 tarihindeki PPK toplantısına
doğru piyasa uzmanları bu iki endeksin nabzını tutacaklar.
Ya Fed’e bakıyoruz veya Amerikan S&P Hisse senedi
piyasasındaki VIX endeksine ya da Amerikan tahvillerinin volatilitesini ölçen
MOVE endeksine. Tabii oralara bakmaktan buradaki enflasyonun ne olduğunu görmeyi
ihmal ediyoruz ve yıllardır yüzde 5 olarak hedeflediğimiz enflasyon, hedeften
büyük sapmalar gösterse de oralı olmuyoruz. Yeter ki Fed faizi artırmaya devam
etmesin ya da VIX ve MOVE endeksleri dalgalanmasın. Bakalım bunlardan sıkılınca
nereye bakmaya başlayacağız?
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202689 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.