İlk 100 Günün Üçte Biri Geçti Bile
Türkiye, 6 ay arayla iki kez genel seçime gitti. Amaç
siyasal istikrarı sağlamaktı. Siyasal istikrar tanımı genel olarak farklı olsa
da bizde genel kabul görmüş şekli tek parti iktidarıdır. Dolayısıyla tek parti
iktidarı aranıyor ve geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlerin de etkisiyle
koalisyon hükümeti kurulmasının istikrarsızlık getireceği düşünülüyordu. 1
Kasım seçimlerinde AKP tek başına iktidar olacak sonucu elde etti ve iktidar
oldu. Hükümet çevreleri hemen reformlara başlanacağını ve ilk olarak 100 günlük
bir program açıklanacağını söylediler. Piyasaların beklentisi kısa sürede
finansal piyasalarda rahatlama olacağı ve göstergelerin yerli yerine oturacağı ardından
da ekonomik toparlanmanın sağlanacağı yönündeydi. Bugün itibariyle, konu edilen
100 günün üçte birlik bölümü tamamlanmış durumda. Henüz açıklanmış bir reform
programı yok. Bakalım seçimden sonraki ilk ayda finansal piyasaların
beklentileri karşılanabilmiş mi?
Borsa (BIST 100 Endeksi)
Aşağıdaki şekil BIST 100 endeksi (borsa) ve gösterge
faizdeki gelişmeyi gösteriyor (BIST 100 endeksi mavi çizgi, sol eksen, gösterge
faiz kırmızı çizgi, sağ eksen.)
Grafikten görüleceği gibi seçim sonrasında borsada giderek
hızlanan bir çöküş oluşurken gösterge faizde (ve ona bağlı olarak piyasa
faizlerinde) artış olmuştur. Borsa, ekonomik gelişmelere, siyasal gelişmelere,
jeopolitik risklere karşı en duyarlı alanlardan birisidir. Özellikle belirli
bir yabancı portföyünün bulunduğunu düşünürsek bu dönemde bu tür olumsuz bir
etkilenmenin sürpriz olmadığını kabul etmek gerekir.
Döviz Kurları
Aşağıdaki grafikte USD / TL kurunda ve Euro / TL kurundaki gelişme
yer alıyor (USD / TL kuru mavi çizgi, Euro / TL kuru kırmızı çizgi.)
Grafikten görüleceği gibi USD / TL ve Euro / TL kurunda
seçimden sonraki 35 günde dalgalanmalar olsa da pek bir değişiklik olmamış.
Yalnız son günlerde Euro / TL kuru yukarıya hızlı bir yöneliş yapmış görünüyor.
Bunun da nedeni 3 Aralık tarihli AMB toplantısı sonrasında açıklanan AMB
kararlarının piyasaları tatmin etmemiş olması sonucu Euro’nun olduğundan daha
değerli olması gerektiğini düşünen piyasaların Euro’ya olan taleplerini
artırmış olmaları. Dolayısıyla bu bir aylık dönemde kurlar aslında Türkiye’ye
sorun çıkarmamış görünüyor.
Merkez Bankasının Faizleri ve Piyasa Faizi
Aşağıdaki grafik; TCMB’nin politika faizinde (PF), ağırlıklı
ortalama fonlama faizinde (FF) ve piyasa faizlerini temsil eden gösterge
faizdeki (GF) gelişmeyi gösteriyor (PF mavi çizgi, FF kırmızı çizgi, GF yeşil
çizgi.)
Grafik; TCMB’nin, uzun süredir yüzde 7,5 olarak sürdürdüğü politika
faizini (PF) bu dönemde de değiştirmediğini, piyasayı asıl olarak fonladığı
faiz olan ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin de (FF) yüzde 8,70’lik bir
ortalama oran etrafında küçük çaplı dalgalanmalar yaşadığını gösteriyor.
Bu faizlerle TCMB, piyasada oluşan faizleri düşürmekte
başarılı olamamış görünüyor. Çünkü aynı dönemde gösterge faiz (GF) yüzde
10,30’luk bir ortalama etrafında küçük dalgalanmalar yaşamış aşağı yönlü bir
yönelmeye girmediği gibi yukarı yönlü bir eğilim sergilemiş bulunuyor.
Riskler (CDS Primi)
Aşağıdaki grafik; Türkiye’nin finansal piyasalar tarafından
algılanan risklerini gösteren CDS priminin gelişmesini ortaya koyuyor.
Grafikten görüleceği gibi Türkiye’nin risk primi 1 Kasım
seçiminden bu yana, arada bir iniş dönemi yaşamış olmasına karşılık, genel
olarak artış eğilimindedir. Bu artış Rusya krizi sonrasında biraz daha
hızlanmış görünüyor.
Sonuç
Kuşkusuz bu gelişmede dış etkenlerin önemli payı var. Çünkü
bu dönemde bir yandan Fed’in faiz artırımına ilişkin beklentiler güçlenirken bir
yandan da AMB’nin piyasaları tatmin etmeyen açıklamaları etkili oldu. Bunlara
ek olarak dış siyasal konjonktürdeki bozulmalardan da söz etmek gerekir. Rus
uçağının düşürülmesiyle başlayan kriz, borsada satışları ve dolayısıyla değer
kayıplarını hızlandırdı.
Türkiye ekonomisi 2004 – 2008 dönemi arasında ulaştığı güçle
dış etkilere direnebiliyordu. Ama artık o gücünde değil. Bu gerçeği ne kadar
erken kabul eder ve önlem alırsak o kadar az fatura öderiz. İlk 100 günün 35
gününü kaybettik. Sanki yine buralarda en ünlü teori olan ‘Bize bir şey olmaz
teorisinin’ arkasına geçecekmişiz gibi bir görünüm var.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202663 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.