Falcıların Yılı
Yılbaşında çoğunluk Brexit diye
bir meselenin farkında değildi. Farkında olanlar da olayın buralara varacağını tahmin
etmiyordu. ABD ekonomisinin gidişine ilişkin verileri ve
Fed’den gelen açıklamaları izleyenlerin çoğu Fed’in bu yıl 2 ile 4 arasında faiz
artıracağını düşünüyordu.
Makroekonomik tahmin yapmanın iki
yolu vardır: (1) Tahmine temel oluşturan varsayımları sıralayıp verileri ve
olası koşulları gözden geçirerek tahmin yapmak. (2) Bu tür zahmetlere girmeyip
rastgele tahmin yapmak.
İktisatçılar çoğunlukla ilk yolu,
falcılar ve iktisatçıymış gibi yapanlar ikinci yolu izlerler. Büyüme bu yıl
yüzde 5 olacak ya da yılsonu Dolar kuru 3 olacak dediklerinde bu tahminlerinin
dayandığı varsayımlar nelerdir, hangi verileri kullandın diye sorsanız ikincilerin
yanıtı yoktur.
Yıl bittiğinde iktisatçıların
tahminleri gerçekleşmemişse varsayımlarına bakmak gerekir. Varsayımları tuttuğu
halde tahminleri gerçekleşmemişse ya da varsayımları tutmadığı halde tahminleri
gerçekleşmişse sorun var demektir.
Yıl bittiğinde falcıların veya
iktisatçı gibi yapanların karşısında böyle bir risk yoktur. Tahminleri tutmuşsa
övünürler, tutmamışsa zaten onların tahminini pek de hatırlayan çıkmaz. Kimse
onlara “varsayımların neydi” diye sormaz.
Bu yıla başlarken tahminlerimi
dayandırdığım varsayımlar içinde Brexit yoktu. Fed’in bu yıl 3 – 4 kez faiz
artırımı yapacağını ve Rusya ile ilişkilerimizde yumuşama olacağını
varsaymıştım. Geldiğimiz aşamada Brexit gerçekleşmiş, Fed’in bu yıl faiz
artırımı yapması da gündemden çıkmış görünüyor. Rusya ile ilişkilerimizde ekonomiye
olumlu yansıyacak herhangi bir olumlu gelişme bulunmuyor. Bu durumda benim kur
tahminim doğru çıkarsa öngördüğüm değil öngörmediğim varsayımlarla (Fed’in faiz
artırmaması, Brexit’in gerçekleşmesi ve Rusya ile durumun düzelmemiş olması) doğru
çıkmış olacak. Ki bu durumun benim tahmin yeteneğimle hiçbir ilgisi
olmayacağını, tamamen tesadüflere dayalı olacağını belirtmeye gerek bile yok. Çünkü
varsayımların tutmadığı yerde tahminler tutarsa bu sadece tesadüf olur. Öte
yandan varsayımlarım çıkmadığına göre bunlara dayanarak yapılmış tahminim tutmazsa
bunu sorgulamak da anlamlı olmaz.
Bu gibi kaotik yıllarda rastgele
tahmin yapıp tutturmak, bilimsel verilere ve varsayımlara dayanarak tahmin
yaparak tutturmaktan daha yüksek olasılığa sahiptir. O nedenle bu yıl iktisatçıların
tahminlerinden çok falcıların ve iktisatçıymış gibi yapanların tahminleri
tutar. Çünkü onların açıklamaları gereken varsayımları yoktur.
Bazı okurlar bana yılsonu kur
tahminimi değiştirip değiştirmeyeceğimi soruyor. Ben kur tahminini, büyüme,
enflasyon gibi makro göstergeleri tahmin edebilmek için yapıyorum. Bu tahminim
kimseye yatırım tavsiyesi için yön göstermek amacı taşımıyor. Varsayımların alt
üst olduğu böylesine kaotik bir ortamda daha iyi bir tahmin yapabileceğimi
düşünmediğim için kur tahminimi bu aşamada değiştirmeyi anlamlı bulmuyorum.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026135 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.