Bütçe Açığı ve Faiz Dışı Fazla
Bu blogda daha önce
yayımlanan Bütçe Dersi başlıklı yazımda kamu kesimi bütçe denklemini şöyle
yazmıştım:
Bütçe Dengesi = Bütçe Gelirleri (vergi gelirleri + diğer gelirler) – Bütçe giderleri (faiz dışı giderler + faiz giderleri)
Vergi gelirleri dolaylı ve dolaysız vergiler, faiz dışı giderler de personel
giderleri, yatırım giderleri, transfer giderleri ve diğer cari giderlerden
oluşur.
Borçlanmalar bütçeye gelir veya gider yazılmaz, ayrı bir borç hesabında
izlenir. Buna karşılık borçlar için ödenen faiz giderleri, bütçenin
gelirlerinden ödendiği için bütçeye gider yazılır.
Faizler hariç tutularak bakılan dengeye de faiz dışı bütçe dengesi deniyor. Bunu da şöyle formüle edebiliriz:
Faizler hariç tutularak bakılan dengeye de faiz dışı bütçe dengesi deniyor. Bunu da şöyle formüle edebiliriz:
Faiz dışı denge = Bütçe gelirleri – faiz dışı giderler
Faiz dışı dengenin önemi büyüktür.
Bu dengeye bakmanın amacı şu soruyu yanıtlamaktır: Eğer faiz ödemesi olmasaydı
bütçe açık mı verirdi fazla mı? Bunun için bütçe gelirlerinden faiz dışında
kalan giderleri düşerek bir denge buluruz. Bu denge açık veriyorsa bütçe, faiz
ödemeleri olmasa bile açık veriyor demektir ki o zaman ya gelirleri artırmak ya
da giderleri kısmak için önlem almak gerekir. Eğer faiz dışı fazla söz
konusuysa o zaman bütçe gelirleri faiz dışı giderleri karşılayabilmekte ve faiz
ödemeleri için de bir miktar fazla elde edebilmektedir. Yani borçlanma ihtiyacı
en azından o faiz dışı fazla miktarı kadar düşüyor demektir.
2012 Ocak – Şubat aylarına ilişkin bütçe sonuçları
şöyle özetlenebilir (milyar TL):
2012
|
Ocak - Şubat
|
Bütçe Gelirleri
|
55,6
|
Vergi
Gelirleri
|
46,2
|
Diğer
Gelirler
|
9,4
|
Bütçe Giderleri
|
56,5
|
Faiz
Dışı Giderler
|
42,5
|
Faiz
Giderleri
|
14,0
|
Bu sayıları yukarıdaki denklemlerde yerlerine koyalım:
Bütçe Dengesi = 55,6 – 56,5 = -0,9 (yani bütçe Ocak – Şubat 2012’de 0,9
milyar TL açık vermiş bulunuyor.)
Faiz Dışı Denge = 55,6 – 42,5 = 13,1 (yani Ocak – Şubat 2012’de bütçe 13,1
milyar TL faiz dışı fazla vermiştir. )
Bu denklemleri ve sayıları bir şema halinde gösterelim.
Bu denklemleri ve sayıları bir şema halinde gösterelim.
Maliye konusunda
Servet Vergisi 25 Mart 2024Mali Sürüklenmede Son Durum 13 Kasım 2021Yeni Kararlar ya da Faizi Artırmadan Yükseltmenin Bin bir Yolu 30 Eylül 2020Türkiye’de Para ve Maliye Politikasının Başarısının Ölçülmesi20 Ocak 20208 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.