Türkiye’de Para ve Maliye Politikasının Başarısının Ölçülmesi
Maliye Politikası
Uygulamasının Sonuçları
Bütçe, vergiler başta olmak üzere
gelirleri, harcamaları ve borçlanmayı kapsadığı için maliye politikasının en
önemli uygulama aracı konumundadır. Buna göre bütçede başlangıç için öngörülen açık
(ya da fazla) ile gerçekleşen (açık ya da fazla) arasındaki farklar (sapmalar)
bize maliye politikasının ne kadar başarılı olduğunu gösterir.
Aşağıdaki grafiklerden soldaki
2002 – 2019 yılları arasında bütçe dengesinde başlangıç öngörüsüyle gerçekleşen
durum arasındaki sapmayı, sağdaki grafik aynı durumun 2010 – 2019 yılları
arasındaki görünümünü sergiliyor. Sağdaki grafiğin kapsanan süre dışındaki bir
farkı da 2019 yılında tarihte ilk kez kullanılan TCMB yedek akçesini dışarıda
bırakmış olmasıdır.
Soldaki grafikte en büyük sapma
2009 yılında küresel krizin Türkiye’yi etkilediği yılda ortaya çıkmış
görünüyor. Sağdaki grafikte ise TCMB’den tarihte ilk kez alınan yedek akçe
dışarıda bırakıldığında en büyük sapmanın 2019 yılı bütçesinde (yüzde 100’ün
üzerinde) olduğu görülüyor.
Para Politikası
Uygulamasının Sonuçları
Merkez Bankası uzunca bir süredir
para politikasını enflasyon hedeflemesi uygulamasına göre şekillendiriyor. Bu
durumda başlangıçta belirlenen enflasyon hedefiyle yılsonunda ortaya çıkan
enflasyon oranı arasındaki farklar (hedeften sapmalar) bize para politikasının
başarılı olup olmadığını gösterebilecek en önemli ölçü olacaktır.
Aşağıdaki grafiklerden soldaki
2002 – 2019 yılları arasında enflasyon hedefiyle gerçekleşen enflasyon
arasındaki sapmayı, sağdaki grafik aynı durumun 2010 – 2019 yılları arasındaki
görünümünü ortaya koyuyor.
Her iki grafikte de hedeften
sürekli sapmalar olduğu, en büyük sapmanın ise 2018 yılında ortaya çıktığı
görülüyor.
Para Politikası Başarısız, Maliye Politikasında ise Başarı Kaybı Görülüyor
Maliye politikasının başarısını
bütçe dengesinin başlangıçta öngörülen dengeye yakınlığıyla ölçüyoruz. Bunun
bir nedeni uygulanan politikanın hedefle uyumlu olup olmadığı bir diğer nedeni
de sapmanın açığın büyümesi şeklinde ortaya çıkması halinde kamu borçlanmasının
artırılmasına yol açmasıdır. Bu çerçevede baktığımızda maliye politikasının 2019 yılına kadar başarılı olduğunu, 2019 yılında bu ivmeyi kaybetmeye başladığını görüyoruz.
Para politikasının başarısını
enflasyondaki gerçekleşmenin hedefe uygun olup olmadığıyla ölçüyoruz. Bu açıdan
bakıldığında para politikası 2002 – 2005 arasında ve 2009 yılında küresel kriz
sırasında başarılı olmuş, diğer yıllarda ciddi bir başarısızlık yaşamış görünüyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202670 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.