Ticaret Savaşı ABD'ye Yarar mı?
ABD Merkez Bankası Fed’in iki
ekonomisti Aaron Flaaen ve Justin Pierce’in 23 Aralık 2019’da Fed tarafından
yayınlanan ‘Disentangling the Effects of the 2018-2019 Tariffs on a Globally
Connected U.S. Manufacturing Sector’[i] başlıklı
çalışmalarında ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’li imalatçıları korumak ve
güçlendirmek adına tarifeleri yükseltme stratejisinin ters sonuçlar verdiği, iş
kayıplarına yol açarak üretici fiyatlarında artışa sebep olduğu ortaya
konuluyor. Çalışmada, tarifelerin ABD iç piyasasında bazı sanayi kollarında
rekabeti düşürdüğüne de değiniliyor. Yazarlar, ticaret politikasının yerli
üretimin korunması ve geliştirilmesi amacıyla geleneksel kullanımının günümüzde
birbirine bağlı küresel arz zincirinin varlığı altında karmaşık sonuçlara yol
açtığına değiniyorlar. Bu politikanın gelişmiş ülke ekonomilerine bir yarar
sağlayacaksa bunun çok sınırlı olacağına dikkati çekiyorlar.
Kapitalizmin, doğruluğu kanıtlanmış,
hipotezlerinden birisi ‘uluslararası ticaretin refahı artıracağı’ görüşüdür. Bu
eski hipotez her ülkenin mutlak üstünlüğe sahip olduğu malları satarak kazanç
sağlayacağı düşüncesinden yola çıkmış David Ricardo ile birlikte mutlak
üstünlüğe değil de karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunsa bile kazanç
sağlanacağı biçiminde bir teoriye dönüşmüştür (karşılaştırmalı üstünlükler
teorisi.)
Bunun gerçekten doğru olup
olmadığını test etmek için dünya büyümesiyle dünya ticaret hacmi büyümesine bir
arada bakalım. Bu testi yapmanın en kestirme yolu iki değişken arasındaki
ilişkiyi ortaya koyan korelasyon katsayısına bakmaktan geçer. IMF verilerini
kullanarak dünya büyümesi ve dünyada ticaret büyümesi arasındaki ilişkiye
baktığımızda bu iki değişken arasındaki ilişkinin korelasyon katsayısı[ii] 0,95
çıkıyor. Bire çok yakın olan bu katsayı bu iki değişken arasındaki ilişkinin
çok güçlü olduğunu ve teorinin doğru olduğunu ortaya koyuyor.
Şimdi de ABD ekonomik büyümesi ve
ABD’nin dış ticareti, Çin’in ekonomik büyümesi ve Çin’in dış ticareti
arasındaki ilişkiye bakalım. ABD’nin ekonomik büyümesiyle dış ticareti
arasındaki korelasyon katsayısı 0,91, Çin’in ekonomik büyümesiyle dış ticareti
arasındaki korelasyon katsayısı 0,45’tir. Bu da bize ABD’nin Çin’e göre dış ticaretten
çok daha fazla yararlanarak refahını artırdığını gösteriyor.
Bu durumda ABD’nin tarifeleri
artırıp korumacılık uygulamasına girişmesinin ABD ekonomisine bir yarar
sağlamayacağı açıktır.
Bu konuyu elde ABD ekonomisi
üzerine yapılmış bir inceleme olmadan önce yazdığım bir yazıda ortaya koymuş ve
bu gelişmelerin ABD ekonomisi aleyhine sonuç verebileceğini savunmuştum.[iii] Fed
ekonomistlerinin yukarıda değindiğim araştırması öngörümün doğruluğunu sahada
yapılan incelemeyle kanıtlamış oldu.
[ii] Korelasyon katsayısı eksi 1
ile 1 arasında değişir. Eksi 1’e ne kadar yakınsa iki değişken arasındaki ters
yönlü ilişki, artı 1’e ne kadar yakınsa iki değişken arasındaki aynı yöndeki
ilişki o kadar yüksek demektir.)
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202637 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.