Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Ekonomik Büyümenin Geometrik Anlatımı


Yalnızca iki mal (A ve B) üreten bir ekonomi düşünelim. Bu iki maldan A malını dikey ve B malını yatay eksende gösteren aşağıdaki şekilde büyümeyi açıklayalım.

Eğer bu ekonomi bütün kaynaklarını A malı üretimi için seferber edecek olursa toplam 0A kadar A malı üretir ve B malı üretemez. Eğer tersi olur da bu ekonomi bütün kaynaklarını B malı üretimine tahsis ederse o zaman da 0B kadar B malı üretir ve A malı üretemez. Bu ekonomide yaşayanlar her iki mala da ihtiyaç duyuyorsa o zaman kaynaklar bu iki malın üretimi arasında paylaştırılarak tahsis edilecek ve ikisi de üretilecektir.

Ü1 bize bu ekonominin üretim imkanları eğrisini göstermektedir. Yani bu ekonomi hangi bileşimde bu iki malı üretirse üretsin büyümeyi gerçekleştirmeden Ü1’den ötede bir üretim yapamaz. Yani örneğin Z noktası bu ekonominin üretim imkanlarının dışındadır. Öte yandan Y noktası da bu ekonominin üretim imkanlarının altındadır ve kaynaklarını yeterince etkin kullanamadığını gösterir.

Kaynaklarını etkin kullanan bir ekonominin üretimi Ü1 eğrisi üzerinde bir noktada olacaktır. Örneğin X noktası böyle bir noktadır. Bu noktada bu ekonomide 0a1 kadar A malı ve 0b1 kadar B malı üretilmekte ve kaynaklar etkin biçimde kullanılmış bulunmaktadır. 

Şimdi yeni bir teknolojik buluşla bu ekonomide kaynakların daha etkin kullanılabildiği ya da verimliliğin arttığını ve A malı üretiminin 0a1’den 0a2’ye, B malı üretiminin de 0b1’den 0b2’ye yükseldiğini düşünelim. Bu durumda ekonominin üretim imkanları Ü1’den Ü2’ye ilerlemiş olacaktır. Ü2 daha fazla üretim demektir Çünkü 0a2 > 0a1 ve 0b2 > 0b1. Bu durumda ekonomi ((0a2 - 0a1) + (0b2 - 0b1)) kadar büyümüş olacaktır.

Bu ekonomide yalnızca A malı üretimi artsa ve Ü1 üretim imkanları eğrisi 0A'B şeklini alsa ya da yalnızca B malı üretimi artsa ve Ü1 eğrisi 0AB' şeklini alsa da ekonomi büyümüş olur.

  

EtiketlerEkonomi
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

12 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.