Yalnızca Erguvanlar Kaldı
Çocukluğumun Ankara’sından
hatırladığım iki tuhaf şey var. Birisi sokağımızdaki büyük erguvan ağacı, öteki
de leylak ağaçları. Ne erguvan çiçeklerinin rengi ne de leylakların kokusu uyuşurdu
o zamanlar doğu bloku başkentlerine benzeyen Ankara’nın ağır havasıyla. Ama
erguvan çiçekleri bu uyuşmazlığa aldırmadan, kısacık bir süre için bile olsa, o
ağır havalı kente, inanılmaz bir güzellik katmayı sürdürürlerdi inatla.
Sokaktaki büyük erguvan ağacı
bütün bir yıl öyle sakin, sessiz durur, sonra birden aykırı renklerini
sergileyen çiçeklerini açıverirdi baharda. Ciddi bir ortamda ayıp bir şey
söylemiş bir çocuğa benzerdi o haliyle. Hangi gün çiçek açacağına iddiaya
girerdik. Bazen iddiayı kimin kazandığını bile anlayamadan kaybolur giderdi
çiçekleri. Leylaklar da erguvan çiçekleriyle aynı anda açardı. Yanlarından
geçerken insanın genzini yakacak kadar yoğun kokarlar ve sanki erguvan ağacının
kokmayan çiçeklerinin kusurunu örterek onun başkaldırısına eşlik
ederlerdi.
Ankara’nın doğu bloku ülkelerinin
başkentlerine benzediğini bilmezdim o zamanlar. Çünkü doğu bloku başkentlerini
bilenimiz olmadığı gibi, o zaman oralarda egemen olan sistemin koyduğu yasaklar
nedeniyle doğru dürüst resimlerini bile görmüşlüğümüz yoktu. Çocukluğumdaki
Ankara’nın doğu bloku başkentlerine benzediğini anladığım sıralarda Ankara
çoktan ortadoğu ülkelerinin başkentlerine benzemeye başlamıştı.
Şu sıralar çiçek açtıkları için
nerede bir erguvan ağacı görsem basıyorum frene ve duruyorum. Arkamdan korna
çalanlara hiç aldırmadan İstanbul’un her geçen gün çirkinleşen çevresine meydan
okurcasına aralardan bir yerlerden fırlayıp çiçek açmış olmalarına şaşkınlıkla
bakakalıyorum. Nerede bir erguvan ağacı görsem bir başkaldırı eylemi geliyor
aklıma. Sanki kentin o giderek yok olan çeşitliliğini sürdürmeye çabalayan
gizli bir örgütün üyeleri gibi aynı anda bir yerlerde çiçek açıyorlar.
Ankara’dayken de öyle düşünürdüm. Bir yerlerden erguvanlar açar, kentin gri
tonlarını renklendirir, adeta tekdüzeliğe meydan okur, çiçeklerinin olağanüstü
rengini bir başkaldırı destanı gibi gözlerimizin içine sokardı.
İstanbul’da çok sık görmeye
başladım erguvan ağaçlarını. İstanbul’un meydanlarına yapılan o ucube demirden
ağaçları içlerine sindirememiş olsalar gerek ki protestoyu güçlendirmek için
giderek çoğalıyorlar sanki. Kısacık süreli bir protesto bu. Hepsi hepsi onbeş,
yirmi gün. Sonra kaybolup gidecekler. Yani bütün o başkaldırı yalnızca onbeş
yirmi gün sürecek. Sonra yine o kimin, niçin yaptırdığı anlaşılamayan çirkin,
demirden ağaçlarla kalacağız orta yerde.
Her gördüğünüz yerde durup bakın
erguvanlara. Çünkü yalnızca onlar kaldı çirkinleşen, tekdüzeleşen çevreye başkaldırıyı
inatla sürdüren.
(Bu yazı ilk kez 26.04.2004 de
Radikal’de yayımlandı. Yazıda geçen Ankara’daki sokağın adı Adakale sokaktır. O zamanlar Adakale
sokakta apartmanlar yoktu, ikişer katlı,
bahçe içinde evler vardı. Biz Adakale sokağın Ziya Gökalp Caddesi ile Sakarya
Caddesi arasında kalan bölümündeki o evlerden birinin giriş katında kirada
otururduk.)
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 202625 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.