Ekonomilerin Yükselişi ve Düşüşü
Günümüzde
üç ekonominin birbiriyle yarışı ilginç görünüyor: ABD, Çin ve
Hindistan. ABD, kapitalist sisteme örnek verilen bir ekonomi, Çin ise bir anlamda
sosyalist piyasa ekonomisi örneği olarak değerlendiriliyor. Hindistan, ikisinin ortasında; kapitalist sistemin ve sosyalist sistemin
unsurlarını birlikte barındırıyor. Hindistan,
çoklu bir ekonomik model içinde karmaşık bir yapıya sahip olmasına karşın büyük
bir ekonomik güç olarak öne çıkıyor.
Aşağıdaki grafik bu üç ekonominin
Milatla birlikte başlayan gelişimini ortaya koyuyor (Dünya GSYH’sı içinde yüzde
paylar.)
Milattan sonra 1’de ABD’nin GSYH’sının (burada ABD olarak
kuşkusuz bugünkü ABD’nin yerinde bulunan kızılderililerin geliri alınıyor)
dünya gelirindeki payı yüzde 0,3’ün altında, buna karşılık Çin’in
GSYH’sının payı yüzde 26, Hindistan’ın GSYH’sının payı ise yüzde 33
dolayında görünüyor. O tarihte bu üç ekonomi içinde en güçlü olanı Hindistan. Bu görünüm
M.S. 1000 dolaylarında hemen hemen hiç değişmemiş bulunuyor. 1500 yılına gelindiğinde
Çin, Hindistan’ın önüne geçiyor. 913 yılında yani 1. Dünya Savaşının
hemen öncesinde ABD, Çin ve Hindistan’ın oldukça farklı bir biçimde önüne geçmiş bulunuyor. 1973
yılı ABD’nin farkı iyice açtığı yıl. 1973’de Çin ve
Hindistan’daki düşüş devam ediyor. Buna karşılık 2009 yılına
gelindiğinde ABD ekonomisinde bir düşüş, Çin ve Hindistan ekonomilerinde hızlı
bir yükseliş dikkati çekiyor.
Şimdi de aynı verilerden yararlanarak ve bunlara 2050 için
yapılan tahminleri ekleyerek kıtaların durumuna bir bakalım.
1500 yılında GSYH açısından Asya kıtasının açık bir
üstünlüğü var. Onu Avrupa izliyor. Afrika o tarihte Amerika kıtasından daha
zengin. 1913’de Avrupa kıtası birinci sıraya yükseliyor ve Amerika kıtası hemen
onun ardına yerleşiyor. Asya düşüşte olsa da yine de Amerika kıtasıyla aşağı
yukarı aynı konumda. 1973’de Avrupa kıtası gerilmeye Amerika kıtası yükselmeye
başlıyor. Asya kıtasında pek bir değişiklik yok. 2009’da Amerika ve Avrupa’nın
gerileyişine karşılık Asya’nın yükselişiyle üç kıta birbiriyle eşitleniyor. Bir
tek Afrika olduğu yerde sayıyor ya da çok az bir ilerleme keydedebiliyor. 2050
için yapılan tahminlerde durumun yavaş yavaş 1500’lerdeki haline dönmeye
başladığı görülüyor. Avrupa hızla geriliyor, Amerika da geriliyor Asya müthiş
bir çıkış yakalıyor ve Afrika da yavaş yavaş da olsa çıkışa başlıyor.
Bu grafikler bize “tarihin tekerrür ettiği” tezinin
ekonomi alanında da geçerli olduğunun ipuçlarını veriyor.
Dünya nüfusu bugün 7 milyarın biraz üstünde. Çin ve Hindistan’ın
nüfusları toplamı 2,6 milyar. Yani dünya nüfusunun yüzde 37’si bu iki ülkede
bulunuyor. Geleceğin dünyasını bu iki ülkenin nüfusunun ne kadarının Avrupalı
veya Amerikalının standardında yaşayacağı belirleyecek. Onların standardı
arttıkça büyük olasılıkla dünya satandartları düşecek. Tuhaf bir ekonomik
çelişki daha.
Kaynak: Yazıda kullandığım grafikleri
“Angus Maddison’un Historical Statistics of the World Economy 1 – 2008 AD”
çalışmasından derlediğim verilerle hazırladım. Meraklısı için link: http://www.ggdc.net/MADDISON/oriindex.htm
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202615 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.