Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Türkiye Ekonomisi - Karşılaştırmalar


Türkiye, IMF, Dünya Bankası gibi uluslararası ekonomik kuruluşlarda yapılan sınıflandırmalarda ekonomik durum olarak yükselen piyasa ekonomileri ve gelişme yolundaki ülkeler kategorisinde yer alıyor. Bu kategoride bulunan 150 dolayındaki ekonomiden 20 ile 40 arasındaki ekonomi yükselene piyasa ekonomileri kategorisinde kabul ediliyor. Türkiye de bunlar arasında yer alıyor. Geri, kalanları ise gelişme yolundaki ekonomiler kategorisinde sayılıyor. Yükselen piyasa ekonomilerinin bazılarının bir süre sonra gelişmiş ekonomikler arasına terfi edeceği düşünülüyor. 

Coğrafi yerleştirme açısından ele alındığında Türkiye EMENA (Avrupa, Ortadoğu ve Kuzey Afrika) diye kısaltılan bölgede Avrupa alt bölümünde Orta ve Güney Avrupa kısmında kabul ediliyor.

Bu çerçevede Türkiye’yi Orta ve Güney Avrupa ekonomileri ve Ortadoğu ekonomileriyle karşılaştırmak en doğru yol gibi görünüyor. Bununla birlikte ben bununla yetinmeyip yakın çevremizdeki Orta Asya ekonomilerini (Kazakistan, Türkmenistan gibi) ve öteki yükselen piyasa ekonomilerinin önemlilerini de (Çin, Hindistan, Rusya gibi) ekleyerek bir karşılaştırma tablosu hazırladım. Bu tablodaki sıralama GSYH büyüklüğüne göre yapılmıştır. Tablodaki KB Gelir $; kişi başına dolar cinsinden yıllık ortalama GSYH’yı, Borç Yükü; kamu borç stokunun GSYH’ya yüzde oranını, Tasarruf %; ülkedeki toplam tasarrufların GSYH’ya yüzde oranını göstermektedir.

Ülke
GSYH (milyar $)
KB Gelir $
Borç Yükü %
Tasarruf %
1
Çin
7.298
5.414
26
51,0
2
Brezilya
2.493
12.789
66
18,4
3
Rusya
1.850
12.993
10
28,6
4
Hindistan
1.676
1.389
68
31,6
5
Meksika
1.155
10.153
44
24,2
6
Türkiye
778
10.522
40
12,5
7
Suudi Arabistan
578
20.504
8
43,0
8
Polonya
514
13.540
55
17,5
9
İran
482
6.360
13
53,8
10
Arjantin
448
10.945
44
22,0
11
Birleşik Arap Emirlikleri
360
67.008
17
31,7
12
Tayland
346
5.394
42
30,0
13
Yunanistan
303
27.073
161
4,8
14
Malezya
279
9.700
53
33,7
15
Portekiz
239
22.413
107
11,6
16
Mısır
236
2.970
77
15,1
17
Çek Cumhuriyeti
215
20.444
41
21,5
18
Cezayir
191
5.304
10
50,1
19
Romanya
190
8.863
33
24,6
20
Kazakistan
178
10.694
11
39,6
21
Kuveyt
177
47.982
7
59,6
22
Katar
174
98.329
32
54,3
23
Ukrayna
165
3.621
37
17,5
24
Karadağ
140
7.317
80
-1,2
25
Irak
115
3.513
87
32,3
26
Fas
99
3.083
54
27,2
27
Slovak Cumhuriyeti
96
17.644
45
21,9
28
Umman
72
23.315
5
41,8
29
Sudan
65
1.982
73
21,2
30
Hırvatistan
64
14.457
46
23,4
31
Azerbaycan
62
6.832
10
47,9
32
Belarus
55
5.881
50
27,4
33
Bulgaristan
54
7.202
17
25,0
34
Slovenya
50
24.533
47
21,3
35
Tayvan
47
20.101
41
30,1
36
Tunus
46
4.351
42
16,6
37
Özbekistan
45
1.572
9
36,7
38
Sırbistan
45
6.081
48
16,1
39
Litvanya
43
13.075
39
17,1
40
Lübnan
39
9.862
136
16,3
41
Libya
37
5.691
bilgi yok 
18,1
42
Yemen
34
1.340
43
2,0
43
Ürdün
29
4.675
70
14,4
44
Letonya
28
12.671
38
25,0
45
Bahreyn
26
23.132
37
28,6
46
Türkmenistan
26
4.658
15
bilgi yok
47
Güney Kıbrıs
25
30.571
72
8,1
48
Bosna Hersek
18
4.618
41
10,9
49
Gürcistan
14
3.210
34
10,9
50
Arnavutluk
13
3.992
59
11,8
51
Ermenistan
10
3.033
35
18,7
52
Macaristan
10
14.050
28
20,7
53
Moğolistan
9
3.042
bilgi yok 
48,0
54
Moldova
7
1.969
23
13,9
55
Tacikistan
7
831
35
13,2
56
Kırgızistan
6
1.070
52
21,3
57
Makedonya
5
5.016
46
22,7

(Veriler için kaynak: IMF, WEO Database April 2012)

GSYH büyüklüğüne göre en büyükten küçüğe doğru sıralandığında 6. sırada yer alan Türkiye, kişi başına gelirde yine en büyükten küçüğe doğru sıralamada göre 23. sırada bulunuyor. Borç yükünü en küçük borçludan en büyük borçluya doğru sıraladığımızda Türkiye 26. sırada yer alıyor. Tasarrufların GSYH’ya oranını ele aldığımızda ise Türkiye en büyük orandan en küçüğe doğru sıralamada 49. sırada bulunuyor.   

Özetle Türkiye’nin aynı ligde bulunduğu rakip ekonomiler ve komşu ekonomiler çerçevesinde GSYH büyüklüğü açısından iyi bir durumda olmasına karşılık kişi başına gelir ve borç yükü açısından ortalarda olduğunu söylememiz gerekiyor. Türkiye’nin en kötü olduğu değer ise tasarruf oranı. Tasarrufları bu kadar düşük olan bir ekonominin önünde iki seçenek var: Ya yatırımlar da düşük kalacak ya da yabancı kaynak getirerek yatırımları yapmaya devam edecek. Türkiye son on yıllık uygulamasında ikinci yolu seçmiş bulunuyor. Hızlı büyüyor ama yüksek cari açık veriyor. Terfi liginden birinci lige çıkabilmemizin yolu da buralardan geçiyor. Öncelikle kişi başına geliri ve tasarrufları artırmamız gerekiyor. Nüfus artışı GSYH’nın artmasına katkıda bulunsa da (işsizlik oranının düşürülmesine bağlı olarak) kişi başına gelirin ve tasarrufların artmasını sağlamıyor.       
EtiketlerEkonomi
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

24 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.