Petrol Dosyası
2010 yılı itibariyle dünyada
varlığı kanıtlanmış ham petrol rezervlerindeki petrol miktarı 190 milyar ton
olarak hesaplanıyor. Bu rezervlerin % 54,4’ü Ortadoğu bölgesinde, % 17,3’ü orta
ve güney Amerika’da, % 10,1’i Avrupa ve Orta Asya’da, % 9,5’i Afrika’da, %
5,4’ü Kuzey Amerika’da ve % 3,3’ü de Asya Pasifik bölgesinde bulunuyor.
Dünya petrol rezervlerinde en
yüksek pay Suudi Arabistan’a ait (% 19,1), onu Venezüella (% 15,3), İran (%
9,9), Irak (% 8,3), Kuveyt (% 7,3), Birleşik Arap Emirlikleri (% 7,1) ve Rusya
(% 5,6) izliyor. ABD’nin toplam
rezervlerdeki payı % 2,2.
2010 yılında dünyada 3,9 milyar
ton petrol üretilmiş, 4 milyar ton tüketilmiştir (fark önceden üretilip
stoklanmış olan miktarın kullanılmış olmasından kaynaklanıyor.) Üretimdeki en
büyük pay Rusya’ya ait bulunuyor (% 12,9.) Onu Suudi Arabistan (% 12), ABD (%
8,7), İran (% 5,2), Irak ve Kuveyt (% 3,1) izliyor.
2010 yılında dünyada tüketilen 4
milyar ton ham petrolün % 21,1’i ABD tarafından tüketilmiş durumda. Tüketim
sıralamasında ABD’yi % 10,6 ile Çin izliyor. Japonya üçüncü (%5), Rusya
dördüncü (% 3,7) ve Hindistan beşinci (%3) olarak yer alıyor.
2010 yılı tüketimi olan 4 milyar
tonluk yıllık tüketimi ölçü alacak olursak dünya rezervlerinin 48 yıllık ömrü
kalmış gibi görünüyor. Yani petrol rezervlerini bu hızla kullanmaya devam
edersek 2060 yılından önce dünyada petrol kalmayacak demektir. Bu hesap statik
bir hesap olduğu için yalnızca bir hesap olarak alınmalıdır. Bir yandan petrol
tüketimi artmakla birlikte rezervler de artmaya devam ediyor. Her gün yeni bir rezerv
bulunuyor.
Ülke bazına inildiğinde daha
ilginç hesaplar çıkıyor karşımıza. Mesela ABD’nin toplam bilinen rezervi 3,7
milyar ton. ABD 2010 yılında bunun 339 milyon tonunu kendi imkânlarından
üretmiş kalan 511 milyon tonunu ithal etmiş bulunuyor. Bu oranla devam ederse
ABD’nin 10 yıl sonra rezervleri tükenmiş olacak. 850 milyon tonluk yıllık
tüketim ihtiyacının tamamını ithal etmek zorunda kalacak. Fiyatların hızla
arttığı bir gelecekte kendi petrolü kalmayan ABD’nin ve öteki gelişmiş
ekonomilerin düşeceği durumu hayal etmek bile ürkütücü. Çin de benzer bir
durumda. Toplam rezervi 2 milyar ton, 2010 yılında 203 milyon ton üretim
yapmış, buna karşılık tüketimi 429 milyon ton. Yani bu hızla devam ederse tıpkı
ABD gibi Çin’de de 10 yıl sonra petrol kalmayacak ve tüketim ihtiyacının
tamamını ithal etmek zorunda kalacak.
Türkiye’nin petrol rezervi 35 milyon
ton olarak hesaplanıyor. 2010 yılı tüketimi 28,5 milyon ton. İthal ettiği
miktar yaklaşık 25 milyon ton olduğuna göre kabaca 3,5 milyon tonluk bir üretim
yapıyor. Yani bu hesapla Türkiye’nin rezervi de on yıl dayanabilir.
Biraz sayılara girmek suretiyle
petrolle ilgili yapılacak en basit değerlendirme bile ABD ve öteki gelişmiş
ekonomilerin Irak, İran ve genel olarak ortadoğudaki ilişkilerini açık biçimde
ortaya koyuyor. Son yıllarda Çin’in de ortadoğu ile daha yakından
ilgilenmesinin nedeni budur.
ABD, bir zamanlar ortadoğuyu
diktatörlükleri yöneterek biçimlendirdi ve petrole ulaştı. Sonra oralarda
yükselen milliyetçi akımlar ABD’nin petrole ulaşma rahatlığını azalttı. Şimdi
strateji değiştirerek bölgeye demokrasi götürme bahanesinin ardına geçti. Irak’a
özgürlük götürmek, Arap baharını desteklemek gibi ideallerin altında hep
petrole ulaşmak yatıyor.
(Bu yazıda kullandığım sayı ve oranlar için kaynak: BP Statistical Review of World Energy 2011)
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202630 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.