Güncel Verilerin Değerlendirilmesi
Geçen hafta iki önemli veri
açıklandı: ilk çeyrek büyüme oranı ve Haziran ayı enflasyonu. Bugün de sanayi
üretimi açıklandı. Büyüme ve enflasyonla başlayalım.
İlk çeyrek büyüme oranı
beklenenden yüksek geldi. Beklenti 0 ile 2 arasında değişiyor, ortalama olarak
yüzde 1 dolayında yoğunlaşıyordu. Gerçekleşme yüzde 3,2 geldi. Beklentiye göre
iyi ama son iki yılın ilk çeyrek büyüme oranlarına göre (2010 yüzde 12,6, 2011
yüzde 11,9 idi) oldukça düşük bir büyüme oranıyla karşılaşmış olduk.
Aşağıdaki grafik krizden sonra
başlayan konjonktürün (2002 – 2012) gelişimini gösteriyor.
Grafiğe bakıldığında eğilim
çizgisinin yönünün aşağıya doğru olduğu görülüyor. 2002’de yüzde 5,5 dolayında
olan büyüme oranı yüzde 5’in altına gerilemiş bulunuyor. Böylece 2002’den sonra
bir süre için yüzde 7’ye yakın bir ortalamaya çıkmış görünen büyüme oranı yüzde
5’in altına inmiş oldu. Yani Türkiye, bütün zorlamalara karşın eninde sonunda
yüzde 5’lik potansiyel büyüme oranına dönmüş görünüyor.
Haziran ayında TÜFE oranı baz
etkisiyle hafif bir artış kaydetmiş olsa da önümüzdeki aylarda yönünün aşağıya
doğru olduğu anlaşılabiliyor. Bu sonuca varmamızdaki en önemli etken özel
kapsamlı endekslerin en dar kapsamlısı olan I endeksindeki gelişmenin aşağı
yönlü olmasıdır.
Aşağıdaki grafik TÜFE ve I
endeksini bir arada gösteriyor. Grafikten görüleceği üzere baz etkisi sonucu
TÜFE’de yukarı yönlü bir kıvrılma olsa da I endeksi aşağıya doğru inmeye devam
ediyor. I endeksi Merkez Bankası politikalarının fiyatlar üzerindeki
etkilerinin ölçülmesi açısından en önemli gösterge. Bu endeksin aşağıya doğru
hareketlenmiş olması geleceğe ilişkin beklentilerin daha olumlu olmasına yol
açıyor.
Sanayi üretimi Mayıs ayında bir
önceki yılın Mayıs ayına göre yüzde 5,9 artmış bulunuyor. İlk çeyrekte yüzde
2,8 ortalama büyümüş olan ve Nisan ayında yüzde 1,8’e gerilemişti. Bu
gelişmelere bakılınca ikinci çeyrek büyümesinin ilk çeyrek büyümesi olan yüzde
3,2’nin altında oluşabileceği endişesi egemen olmaya başlamıştı. Mayıs ayı
sanayi üretimi değişiminin yüzde 5,9 gelmesi bu endişeleri biraz dağıtmış
bulunuyor. Böylece ikinci çeyrek sanayi büyümesi oranı iki aylık duruma bakarak
yüzde 3,9’a çıkmış oldu.
Aşağıdaki grafik çeyrekler
itibariyle sanayi üretiminin gelişimini büyüme oranıyla karşılaştırmalı olarak
ortaya koyuyor (Mavi çizgi sanayi üretimini, kırmızı çizgi de büyümeyi
gösteriyor.)
Görüleceği üzere sanayi üretimi
ile büyüme oranı arasında çok yakın bir ilişki var. Sanayi kesiminin GSYH’daki
payı yüzde 25 dolayında olsa da başta ticaret ve mali kesim olmak üzere öteki
kesimleri de sürüklemesi nedeniyle kendi payının çok üzerinde etki
yaratabiliyor. İstisnai dönemler dışında sanayi üretimini öğrendiğimizde
büyümeyi tahmin edebiliyoruz.
Gelişmeler bu şekilde devam
ederse:
(1)
Sanayi büyümesi inişli çıkışlı ama düşük olmayan bir
ortalamayla gider.
(2)
Büyüme yüzde 5,5 – 6 arasında olabilir.
(3)
Cari açık beklendiği düzeye kadar düşmeyebilir.
(4)
Enflasyon yüzde 6 dolayına kadar düşebilir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202612 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.