Türkiye'nin En Önemli Ekonomik Sorunu Nedir?
Başlıktaki soruyu sorarak
yaptığım 10.08.2012 tarihli anketten çıkan yanıt gelir dağılımı eşitsizliği
idi. Cari açık ikinci, işsizlik üçüncü sırada yer alıyor. Tablo şöyle:
Katılım 496 kişi
|
%
|
Gelir dağılımı eşitsizliği
|
58
|
Cari açık
|
23
|
İşsizlik
|
12
|
Büyüme
|
2
|
Faiz
|
1
|
Enflasyon
|
0
|
Bu tabloya bakarak kesin sonuçlar
ve yargılamalar çıkarmak doğru olmaz. Bunun birkaç nedeni var: (1) Ankete katılan
sayısı 500 dolayındaydı. Yani örnekleme çok düşük sayıya dayanıyor. (2) Benim
twitlerimi ve bloğumu izleyenler genellikle iyi eğitimli, ekonomiden anlayan
kişiler, dolayısıyla temsil yaygınlığı söz konusu değil. Bu eksiklerine
karşılık anket yine de değerlendirilmeye değecek bir eğilimi gösteriyor. Önce
bunları yorumlamaya çalışayım.
İlk dikkati çeken şey şu: Geçmiş
dönemlerin bir numaralı sorunu olarak görülen enflasyon artık sorun olarak
değerlendirilmiyor. Türkiye’de enflasyon dünya sıralamasında halen oldukça
yüksek bir sırada olduğu halde Türk insanı tarafından geçmişte yaşanan çok
yüksek enflasyonlarla karşılaştırıldığında makul bulunuyor. Ayrıca geleceğe
ilişkin düşüş umudu da oldukça güçlü görünüyor. Ki enflasyon sorun olmaktan
çıkarılmış durumda.
İkinci önemli konu faizler.
Yazarlar, yorumcular, politika yapıcılar tarafından çokça tartışılan faizin
düşüklüğü ya da yüksekliği, faiz lobisi, faiz politikası gibi kavramlara karşın
kamuoyu faizin Türkiye ekonomisi açısından bir sorun olduğu görüşünde değil.
Gelir dağılımı eşitsizliğinin ilk
sırada çıkması çok şaşırtıcı değil. Çünkü toplum zengin ile fakir arasındaki
farkı her gün sokaklarda, gazetelerde, televizyonlarda görüyor. Benzer bir
durum cari açık için de geçerli. Bu konu o kadar çok konuşuldu, o kadar çok
tartışıldı ki insanlar önceleri pek de farkında olmadıkları bu sorun açısından
çok daha yakın ve dikkatli gözlem yapar oldular.
İşsizliğin en temel ekonomik
sorun olarak üçüncü sırada yer alması biraz şaşırtıcı. Benim twitlerimi ve
bloğumu izleyenlerin önemli bir bölümünün üniversitede öğrenci olduğunu ve
mezun olduklarında iş bulabilme endişesi yaşadıklarını biliyorum. Buna karşın
işsizliğin üçüncü sırada kalması ankete yanıt verenlerin öğrenciler ve iş
arayanlardan çok çalışan kişiler olduğu, yani bir işlerinin olduğu izlenimini
yaratıyor.
Şimdi gelelim yanıtların
değerlendirilmesine. Yukarıdaki tabloyu bu kez mevcut durumu göstererek ele
alalım.
2011 Sonu
Durum
|
Ülke
Sıralamasındaki Yerimiz
|
|
Enflasyon (Yılsonu TÜFE)
|
10,4
|
153 / 182 (84)
|
Faiz (TCMB Politika faizi)
|
5,75
|
25 / 32 (78)
|
Cari açık
|
9,9
|
135 / 183 (74)
|
İşsizlik
|
9,9
|
70 / 103 (68)
|
Gelir dağılımı eşitsizliği
|
0,40
|
99 / 147 (67)
|
Büyüme
|
8,5
|
12 / 184 (7)
|
Tablonun son sırası bize karşılaştırmaya alabildiğimiz dünya ülkeleri arasında Türkiye’nin 2011 yılsonu itibariyle yerini gösteriyor (Bu karşılaştırmalarda faiz ve gelir dağılımı eşitsizliği oranları dışında IMF WEO database verilerini esas aldım. Gelir dağılımı eşitsizliği ölçümünde kullanılan Gini katsayısı verileri Human Development Report verilerini kullandım. Faizleri ise çeşitli sitelerden derledim.)
Tabloda son sıradaki değerler en
iyiden en kötüye sıralamasına dayanıyor. Örneğin en iyiden en kötüye doğru
yapılan enflasyon oranı sıralamasında Türkiye 182 ülke arasında 153. sırada yer
alıyor. Parantez içindeki 84 oranı da 153/182’nin 100 ile çarpılmasıyla bulunan
bir oran. Bu oran sıfıra yaklaştıkça ülkenin dünyadaki yeri iyi, 50 dolayında
ise ülkenin yeri dünya ortalaması düzeyinde, 100’e yaklaştıkça ülkenin durumu kötü
anlamına geliyor. Buna göre örneğin Türkiye’nin 2011 yılsonu itibariyle
enflasyon oranındaki durumu dünya ortalamasına göre son derecede kötü. Faiz
konusunda aynı sıralamaya göre Türkiye, karşılaştırmaya konu alınan 32 ülke
arasında 25. sırada yer alıyor ve 78 oranına sahip bulunuyor. Bu da son
derecede kötü bir konuma işaret ediyor. Cari açık, işsizlik ve gelir dağılımı
eşitsizliği oranları da oldukça bozuk olan Türkiye’nin 2011 yılsonu itibariyle en
iyi ekonomik göstergesi yıllık büyüme oranı. Türkiye yalnızca büyüme oranında
en iyiler arasında yer alabiliyor.
2011 sonu itibariyle eldeki
veriler bize dünya ile karşılaştırıldığında Türkiye’nin en temel ekonomik
sorununun hala enflasyon olduğunu, onu yüksek faizin ve cari açığın izlediğini
gösteriyor. Dünya ile yapılan karşılaştırmalar anketteki sonuçların tam tersini
gösteriyor.
Bu anketi çok daha geniş bir
katılıma yönelik olarak yeniden yapmak gerekiyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202662 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.