Tahminler Tutmasın Diye Yapılır
Ekonomik büyümenin belki de en
fazla ilgili olduğu alan sanayi kesiminin gidişidir. Bir başka ifadeyle
ekonomik büyüme en çok sanayi üretimi büyümesine duyarlıdır.
Türkiye ekonomisinde kesimlerin
GSYH içindeki payları (ithalatın ilgili kesimlere dağıtılması kaydıyla) kabaca
şöyledir. Tarım kesimi % 10, sanayi kesimi + inşaat kesimi % 30, hizmetler
kesimi % 65. Bu görünüm ekonomik büyümenin en fazla hizmetler kesiminden
etkileneceği izlenimi verse de sanayi kesimi bütün sistemin lokomotifidir. Sanayi
kesiminin üretiminin artması demek mali kesim, ulaştırma kesimi, haberleşme
kesimi, ticaret kesimi gibi öteki kesimlere hizmet veren hizmet alt
kesimlerinin de üretiminin artması demektir. Bir başka deyişle sanayi kesiminde
üretim artışı hizmetler kesimi için itici güç oluşturur.
Aşağıdaki grafik sanayi üretimi
endeksindeki değişimlerle (SÜ) ekonomik büyüme (B) arasındaki ilişkiyi
çeyrekler itibariyle gösteriyor.
Grafikten görüleceği gibi sanayi
üretimiyle büyüme arsasında çok güçlü ve aynı yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Bazen
zaman gecikmelerinin etkisi görülmüş olsa da hareket aynı yöne doğru
olmaktadır.
Şimdi bu
ilişkiyi bir de tablo ile gösterelim.
Sanayi Üretimi
Endeks Değişimi
|
Ekonomik
Büyüme
|
|
2010/1Ç
|
17,3
|
12,6
|
2Ç
|
13,9
|
10,4
|
3Ç
|
10,0
|
5,3
|
4Ç
|
12,0
|
9,3
|
2011/1Ç
|
14,6
|
11,9
|
2Ç
|
8,0
|
9,1
|
3Ç
|
7,6
|
8,4
|
4Ç
|
6,6
|
5,0
|
2012
|
2,8
|
3,3
|
2Ç
|
3,5
|
2,9
|
3Ç
|
2,7
|
Elimizde son olarak 3. çeyrek
sanayi büyüme endeks değişimi var. Buna göre üçüncü çeyrekte sanayi üretimi
artışı yüzde 2,7 ile sınırlı kalmış bulunuyor. Elimizde henüz üçüncü çeyrek
büyümesi yok. Ama bu grafik ve bu tablo bize üçüncü çeyrek büyümesinin yüzde 2
– 3 arasında bir yerlerde çıkacağını anlatıyor.
Bu tahmini bozabilecek iki
gelişme olabilir: (1) Tarım kesiminde büyük bir üretim artışı olmuş olabilir. Eldeki
veriler böyle bir artışı göstermiyor. Kaldı ki tarım kesiminde çok büyük artış
olmuş olsa bile bunun etkisi GSYH içindeki % 10’luk toplam tarım kesimi payıyla
sınırlı kalacaktır. (2) Hizmetler kesiminde bir sonraki çeyreğe yönelik bir
canlılık gerçekleşmiş olabilir. Gerçekten de üçüncü çeyrekte kredilerde bir
canlanmanın başladığını görebiliyoruz. Dolayısıyla buradan gelecek bir etki söz
konusu olabilir. Ne var ki bu etkinin yüzde 2 - 3 arasında tahmin ettiğim
üçüncü çeyrek büyümesini yüzde 3 olarak gösterdiğimiz üst sınıra
yaklaştırabileceğini ancak bundan ötesini işaret etmediğini söyleyebilirim.
“Tahminler tutmasın diye yapılır,
tutarsa anlatılır, tutmazsa unutulmaya terk edilir.” (söz bana ait.)
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202622 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.