IMF'ye Kim Borç Veriyor?
Kotalar
IMF’nin, dara düşen
üyelerine destek olmak için kullandığı üç kaynağı var. Bunlardan ilki üye
ülkelerden alınan bir çeşit sermaye payı niteliğindeki kotalar. Kota, üye ülkenin
ekonomik gücüne paralel olarak IMF tarafından belirli bir formüle dayanarak
belirleniyor. Kota, IMF açısından karşılıksız olduğu için en tercih edilen
kaynaktır. Kotalar, her beş yılda bir artırılıyor. Üye ülkelerin durumlarındaki
değişmeler dikkate alınarak kotalarda bu beş yıllık süre beklenmeden birinden
ötekine kaydırma yoluyla değişiklikler de yapılabiliyor.
IMF’nin bugün itibariyle 188 üyesi var ve bunların kotaları toplamı yaklaşık 362 milyar USD ediyor. Bu üyeler içinde en yüksek kotaya sahip 10 ülke şunlar:
Ülke
|
Kota (milyar USD)
|
ABD
|
63,8
|
Japonya
|
23,7
|
Almanya
|
22,2
|
Fransa
|
16,3
|
İngiltere
|
16,3
|
Çin
|
14,4
|
İtalya
|
10,8
|
Suudi Arabistan
|
10,6
|
Kanada
|
9,7
|
Rusya
|
9,0
|
Kota, IMF’ye katkı payı
olmanın ötesinde bir ülkenin IMF genel kurulunda (Guvernörler Kurulu) oy gücünü
belirliyor ve ülkenin, ihtiyaç halinde IMF’den kullanabileceği kaynağın
miktarını da belirleyen bir ölçü görevi görüyor. Örneğin yukarıdaki tabloda
gösterdiğimiz 63,8 milyar dolar tutarındaki kota payı ABD’ye yüzde 17’ye yakın
oy gücü veriyor.
Türkiye’nin IMF’deki
kotası 2,2 milyar dolar. Bu kotanın Türkiye’ye verdiği oy gücünün oranı ise yüzde
0,61 (binde 6.)
Altın Varlıkları
IMF, 2.814 ton altın
varlığıyla, dünyada en fazla altın rezervine sahip devletler ve kuruluşlar sıralamasında
ABD ve Almanya’nın ardında üçüncü sırada yer alıyor. IMF, ana statüsü gereği, ihtiyaç
halinde sahip olduğu altınları satarak kaynak toplayabiliyor. Altın satışı
yapılabilmesi için oy toplamının yüzde 85’inin olumlu oy kullanmasına ihtiyaç
bulunuyor. Bu gibi hallerde ABD yüzde 17’yi bulan oy gücüyle olumsuz oy
kullandığı takdirde satış kararı alınamıyor. Yani bu gibi kritik kararlarda ABD
tek başına veto hakkına sahipmiş gibi oluyor. IMF son yıllarda altın satışı
yaparak parasal kaynak takviyesine gitmiş bulunuyor.
Borçlanma
Kotalar ve altın
satışıyla yeterli kaynak elde edemeyen IMF üye ülkelerden ve onların Merkez
Bankalarından borçlanabilme imkânına sahip bulunuyor. Bu konuda iki farklı
düzenleme söz konusu: Genel Borçlanma Düzenlemesi (GAB) ve Yeni Borçlanma Düzenlemesi
(NAB.) IMF, bu iki geçerli düzenlemeye dayanarak aşağıdaki tabloda yazılı
limitlere kadar adı geçen ülkelerden ve Merkez Bankalarından borçlanma yoluna
gidebiliyor.
Tutar (milyon SDR)
|
GAB
|
NAB
|
Toplam
|
Avustralya
|
4.370
|
4.370
|
|
Avusturya
|
3.579
|
3.579
|
|
Şili Merkez Bankası
|
1.360
|
1.360
|
|
Portekiz Merkez Bankası
|
1.542
|
1.542
|
|
İsrail Merkez Bankası
|
500
|
500
|
|
Belçika
|
7.862
|
595
|
8.457
|
Brezilya
|
8.741
|
8.741
|
|
Kanada
|
7.624
|
893
|
8.517
|
Çin
|
31.217
|
31.217
|
|
Güney Kıbrıs
|
340
|
340
|
|
Danimarka Merkez Bankası
|
3.208
|
3.208
|
|
Almanya Merkez Bankası
|
25.371
|
2.380
|
27.751
|
Finlandiya
|
2.232
|
2.232
|
|
Fransa
|
18.657
|
1.700
|
20.357
|
Yunanistan
|
1.655
|
1.655
|
|
Hong Kong Para Otoritesi
|
340
|
340
|
|
Hindistan
|
8.741
|
8.741
|
|
İrlanda
|
1.886
|
1.886
|
|
Italya
|
13.578
|
1.105
|
14.683
|
Japonya
|
65.953
|
2.125
|
68.078
|
Kore
|
6.583
|
6.583
|
|
Kuveyt
|
341
|
341
|
|
Lüksemburg
|
971
|
971
|
|
Malezya
|
340
|
340
|
|
Meksika
|
4.995
|
4.995
|
|
Hollanda
|
9.044
|
850
|
9.894
|
Yeni Zelanda
|
624
|
624
|
|
Norveç
|
3.871
|
3.871
|
|
Filipinler Merkez Bankası
|
340
|
340
|
|
Polonya Merkez Bankası
|
2.530
|
2.530
|
|
Rusya
|
8.741
|
8.741
|
|
Suudi Arabistan
|
11.126
|
11.126
|
|
Singapur
|
1.277
|
1.277
|
|
Güney Afrika
|
340
|
340
|
|
İspanya
|
6.702
|
6.702
|
|
İsveç Merkez Bankası
|
4.440
|
383
|
4.823
|
İsviçre Merkez Bankası
|
10.905
|
1.020
|
11.925
|
Tayland
|
340
|
340
|
|
Birleşik Krallık
|
18.657
|
1.700
|
20.357
|
ABD
|
69.074
|
4.250
|
73.324
|
Toplam
|
369.997
|
17.001
|
386.998
|
Yeni bir düzenleme henüz
yapılmadığı için Türkiye, IMF’ye borç verenler listesinde yer almıyor. İleride
bu konuda bir genişletme yapılırsa Türkiye’nin de bu listeye girmesi söz konusu
olacak.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202661 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.