Siyaset, Ekonomi Dinlemez
Fed açıklamalarının etkisiyle gelişme yolundaki ülkelerin
ekonomilerinde başlayan dalgalanmalar 2013 yılının görünümünü oldukça
değiştirmiş bulunuyordu. Gelişme yolundaki ülkelerin borsaları düşüyor, para
birimleri değer kaybediyor, faizleri yükseliyordu. Özellikle dış finansman
ihtiyacı büyük olan Türkiye gibi ülkelerde bu dalgalanma çok daha ağır etkiler
yaratıyordu. Brezilya gibi bazı ekonomiler bu gelişmelere çok hızlı tavır
alarak faiz artırımından kura müdahaleye kadar yayılan esnek bir ekonomi
politikası izlerken Türkiye gibi bazı ekonomiler yönlendirmeyi genellikle kura
müdahale yönüne yıkarak daha katı bir tavır almışlardı.
İşte tam o sırada Suriye’ye müdahale meselesi gündeme geldi.
Suriye’de kimyasal silah kullanıldığı açıklamasının ardından ABD ve batılıların
müdahale edeceği beklentisinin doruğa çıkmasıyla birlikte bir süredir ekonomiyi
kenara itmeye çalışan siyaset, sonunda dizginleri iyiden iyiye eline aldı.
Suriye’ye müdahalenin artık an meselesi olduğu beklentisiyle USD ve Euro, TL
karşısında rekor kırarken, sepet kur düzeyi de 2,40’ı aştı. Bu durumda reel
efektif kur endeksi (REK) TCMB’nin alarm alanı olarak kabul edilen 115 ile 120
aralığının çok altına (110’un da altına) düşmüş oldu. Borsa, uzmanlarca kritik
eşik kabul edilen 65 binin altına geldi, gösterge tahvilin faizi çift haneye
yakın düzeyde oluşmaya başladı. Aslında ikinci el tahvil piyasasında pek bir işlem
olmadığı için gösterge faizin pek anlamı da yok. Asıl anlamlı faiz; bankaların mevduat
faizi. Mevduat faizi, bankadan bankaya değişse de ortalama, yüzde 9 – 10 dolayında
bulunuyor.
TCMB Başkanının açıklamaları böyle bir ortamda geldi. Piyasaların
beklentisi uzun süredir hiç gündemde olmadığı için yüzde 4,5’da takılıp kalmış
ve bu haliyle atrofiye (vücuttaki bir organın çeşitli nedenlere bağlı olarak küçülmesi, işlevlerini kaybetmesi hali) uğramış olan politika faizinin artırılması konusunda bir işaretti. Bu konu
hassas görülürse yüzde 7,75 olan gecelik borç verme faizinin artırılmasına
ilişkin bir işaret de yeterli kabul edilecek gibi görünüyordu. Bunlara ek
olarak dövize müdahalelerin devam edeceği ve TL üzerinde sıkılaştırma
uygulamalarının artırılacağı şeklinde açıklamalar bekleniyordu. Oysa TCMB
Başkanı bunların tersi bir açıklamayla geldi kamuoyunun karşısına. Yüzde 4,5
oranında takılıp kalmış olan politika faizinin atrofiye uğramış olduğunu adeta itiraf
ederek “politika faizi, bankalardan, faiz ödenmeden alınan zorunlu karşılıkların
faizi olarak düşünülmeli” dedi. Böylece benim çok uzun süredir dediğim o
politika faizi değil politikacı faizidir sözü tescillenmiş oldu. Başkan ayrıca
gecelik fonlama faizinin düzeyinden memnun olduğunu ve bunlarda hiçbir değişikliğin
söz konusu olmayacağını oldukça kararlı bir biçimde vurguladı.
Başkan Başçı’nın açıklamasında alışılmadık bir başka şey de
yılsonu için tahminle hedef arası bir dolar kurunu vurgulamasıydı. Dolar
kurunun yılsonunda 1,92 düzeyinde, hatta altında oluşmasının şaşılacak bir şey
olmadığını belirtti. Bir ay kadar önce Başbakan Yardımcısı Babacan, döviz kuru
tahmini yapmanın kumar oynamakla eşdeğer olacağını açıklamıştı.
Başkan’ın açıklamaları iki şeyi net bir biçimde ortaya
koyuyor: (1) TCMB, araç bağımsızlığına sahip değil. Faiz aracını kullanamayan
banka, farklı yollara başvurup sonuç almaya çalışıyor. Ki bu çok sıkıntılı bir
süreç (2) Türkiye’de siyaset, ekonominin önüne geçmiş durumda. Siyasetçiler
bile yaptığında şaşırdığımız türden açıklamaları TCMB Başkanı yapınca bu
algılama kaçınılmaz oluyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202674 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.