Türkiye ve Benzer Ekonomiler Karşılaştırması
Yükselen Ekonomiler
(Emerging Markets)
Yükselen ekonomiler, gelişmekte olan ülkeler geniş grubu
içinde ve oradan çıkarak gelişmiş ülkeler arasına katılmaya aday ekonomileri
ifade eden bir deyim. Farklı kurumlar farklı sınıflandırmalar yapıyor. IMF’nin
son değerlendirmelerine göre yükselen ekonomiler şunlar:
Arjantin, Brezilya, Bulgaristan, Şili, Çin, Kolombiya,
Estonya, Macaristan, Hindistan, Endonezya, Letonya, Litvanya, Malezya, Meksika,
Pakistan, Peru, Filipinler, Polonya, Romanya, Rusya, Güney Afrika, Tayland,
Türkiye, Ukrayna, Venezüella.
Standard and Poor’s bu listeye Çek Cumhuriyeti, Macaristan,
Kolombiya, Mısır, Fas ve Tayvan’ı da ekliyor. Bazı kurumlar bu sayıyı 10’a
kadar düşürüyor. Türkiye, bütün değerlendirmelerde bu grup içinde yer alıyor.
MIST
Fidelity Group tarafından ortaya atılan bu kategorilendirme Goldman
Sachs’tan Jim O’Neil (daha önce BRİC gruplandırmasını ortaya atmıştı) tarafından
popülarize edildi. MIST grubunda Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye yer
alıyor.
Gösterge
|
Meksika
|
Endonezya
|
Güney Kore
|
Türkiye
|
GSYH
(milyar $)
|
1.327
|
868
|
1.198
|
822
|
Büyüme
(%)
|
1,2
|
5,2
|
2,8
|
3,8
|
İşsizlik
(%)
|
4,8
|
5,9
|
3,2
|
9,4
|
Enflasyon
(%)
|
3,3
|
9,5
|
1,8
|
7,9
|
Kamu
Dengesi / GSYH (%)
|
-3,8
|
-2,2
|
1,4
|
-2,3
|
Kamu
Borç Stoku / GSYH (%)
|
44,0
|
26,2
|
35,7
|
36,0
|
Cari
Denge / GSYH (%)
|
-1,3
|
-3,4
|
4,6
|
-7,4
|
Risk
Primi (CDS primi)
|
96
|
233
|
70
|
245
|
Reyting
Notu (S&P)
|
BBB+
|
BB+
|
A+
|
BB+
|
Reyting
Notu (Moody’s)
|
A3
|
Baa3
|
Aa3
|
Baa3
|
MINT
Jim O’neill’in ortaya attığı bir başka sınıflandırma da MINT
başlığını taşıyor (MIKT de deniyor.) Bu grubu oluşturan ülkeler: Meksika, Endonezya,
Nijerya ve Türkiye
Gösterge
|
Meksika
|
Endonezya
|
Nijerya
|
Türkiye
|
GSYH
(milyar $)
|
1.327
|
868
|
292
|
822
|
Büyüme
(%)
|
1,2
|
5,2
|
6,2
|
3,8
|
İşsizlik
(%)
|
4,8
|
5,9
|
9,4
|
|
Enflasyon
(%)
|
3,3
|
9,5
|
9,7
|
7,9
|
Kamu
Dengesi / GSYH (%)
|
-3,8
|
-2,2
|
-1,8
|
-2,3
|
Kamu
Borç Stoku / GSYH (%)
|
44,0
|
26,2
|
19,6
|
36,0
|
Cari
Denge / GSYH (%)
|
-1,3
|
-3,4
|
3,2
|
-7,4
|
Risk
Primi (CDS primi)
|
96
|
233
|
245
|
|
Reyting
Notu (S&P)
|
BBB+
|
BB+
|
BB-
|
BB+
|
Reyting
Notu (Moody’s)
|
A3
|
Baa3
|
Baa3
|
Kırılgan Beşli
Yükselen ekonomilerin en kırılgan görünenlerini bir araya
toplayan bu sınıflandırma Morgan Stanley’nin bir araştırmacısı tarafından ilk
kez kullanıldıktan sonra yaygınlık kazandı. Bu grupta Brezilya, Endonezya,
Hindistan, Güney Afrika ve Türkiye yer alıyor.
Gösterge
|
Brezilya
|
Endonezya
|
Hindistan
|
Güney Afrika
|
Türkiye
|
GSYH
(milyar $)
|
2.190
|
868
|
1.758
|
354
|
822
|
Büyüme
(%)
|
2,5
|
5,2
|
3,8
|
2,0
|
3,8
|
İşsizlik
(%)
|
5,8
|
5,9
|
?
|
26,0
|
9,4
|
Enflasyon
(%)
|
5,9
|
9,5
|
9,0
|
5,7
|
7,9
|
Kamu
Dengesi / GSYH (%)
|
-3,0
|
-2,2
|
-8,2
|
1,4
|
-2,3
|
Kamu
Borç St / GSYH (%)
|
68,3
|
26,2
|
67,2
|
-4,3
|
36,0
|
Cari
Denge / GSYH (%)
|
-3,4
|
-3,4
|
-4,4
|
-6,1
|
-7,4
|
Risk
Primi (CDS primi)
|
194
|
233
|
?
|
229
|
245
|
Reyting
Notu (S&P)
|
BBB
|
BB+
|
BBB-
|
BBB
|
BB+
|
Reyting
Notu (Moody’s)
|
Baa2
|
Baa3
|
Baa3
|
Baa1
|
Baa3
|
Kırılganlık Endeksi
Son olarak Fed’in Şubat 2014 tarihli Para Politikası
Raporunda bir kırılganlık endeksi yayınlandı. Bu endekste 15 yükselen ekonomi
cari açık / GSYH, Kamu kesimi brüt borç stoku / GSYH, son üç yılın ortalama
enflasyonu, özel sektör banka borçları / GSYH oranında son beş yıldaki artış
oranı, toplam dış borç stoku / yıllık ihracat oranı, döviz rezervleri / GSYH
oranı ele alınarak sıralanıyor (Grafiğin Türkçe versiyonu Gizem Öztok
Altınsaç’ın Para Analiz’de yayınlanan Türkiye – Kırılganlık Endeksi – Fed başlıklı
yazısından alınmıştır.)
Not: Ülkelerin ABD$’na karşı döviz kuru
performansları, 30 Nisan 2013 ve 6 Şubat 2014 arasını kapsamaktadır. BZ,
Brezilya; CH, Çin; CL, Şili; CO, Kolombiya; ID, Endonezya; In, Hindistan; KO,
G. Kore; MA, Malezya; MX, Meksika; PH, Filipinler; RU, Rusya; SA, Güney Afrika;
TA, Tayvan; TH, Tayland’ı göstermektedir.
Grafikten
görüleceği gibi Türkiye, kırılganlık endeksinde en kötü yere sahip durumdadır.
Dolara karşı değer kaybında aşağı yukarı aynı durumda bulunduğu Endonezya ve
Güney Afrika’nın da oldukça gerisinde bulunuyor.
Değerlendirme
2002 – 2013 arasında yükselen ekonomiler arasında en öndeki
ülkeler kategorisinde yer verilen Türkiye, Fed’in tahvil alımlarını kısmaya
başlayacağını açıkladığı 22 Mayıs 2013’den hemen sonra gerilere düşmeye ve
giderek kırılgan ekonomi olarak listelenen kategoride en kırılgan ekonomi
olarak sınıflandırılmaya başlamış bulunuyor.
Ne oldu da Türkiye ekonomisinin dışarıdan algılanması böyle
değişti? Bu soruya yanıt ararken ekonomide nelerin değiştiğine bir bakalım: (1)
Büyüme oranında düşüş var. Türkiye, yakaladığı yüksek büyüme oranlarını
sürdüremiyor. (2) Cari açıkta ciddi bir düzelme yok. Türkiye, cari açığını
sürdürülebilir düzeye bir türlü indiremedi. Büyümesi düştüğü halde cari açığı
yüksek kalmaya devam ediyor. (3) Türkiye’nin dış finansman ihtiyacı giderek
artıyor. Fed’in tahvil alımını azaltmaya devam edeceği bir dünyada likidite
eskisi kadar bol olmayacak ve Türkiye yabancı kaynak bulmakta zorlanacak. (4)
Türkiye, ekonomide ortaya çıkan sıkıntılara politika araçlarını kullanarak
yanıt vermekte zorlanıyor ve gecikiyor. Bunu kurlardaki artıştan sonra yaşadık.
Faiz artırımında geç kalındı. (5) Ekonomi dışı alanlarda sıkıntılar büyüyor ve
bunlar ekonomiyi olumsuz yönde etkiliyor.
Bütün bu gelişmeler Türkiye’yi yükselen ekonomilerin ön
sıralarından son sıralarına çekmiş ve en kırılgan ekonomi konumuna getirmiş
bulunuyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202650 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.