Cehennem Nerede?
Ruhunu şeytana satarak bir takım çıkarlar elde eden Dr.Faust’u,
Christopher Marlowe, şeytanla yaptığı anlaşmayı kaybeden, Goethe ise, şeytana
yenilmeyen bir karakter olarak anlatır.
Dr.Faust diye biri gerçekten yaşadı mı? 1540 yılından sonra
Almanya’da yayınlanan bazı belgelerde, Johann Faustus adında bir hekimin hastalarını
hekimlikle büyücülüğün karışımı olan bir teknikle tedavi ettiği ve ününün bütün
ülkeye yayıldığı yazılı. 1540 yılında Würtemberg’de geceyi geçirdiği bir han
odasında, sabah ölü bulunmuş. Yüzündeki korkunç görünüm onun feci bir ölüme
kurban gittiğini gösterdiği için halk arasında, işbirliği yaptığı şeytan
tarafından öldürüldüğü söylentisi yayılmış. Söylentiler, Dr.Faust’un ruhunu
şeytana satarak bu becerileri elde ettiği ve sonunda da bunun faturasını şeytana
ödediği noktasına kadar gelmiş.
Ruhunu şeytana satmak, şeytanla işbirliği yapmak kuşkusuz
kötülüğün emrine girmeyi sembolize eden kavramlar. George Lucas’ın Yıldız
Savaşları’nda, kötülüğe karşı savaşmak üzere bir Jedi savaşçısı olarak
yetiştirilmiş olan Anakin Skywalker, kötülüğün hizmetine girip de karanlık
tarafa geçince Darth Wader adını alır. Anakin Skywalker’ın karanlık tarafa
geçerek Darth Wader’e dönüşmesi de bu sembolizmin bir başka versiyonunu
gösteriyor.
Dante Alighieri, İlahi Komedya’sında hayalinde yaşadığı cennet,
araf ve cehennem yolculuğunu anlatır, betimlemelere girişir. Galileo Galilei,
Dante’nin Cehennemi Üzerine Dersler başlıklı konferans dizisinde, Dante’nin hayali
betimlemelerinden hareketle bir takım ölçümlemelere girişir ve cehennemdeki
çeşitli yerlerin boyutlarını açıklar.
Kutsal kitaplarda tanımlanan cehennemin yeri belirtilmiş
değil. Buna karşılık genel inanç göğün yedinci katında olduğu yönünde. Cehennemin
varlığına inanmayanlar olduğu gibi bunun sembolik bir kavram olduğunu ve herkesin
aklında ve vicdanında yer aldığı görüşünde olanlar da var. Rimbaud: “Cehennemde
olduğuma inanıyorum, o halde cehennemdeyim” diyor. Christopher Marlowe
cehennemi bizim yarattığımızı düşünüyor ve şöyle diyor: “Cehennemin sınırı
yoktur. Biz neredeysek cehennem oradadır.” Sartre biraz farklı bir görüşe
sahip: “Cehennem başkalarıdır” diyor.
Bazen bir toplumda yaşayan insanların büyük bölümü ruhunu
şeytana satar, şaşar kalırsınız. Shakespeare’in sözü sanki bu durumu özetler
gibidir: “Cehennem boş, bütün şeytanlar burada”
William Golding’in olağanüstü eseri Sineklerin Tanrısı, bir
grup çocuğun, düştükleri ıssız bir adada uygarlık bilincini terk edip bir anda hayvansal
güdülerinin esiri olmaya başlamalarını anlatır. Başlangıçta o ıssız adada aklın
emirlerine uyan çocukların bazısı çıkarları için, bazısı da korktuğu için kötü
olanın çevresinde toplanarak ruhlarını şeytana satar ve adayı cehenneme
çevirirler. Çocukların böylesine acımasız olabileceği insanın yüzüne bir tokat
gibi iner. Golding’in romanı, Hitler Almanyası’nın sembolik rekonstrüksiyonu gibidir.
Hiç kimse, koşullar ne olursa olsun, yüksek kültürel düzeye sahip Alman
toplumunun Hitler’in peşine takılıp gidebileceğini hayal etmemişti herhalde.
Kimin, nerede ve ne zaman ruhunu şeytana satacağını bilmenin
mümkün olmadığı bir dünyada yaşıyoruz.
Ruhunu şeytana satan kişiler, kısa dönemde bazı çıkarlar
elde etseler de orta uzun dönemde bunun bedelini öderler. Bunların vereceği
zarar kendilerine ve belki yakın çevrelerine olur. Ama bir toplumda çok sayıda
insan bu yolu izlemişse bilin ki cehennem uzakta bir yerde değildir.
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 202649 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.