Riskler Düşüyor
Riskler, 22 Mayıs 2013’de Fed’in tahvil alımını azaltmaya
başlayacağını ilk kez telaffuz etmesinden sonra bütün dünyada yükseliş
gösterdi. Burada riskleri CDS primiyle ölçüyorum.
CDS, Credit Default Swap deyiminin kısaltmasıdır. Türkçede
tam bir karşılığı olmadığı için CDS olarak kullanılıyor. Biraz zorlamayla da
olsa zaman zaman “kredi risk primi” olarak adlandırılabiliyor. CDS, bir kişi ya
da kuruluşun, kredi sahibinin karşılaşabileceği alacağın ödenmemesi riskini
belirli bir bedel karşılığında üstlenmeyi kabul etmesinin bedelidir. Bu
çerçevede bir anlamda kredi sigortası gibi çalışır. Yunanistan devletinin
borçlanma tahvilini alan bir kurum düşünelim. Bu kurum bu tahvil karşılığında
Yunanistan devletine belirli bir faiz karşılığında belirli bir süre için kredi
vermiş olur. Vade sonunda tahvili verecek ve anaparasını, birikmiş faiziyle
birlikte geri alacaktır. Bu kurum Yunanistan’ın bu tahvilin bedelini geri
ödeyeceğinden endişe duyduğu için bu tahvili CDS işlemi yapan kuruluşa götürerek
belirli bir bedel ödemek suretiyle bu şirketin garantisini satın alabilir. Bu
prime CDS primi deniyor. Bir ülkenin CDS primi ne kadar yüksekse borçlanma
maliyeti de o kadar yüksek demektir. Çünkü bu prim ister istemez faize
yansımaktadır.
Aşağıdaki tabloda kırılgan beşli olarak adlandırılan beş
ülkeden dördü ile Çin ve Rusya yer alıyor (Kırılgan beşli arasında sayılan
Hindistan’a ait CDS verilerine ulaşım imkanı bulamadığım için onun yerine Rusya’yı
bu tabloya dahil ettim.) Tablo bize Fed açıklaması sonrasında risklerdeki
artışın karabasan gibi geliştiğini gösteriyor.
Tarih
|
Türkiye
|
Brezilya
|
Endonezya
|
G. Afrika
|
Rusya
|
22.5.2013
|
118
|
130
|
140
|
169
|
136
|
31.5.2013
|
131
|
146
|
162
|
191
|
155
|
28.6.2013
|
191
|
185
|
207
|
216
|
195
|
31.7.2013
|
205
|
191
|
208
|
222
|
186
|
29.8.2013
|
240
|
203
|
282
|
240
|
200
|
30.9.2013
|
214
|
173
|
220
|
197
|
172
|
31.10.2013
|
185
|
166
|
193
|
185
|
161
|
28.11.2013
|
207
|
205
|
236
|
211
|
171
|
31.12.2013
|
245
|
194
|
237
|
204
|
165
|
31.1.2014
|
270
|
206
|
233
|
233
|
203
|
28.2.2014
|
230
|
172
|
185
|
204
|
191
|
31.3.2014
|
220
|
169
|
175
|
195
|
222
|
30.4.2014
|
199
|
146
|
174
|
186
|
260
|
30.5.2014
|
180
|
142
|
141
|
172
|
193
|
27.06.2014
|
175
|
141
|
145
|
179
|
183
|
Artış Oranı (%)
|
48,3
|
8,5
|
3,6
|
5,9
|
34,6
|
Tabloda yer alan ülkelerden risk primi en fazla artış ve
düşüş gösteren üç ülke, Türkiye, Brezilya ve Rusya, uluslararası gelişmelerin
yanı sıra kendi iç sorunlarından da fazlasıyla etkilenmiş üç ülke olarak öne
çıkıyor. Bu dönem boyunca risk primi en fazla artmış ülke Türkiye. Türkiye’yi,
Rusya izliyor. Endonezya ve Güney Afrika’nın risk primleri bir ara Türkiye’nin
üzerinde seyretmesine karşın dönem sonunda, her ikisi de dönem başındaki risk
pozisyonlarına oldukça yaklaşmayı başarmış bulunuyorlar.
Bu dönem boyunca risk primleri, dış gelişmeler yanında iç
gelişmeler nedeniyle en fazla etkilenen üç ülkenin durumunu aşağıdaki grafikte
göstermeye çalışayım.
Bu tablo ve grafik bize Türkiye’nin risk primlerinde yaşanan
ciddi yükselişin düşmeye başladığını ancak bir yıl önceki siyasal ve sosyal
istikrar görünümüne dönebilmek için daha fazla çaba göstermesinin gerekli
olduğunu gösteriyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202620 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.