Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

İİBF'de Bölüm Seçimi

Yazdığım yazılarda anlattıklarımı izleyenler üniversite tercihlerinin yapılacağı şu dönemlerde hangi bölümü tercih etmelerinin kendileri için doğru olacağını soruyorlar. Ben bu işin uzmanı değilim. Ama size hayata bakış açınızla bağdaşacak tercihleri kuşkusuz ekonomi, maliye, işletme, uluslararası finans, çalışma ekonomisi, kamu yönetimi ve ekonometri çerçevesinde kalmak kaydıyla anlatabileceğimi sanıyorum.  

Size aşağıda bir tablo sunuyorum. Bu tabloda İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) kapsamında yer alan bölümlerde okutulan derslerin ağırlıklarını gösteriyorum. İlk sütunda bölümler yer alıyor, sıralarda ise temel dersler. Niçin bu dersleri seçtiğimi soracak olursanız giriş sınavlarında genel olarak bu derslerden soru geliyor. Artılar ne kadar çoksa o dersin o bölümdeki ağırlığı o kadar fazla demektir. Eksiler ise o dersin o bölümde genel olarak yer almadığını gösteriyor.

Bölüm / Ders
Ekonomi
Maliye
İşletme
Muhasebe
Hukuk
Ekonomi (İktisat)
+++
++
+
+
++
Maliye
++
+++
+
+
++
İşletme
+
+
+++
+++
++
UA Finans
++
+
+
++
+
Kamu Yönetimi
+
++
+
+
+++
Çalışma Ekonomisi
++
+
+
+
+++
Ekonometri
++
+
+
+
+

(Not: Bu tabloda artı işareti ile gösterilen derslerden bazıları ilgili bölümde seçimlik ders olarak verilmektedir.)

Üniversiteden üniversiteye, bölümden bölüme değişen bir şey de seçimlik dersler. Örneğin ekonomi bölümünde okuyan bir öğrenci seçimlik dersleri öyle seçebilir ki muhasebe ve hukuktaki eksikliğini giderebilir.

Bu eksikleri gidermek için en çok çaba harcaması gereken öğrenci ekonometri bölümünde okuyan öğrenci olacaktır. Ekonometri, oldukça ağır bir bölümdür. Yüksek matematik ve istatistik okunur. Bu bölümü seçecek olanların piyasadaki işlere talip olabilmesi için diğer derslere özel olarak çalışması gerekir.

Öneriler:
Piyasa işleri için okumak niyetindeyseniz yani okulu bitirdikten sonra çeşitli kurum ve kuruluşların sınavlarına girip oralarda çalışmayı planlıyorsanız ekonometri dışındaki bölümleri seçebilirsiniz. Bölümde eksik olan dersleri kendi başınıza çalışmanız gerekir.

Araştırmacı ya da ekonomi bilen bir yönetici olmayı planlıyorsanız ekonomi bölümü ideal bölüm olabilir. Eğer diğer dallardaki eksikleri kendim çalışarak tamamlayabilirim diyorsanız ekonomi bölümünü seçin. Burada saydığım konular içinde kendi başına en zor öğrenilecek konu ekonometriden sonra ekonomidir.

Ekonometri okuyacaksanız muhasebe bilginizi de geliştirirseniz ideal bir araştırmacı veya risk yönetim uzmanı olabilirsiniz. (Özellikle ekonometri için iyi matematik bilgisi gereklidir.)

Maliye bölümü her konuya yer verilen bir daldır. Bu bölümün mezunları muhasebe ve ekonomideki eksiklikleri tamamlamak kaydıyla mezuniyet sonrası sınavlara hazır hale gelebilirler.

İşletme bölümü her konuya yer verilen bir daldır. Ekonomi ve maliyedeki eksikleri tamamlarsanız mezuniyet sonrası sınavlarına ideal bir hazırlık yapmış olursunuz.

Uluslararası finans bölümü günümüzde çok kullanılan piyasa bilgilerini veren bir bölümdür. Özellikle yabancı dili iyi olanlar veya bu sürede yabancı dilini (ve özellikle İngilizce) geliştirebilecek olanlar için ideal bölüm olarak kabul edilebilir.  

Kafanızda kaymakamlık gibi bir düşünce varsa o zaman sizin için ideal bölüm kamu yönetimi bölümüdür. Bu bölümde okuyacaksanız ekonomi ve muhasebeye ağırlık vermenizi öneririm. Eğer kaymakamlık sınavlarına girip de kazanamazsanız sizin diğer sınavlarda başarılı olmanız bu iki dalda eksikleri tamamlamanıza bağlı olacaktır.

Çalışma ekonomisi de her konuya ağırlık verilen bir bölümdür. Eğer mezun olduktan sonra insan kaynakları bölümlerinde çalışmayı planlıyorsanız bu bölüm sizin için idealdir. Sınavlarda başarı için muhasebe başta olmak üzere eksikleri tamamlamak gerekebilir.  

Hangi bölümü seçerseniz seçin ilk yıl, 4 yıllık sürede hangi zorunlu derslerin okutulacağının ve hangi seçimlik derslerin bulunduğunun listesini inceleyin. Ve bütün seçimlerinizi bu anlattıklarıma göre daha ilk yıldan kafanızda yapın. Hangi bölümü seçerseniz seçin hukuk ve muhasebe öğrenmeye çalışın. Seçimlik olmayan hukuk dallarını kendiniz çalışın. Yine aynı şekilde mutlaka muhasebe çalışın. Örneğin genel muhasebe dersi seçimlik ise seçin ve eğer sizin bölümünüzde mali analiz yoksa onun kitabını alıp kendiniz çalışın. Mutlaka ve mutlaka üniversiteyi bitirirken yabancı dil düzeyinizi iyi düzeye getirmeye çalışın. İmkanınız varsa yaz aylarında kurslara gidin.

4 yıl az bir süre değil. Eğer daha ilk yıldan iyi bir planlama yaparsanız mezun olduğunuzda ekonomi, işletme, muhasebe ve hukuk bilen, yabancı dil bilgisini iyi düzeye çıkarmış bir kişi olarak sınavlara girer ve kazanırsınız.

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinin çeşitli bölümleri arasında tercih aşamasında olan öğrencilere seçimlerinde yardımcı olmak amacıyla bir tablo hazırladım. Bu tablonun ilk sütununda İİBF bölümleri yer alıyor. İkinci sütunda bölümlerin zorluk dereceleri yer alıyor. Bu sütunda en zor bölüm 10 numara ile en hafif bölüm ise 5 numarayla gösteriliyor. Son iki sütun bu bölümlerden mezun olanların kamu kesimi ve özel kesimde iş bulma olasılıklarının derecesini gösteriyor.  

Buradaki değerlendirmelerin hepsi benim kişisel değerlendirmelerim. Başkalarının farklı değerlendirmeleri olabilir kuşkusuz. Ayrıca her bölümün iyi mezunlarına göre bu değerlendirmeler i yaptım. Bu tür sonuçlar kişiye göre değişir. Örneğin ekonometri bölümünü bitirirken bir yandan da ekonomi, muhasebe, hukuk çalışıp kendisini geliştirmiş, yabancı dili de iyi olan bir öğrenci mezuniyetinde bütün diğer mezunları geride bırakıp sınavları kazanabilir. Bu tabloda yer alanlar referans niteliğinde saptamalardır. Sosyal bilimlerde, özellikle de İİBF bölümlerinde başarı çoğu kez kişisel çabaya göre biçimleniyor. Bu durumda hafif bir bölüm seçip kendi başına eksiklerini tamamlayarak çalışan bir kişi, ağır bir bölüm seçerek eksiklerini tamamlamayan kişiyi geçebilir.

Bölüm
Ağırdan Hafife
Kamu Kesimi
Özel Kesim
Ekonomi / İktisat
9
Yüksek
Yüksek
İşletme
7
Orta – Yüksek
Yüksek
Maliye
8
Yüksek
Orta
Çalışma Ekonomisi
7
Yüksek
Orta - Yüksek
Uluslararası Finans
8
Yüksek
Yüksek
Uluslararası Ticaret / Dış Ticaret
7
Orta – Yüksek
Yüksek
Bankacılık Finans
7
Orta - yüksek
Yüksek
Bankacılık Sigortacılık
7
Orta - Yüksek
Yüksek
Ekonometri
10
Orta
Orta
Kamu Yönetimi
6
Yüksek
Düşük

Not: Uluslararası İlişkiler, Siyaset Bilimi, Reklamcılık gibi bölümler uzmanlık alanım dışında kaldığı için onları bu yazıya dahil etmedim. 

Bölüm seçimi kararı verirken şu yazılarıma da göz atmanızı öneriririm:
Hukuk öğrenmek şart: http://www.mahfiegilmez.com/2014/03/hukuk-ogrenmek-sart.html
Muhasebe öğrenmenizi öneririm: http://www.mahfiegilmez.com/2014/03/muhasebe-ogrenmenizi-oneririm.html
Ekonomi mi, İşletme mi, Maliye mi?: http://www.mahfiegilmez.com/2013/07/ekonomi-mi-isletme-mi-maliye-mi.html
Meslek seçimi: http://www.mahfiegilmez.com/2013/02/meslek-secimi.html
EtiketlerGenel
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Genel konusunda

Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020

160 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.