Devlet Adamı Deyince
Ziya Müezzinoğlu’nun vefatı
haberini duyduğumda içimden bir şeyin koptuğunu hissettim.
1919 yılında Kayseri’de doğmuş, 1942
yılında Siyasal Bilgiler Okulu’ndan mezun olduktan sonra 1943 yılında Maliye
Teftiş Kurulu’na girmiş, 1946 yılında Maliye Müfettişi olmuş, 1959-1960 yılları
arasında Hazine Genel Müdürlüğü, 1961 yılında Kurucu Meclis
Üyeliği, 1962-1964 yılları arasında Devlet Plânlama Teşkilâtı Müsteşarlığı,
1964-1967 yılları arasında Bonn Büyükelçiliği görevlerinde bulunmuş, 1967’de
ortak pazar nezdinde Büyükelçi unvanıyla Daimî Temsilciliğe getirilmiş, 22
Mayıs 1972 tarihinde Ferit Melen’in başbakanlığında kurulan partiler üstü
hükümette Maliye Bakanlığı’na atanmıştı. Ben, yarışma sınavını kazanarak Ekim
1972’de Maliye Müfettiş Muavini olarak atandığımda Ziya Bey Maliye Bakanıydı. O
zaman bize çok uzak görünürdü. Son derecede sert ve titiz bir kişiliği
olduğunu, çok zor beğenen, kılı kırk yaran bir yönetici olduğunu duyardık.
Genellikle çekinirdi bakanlıktaki yöneticiler Ziya Bey’den. Yanına çağırdığında
sorduğu soruları yanıtlayamazlarsa sinirlenirmiş. Öyle duyardık. Yaklaşık 7 ay
sonra bu kez Naim Talu başbakanlığında göreve gelen hükümetle birlikte
görevinden ayrıldı. Sonrasında siyasete atılan Ziya Bey, 1975 yılında CHP’den
Kayseri Senatörü olarak TBMM’ye girdi ve 1978 yılında bu kez Bülent Ecevit’in
başbakanlığındaki hükümette Maliye Bakanı olarak görev aldı.
O dönemde tasarruf önlemleri
uyguluyordu Türkiye. Kamu harcamaları mümkün olduğunca kısılmaya ve bütçe açığı
denetlenmeye çalışılıyordu. Herkese örnek olması için de en sıkı biçimde
başbakanlık ve maliye bakanlığında uygulanıyordu önlemler. O zaman Ulus’ta olan
bakanlık binasına gelirken bazı sabahlar Ziya Bey de makam arabasıyla gelirdi.
Mercedes marka makam arabasını sattırmış, siyah bir Renault 12’ye binmeye
başlamıştı. Bunun ne kadar önemli bir sembol olduğunu sonraları anladım.
1978 yılında Balıkesir ve
ilçelerinde teftiş turnesine gitmiştim. O sıralarda adıma gönderilmiş, üzeri
mühürlü bir sarı zarf geldi. Bakanlık
makamına Gönen Vergi Dairesi Müdürü hakkında bir ihbar mektubu gelmiş, Ziya Bey
teftiş kuruluna yazarak yollamış, başkanlık da Balıkesir’de bulunduğum için
bana göndermişti. Ziya bey ihbar mektubunu teftiş kuruluna yollarken mektubun
üzerine “Teftiş Kurulu Başkanlığı’na, Bu mektupta yer alan konuların bir maliye
müfettişi tarafından tetkik ve tahkik edilerek gereğinin yapılmasını rica
ederim” diye yazmış ve imzalamıştı. İhbar mektubunda imzası olan kişiler
müdürün kendilerine haksız yere vergi çıkardığını ve ceza uyguladığını
anlatıyorlardı. Balıkesir’deki teftişe ara vererek Gönen’e gittim. Gittiğimi
kimseye söylemedim. Bir otele yerleştim. Ertesi gün spor bir kıyafet giyerek
sokağa çıktım, dükkanları gezerek, derneklere uğrayarak, esnafla konuşarak, ilçenin
önde gelen kişilerini bularak vergi dairesi müdürü hakkında bilgi topladım.
Genel kanı müdürün sert bir kişi olduğu ama dürüstlüğü konusunda hiçbir kuşku
olmadığı şeklindeydi. Sonra ihbarda bulunanların adlarını sordum esnafa.
Aldığım bilgiye göre bu kişiler CHP Gönen ilçe teşkilatındandı. Ertesi gün
vergi dairesine gittim, sayım yaptım ve zaman geçirmeden işlemleri teftişe
başladım. Bir yandan da müdürün, ihbar mektubunda adı geçen kişilere nasıl bir
uygulama yaptığını inceledim. Bu teftiş ve incelemeler üç haftaya yakın sürdü.
Teftiş sonuçları vergi dairesinin işlemlerinin düzgün olduğunu, inceleme
sonuçları da yapılan bütün vergi işlemlerinin doğru olduğunu ortaya koyuyordu. Yine
aynı çevrelerde yaptığım tespitlere göre mektubu yazan kişiler vergi dairesi
müdürünün görevden alınmasını ve yerine partili bir memurun getirilmesini
istiyorlardı. Tahminimce Ziya Bey’e parti teşkilatından böyle bir talep gelmiş
ve o da konuyu inceletmek istemişti. Balıkesir’e döndüm ve raporumu yazdım.
Raporda teftiş ve incelemeyi anlatarak vergi dairesinde işlemlerin düzgün
olduğunu vurguladım. Şimdi nasıldır bilmiyorum ama o dönemlerde maliye
müfettişleri teftiş ettikleri yöneticiler hakkında tezkiye (sicil notu karnesi)
verirlerdi ve bu tezkiyeler, kişilerin
terfilerinde en önemli belge olarak kabul edilirdi. Vergi dairesi
müdürüne olumlu bir de tezkiye verdim. Bunları teftiş kurulu başkanlığına yolladım
ve normal teftişime devam ettim. Teftiş dönemi bitip de Ankara’ya döndükten
birkaç gün sonra teftiş kurulu başkanı beni aradı ve “Bakan Bey seni görmek
istiyor, hemen gel” dedi. Hemen başkanlığa gittim. Giderken aklımda Gönen
meselesi vardı. ‘Muhtemelen bakan böyle bir rapor yazdığım için çok kızmıştır
bana. Müdürü görevden almamı bekliyordu herhalde. Ama ben düzgün çalışan bir
insanı hangi gerekçeyle olursa olsun görevden almam’ diye söyleniyordum kendi
kendime. Ve neden öyle rapor yazdığımı sorarsa aynı şeyleri söylemeye
kararlıydım. Teftiş kurulu başkanı da bilmiyordu bakanın beni niye çağırdığını.
Başkan önde, ben arkada bakanın odasına girdik. Ziya Bey masasının başında
oturuyor, önündeki imza kartonundaki yazıları okuyor, imzalıyor ya da beğenmediklerine
çarpı çekiyordu. Birkaç dakika böyle geçtikten sonra başını kaldırıp bize
baktı. Başkan “Sayın Bakanım arkadaşımız Maliye Müfettişi Mahfi Eğilmez,
kendisi…” derken Ziya Bey ayağa kalktı, ceketini ilikledi, yanımıza geldi, başkanın
ve benim elimi sıktı. Sonra bana döndü ve “Gönen Raporunuzu ve müdür hakkındaki
tezkiyenizi okudum. Bir insanın liyakat sahibi ve dürüst olması devlet
makamları için en önemli şeydir. Devlet bir siyasi parti değildir. Müdürü
böylesine objektif değerlendirdiğiniz için sizi kutluyorum. Bir maliye
müfettişi konuya böyle objektif bakmalıdır” dedi. Ben kekeleyerek teşekkür
ettim. O anda yolda gelirken düşündüklerim aklıma geldi, kıpkırmızı oldum. İzin
alıp çıktık.
Ziya Bey’in söylediği ‘asıl olan
liyakat ve dürüstlüktür’ sözleri hiç unutmadığım bir devlet
dersi oldu. Devlet adamı dendiğinde gözümün önünde canlanan kişilerden
birisiydi Ziya Bey. Başımız sağ olsun.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Washington Uzlaşısının 30 Yılı8 Mayıs 2020112 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.