Geniş İşsizlik Oranı
Açıklanan her istatistiksel veri
toplumda farklı reaksiyonlara yol açıyor. Bunların toplum nezdinde en
tartışmalı olanları enflasyon ve işsizlik verileri. TÜİK’in açıkladığı bazı
verileri kullanarak yorum yaptığınızda sizi ‘vatan haini’ ilan eden bir toplum
kesimi var. Kullandığınız verilerin devletin resmi verileri olduğunu
açıklasanız bile tavırları değişmiyor. Aynı kurumun farklı verilerini
kullanarak yorum yaptığınızda ise birden öteki kesim tarafından ‘yalaka’ ilan
ediliyorsunuz. Aynı kurumun iki ayrı dönemdeki verilerini kullandığınızda bile
aynı suçlamalarla karşılaşıyorsunuz. Buraya kadar anlattıklarım işin bir
tarafı. İşin bir başka tarafı ise kullandığınız verilerin kendisinden
kaynaklanan tuhaflıklar. Buna bir örnek olarak TÜİK tarafından hafta içinde
açıklanan mart ayı istihdam/işsizlik verilerini ele alıp inceleyelim:
Bin Kişi
|
2019 Mart
|
2020 Mart
|
Değişim
|
|
1
|
15 Yaş ve üstü nüfus
|
61.177
|
62.216
|
1.039
|
2
|
İşgücü
|
32.339
|
30.104
|
-2.235
|
3
|
İstihdam
|
27.795
|
26.133
|
-1.662
|
4
|
Çalışmaya
hazır + mevsimlik çalışanlar
|
2.386
|
3.862
|
1.476
|
5 (2 + 4)
|
Geniş
İşgücü
|
34.725
|
33.966
|
-759
|
6
|
Resmi
İşsiz Sayısı
|
4544
|
3.971
|
-573
|
7 (4 + 6)
|
Geniş
İşsiz Sayısı
|
6.930
|
7.833
|
903
|
8 (6 / 2)
|
Resmi İşsizlik Oranı (%)
|
14,1
|
13,2
|
|
9 (7 / 5)
|
Geniş İşsizlik Oranı (%)
|
20,0
|
23,1
|
Tabloyu açıklamaya başlayalım:
(1) 2019 Mart ayından itibaren 1 yıllık süre içinde nüfus 1.039 bin kişi
artmış. (2) İşgücü (İstihdam edilenler ile işsizlerin toplamı) 2.235 bin kişi
azalmış. (3) İstihdam edilenlerin sayısı 1.662 bin kişi azalmış, yani bu sayı
kadar işten çıkarmalar veya ayrılmalar olmuş. (4) İstihdamda bu kadar düşüş
olurken (resmi) işsiz sayısı 573 bin kişi azalmış.
Buraya kadar yaptığımız açıklamanın
özeti şudur: Normal olarak istihdamda azalma varsa işsiz sayısında artış olması
gerekir. Çünkü bu ikisinin toplamı işgücünü verir. Ama işgücüne baktığımızda
orada da ciddi bir azalma görüyoruz. Bu aşamada sorulacak soru şudur:
İşgücünden çıkan 2.235 bin kişi ne oldu? Bunların bir bölümü çalışmak istediği
halde iş aramayanlara katılmış olabilir. Çünkü o kalemde 1.476 bin kişi artış
var.
Türkiye için gerçek işsiz sayısı
geniş işsizlik olarak tanımlanan başlık altında toplananların sayısıdır.
Tabloya göre bunu hesaplamak için resmi işsiz sayısına çalışmaya hazır olduğu
halde iş aramayanlar ile mevsimlik çalışanların eklenmesi gerekir (Çalışmaya hazır olup da iş aramayanlar aslında işsiz olduğu halde son 4 hafta içinde iş aramak için başvuruda bulunmamış olanlardır. Bunları işsiz olarak saymamak doğru değildir.) Bu şekilde bulunan işsizler toplamına geniş
işsizler diyoruz. Aynı miktarı işgücüne de ekleyerek geniş işgücünü
bulabiliriz. Geniş işsiz sayısını geniş işgücüne böler 100 ile çarparsak geniş
işsizlik oranının yüzde 23,1 olduğunu görüyoruz. Bu oran açıklanan resmi
işsizlik oranından (yüzde 13,2) 10 puan daha yukarıdadır.
Eğer hesabı böyle yapmazsak o
zaman istihdamın azaldığı yerde işsizlik de azalıyor gibi yapay sonuçlara
ulaşırız ki bu kendi kendimizi kandırmaktan başka bir şey değildir.
Hesaplamanın Dayanağı Olan Verilerin Kaynağı Hakkında Not: Tablodaki 1,2,3,6 ve 8. sıralardaki veriler TÜİK, İşgücü İstatistikleri Haber Bülteni, Mart 2020'nin (http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=33787) ana sayfasında yer alan tablodan, 4. sıradaki veri aynı haber bültenine ekli tablo 6'dan alınmıştır. 7 ve 9. sıradaki veriler bu değinilen veriler kullanılarak tarafımdan hesaplanmıştır.
Hesaplamanın Dayanağı Olan Verilerin Kaynağı Hakkında Not: Tablodaki 1,2,3,6 ve 8. sıralardaki veriler TÜİK, İşgücü İstatistikleri Haber Bülteni, Mart 2020'nin (http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=33787) ana sayfasında yer alan tablodan, 4. sıradaki veri aynı haber bültenine ekli tablo 6'dan alınmıştır. 7 ve 9. sıradaki veriler bu değinilen veriler kullanılarak tarafımdan hesaplanmıştır.
işsizlik konusunda
Hangi İşsizlik?3 Eylül 2026İşsizlik Gerçekten Düşüyor mu? 30 Ocak 2026Üç Önemli Güncel Göstergenin Analizi 30 Haziran 2025Enflasyon Düşerken İşsizlik Artar mı? 26 Mayıs 2025103 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.