Geçen Hafta Gelecek Haftaları Etkileyecek
Dışarısı kaynıyor
Rusya’nın Ukrayna sınırına asker yığmaya başlamasıyla iyice
tırmanan doğu – batı ilişkileri karşılıklı ambargoların tırmanmasına yol açtı.
ABD ve batı dünyası Rusya’ya uyguladığı ekonomik ambargoyu sıkılaştırırken
Rusya da onlara karşı tarım ürünleri alımını durdurma ambargosu uygulamaya
başladı. Bu durumda Türkiye açısından Irak’a satamadığı bazı ürünleri Rusya’ya
satma olanağı doğmuş görünüyor. Ne var ki eğer bu sertleşme devam eder ve Rusya
Avrupa’ya verdiği doğal gazın miktarına da sınırlama koyarsa işler karışacak.
Zaten deflasyon sınırında duran Avrupa böyle bir ambargoyla üretim kayıplarına
uğrayabilir ve gerçek anlamda derin bir deflasyon çukuruna düşebilir. Bu ise,
ihracatının yarısını Avrupa’ya yapan Türkiye için hiç de iyi bir gelişme olmaz.
Haftanın son günü ABD savaş uçakları, Basra körfezindeki USS
George H.W Bush adlı uçak gemisinden kalkarak Kuzey Irak’ta Işid’i vurmaya
başladı. Şimdilik piyasaların çok ciddiye almadığı bir gelişme gibi görünen bu
gelişmenin devamında nasıl bir ortam yaratacağını tahmin etmek şimdilik mümkün
değil.
Bu kadar karışık bir ortamda Avrupa Merkez Bankası’nın ve
İngiltere Merkez Bankası’nın mevcut para politikalarını aynen sürdürme ve
faizleri değiştirmeme kararları fazlaca tartışılamadı. Draghi, artık giderek ustalaştığı,
piyasaları mesajla yönlendirme yöntemine devam etti.
Uluslararası borsalar ve döviz piyasaları, ABD – Rusya
arasında haftalar önce yeniden esmeye başlayan ve geçtiğimiz hafta iyice
şiddetlenen soğuk savaş rüzgârlarının etkisiyle inişler ve çıkışlar yaşadı.
Sanırım bu dalgalanmaları önümüzdeki haftalarda sürekli tekrarlanırken
göreceğiz.
İçeride üç olumsuz
veri haftaya damga vurdu
Haftanın ilk verisi olan Temmuz ayı enflasyon oranı
konusunda Merkez Bankası’nın da piyasanın da beklentisi, Haziran ayında olduğu
gibi düşüşün devam edeceği beklentisiydi. Gerçekleşme, beklentilerden farklı
oldu ve Temmuz ayında enflasyon yükseldi. Yükselme eğilimi, manşet enflasyonla
kalmadı çekirdek enflasyonda da (H ve I endeksleri) ortaya çıktı. Üstelik yılın
geri kalan aylarında enflasyon düşüşüne yardım edecek bir aritmetik temel de pek
kalmadı. Dolayısıyla yılsonu enflasyon tahminleri yukarı yönlü revize edildi.
Mayıs ayında yaptığım son tahmin revizyonunda yılsonu enflasyon tahminimi yüzde
8,5 olarak revize etmiştim. Şimdilik bu tahmini değiştirmeye gerek duymuyorum.
İkinci önemli veri
Haziran ayı sanayi üretimiydi. Bu verinin de açıklanmasıyla birlikte yılın
ikinci çeyreğine ilişkin sanayi üretim değişimi oranı belli oldu. Buna göre
geçen yılın ikinci çeyreğine göre sanayi üretimi artışı yüzde 3,1 olarak
açıklandı. İlk çeyrekte bu oran yüzde 5,3 idi. Sanayi üretiminde önemli bir hız
kesme söz konusu. İlk çeyrekteki yüzde 5,3’lük sanayi üretimi artışı GSYH
büyümesini yüzde 4,3’e taşımıştı. İkinci çeyrekte bu olumlu hava kayboldu.
Mayıs ayındaki son tahmin revizyonumda yaptığım yüzde 3’lük büyüme tahminimin
gerçekçi bir tahmin olduğunu düşünüyor ve değiştirmeye gerek görmüyorum.
Üçüncü önemli veri Temmuz ayı hazine nakit dengesi
gerçekleşmesiydi. Hazine nakit açığı Ocak - Temmuz döneminde 24,3 milyar TL’ye
yükseldi. Ocak - Haziran dönemi bütçe açığının 3,4 milyar TL olduğunu
düşünürsek bu öncü göstergenin bütçe için verdiği sinyal bir çeşit alarm
niteliğinde görünüyor.
Moody’s den ‘açıklama
yapmama açıklaması’ geldi
Geçtiğimiz haftanın bir başka beklentisi haftanın son iş
gününde Moody’s’in yapması beklenen kredi notu açıklamasıydı. Ağırlıklı
beklenti herhangi bir not değişikliği olmayacağı ve fakat raporda sert
eleştirilere yer verileceği biçimindeydi. Buna karşılık hükümetin en yetkili
ağızlarından gelen çelişkili açıklamalarla, değerlendirmenin açıklanacağı günün
sabahında olumsuz beklentiler tavan yapmış, TL ciddi biçimde değer kaybetmeye
başlamış, borsa hızlı bir düşüşe geçmiş, gösterge faiz de yükseliş eğilimine
girmişti. Merkez Bankası, bu olumsuz gidişe parasal sıkılaştırma yoluyla
müdahale etmek amacıyla 22 milyar TL’lik repo ihalesi dönüşü karşılığında 16
milyar TL’lik yeni repo ihalesi açmış ve böylece piyasada TL darlığı yaratarak
döviz bozdurulmasının önünü açmıştı. Bu uygulama döviz kurlarındaki yükselmeye
yani TL’nin hızlı değer kaybına bir miktar set çekmiş oldu.
Öğleden sonra Moody’s kararı ile ilgili olumlu söylentiler,
olumsuzlardan fazla olmaya başlayınca dövizde gevşeme, faizde düşüş ve borsada
yükseliş başladı.
Haftanın en ilginç olayı Moody’s’in ‘açıklama yapmayacağını’
açıklamasıydı. Böylece Moody’s’in Türkiye için vermiş olduğu son kredi notunun
(Baa3 negatif görünüm) devam etmiş olduğunu öğrenmiş olduk.
Haftanın Türkiye açısından belki de tek olumlu haberi
Moody’s’in yeni bir değerlendirme yapmayacağını açıklamasıyla geldi.
Bu yıla ilişkin tahminlerimi daha yılın başından itibaren
revize etmeye başladım. Birkaç kez daha revize edeceğimi düşünüyorum. Revize
etmeme karşın kimisi tutacak kimisi tutmayacak. Ama sanırım hiç değişmeyecek ve
kesinlikle tutacak olan tahmin yıl başlarken yaptığım “inişli çıkışlı bir yıl
olacak ve dolayısıyla piyasalarda sürekli dalgalanmalar yaşanacak” şeklindeki
tahminim. Yılın ikinci yarısında bu iniş ve çıkışların olumsuz etkilerini daha
fazla hissedebiliriz.
Ve haftanın son
olayı: Erdoğan ilk turda Cumhurbaşkanı seçildi
Beklentiler Erdoğan’ın ilk turda seçilmesi yolundaydı, sonuç
beklentiye uygun olarak gerçekleşti. Piyasalar, başlangıçta bu gelişmeyi olumlu
algılayacaklar ancak bu olumlu algılamanın devamı büyük ölçüde Cumhurbaşkanı
Erdoğan ve iktidar partisinin yaklaşımlarına bağlı olacak. Başbakanın kim
olacağı, hükümeti nasıl şekillendireceği, piyasanın kendisine yakın hissettiği
isimlerin ekonomi yönetiminde devam edip etmeyeceği, orta vadeyi
şekillendirecek gelişmeler olacak.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202633 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.