Türkiye Ekonomisinin Son 11 Yılı ve BRICS
Yıllar
itibariyle makro göstergelerdeki değişim
Türkiye’de tek parti iktidarının gerçekleştiği 2003 yılsonundan bugüne kadar geçen 11 yılda en önemli 5 makroekonomik göstergedeki
gelişmeleri aşağıdaki tabloda gösteriyorum (bütün değerler % olarak okunmalı. 2002 yılsonu değerleri, karşılaştırma amaçlı konulmuştur.)
Yıllar
|
Büyüme
|
İşsizlik
|
Enflasyon
|
Bütçe Dengesi
|
Cari Denge)
|
2002
|
6,2
|
10,8
|
29,8
|
-11,2
|
-0,3
|
2003
|
5,3
|
11,0
|
18,4
|
-8,8
|
-2,5
|
2004
|
9,4
|
10,8
|
9,3
|
-5,4
|
-3,7
|
2005
|
8,4
|
9,5
|
7,7
|
-1,5
|
-4,6
|
2006
|
6,9
|
9,1
|
9,6
|
-0,5
|
-6,1
|
2007
|
4,7
|
9,2
|
8,4
|
-1,6
|
-5,9
|
2008
|
0,7
|
10,0
|
10,1
|
-1,8
|
-5,7
|
2009
|
-4,7
|
13,0
|
6,5
|
-5,5
|
-2,2
|
2010
|
9,2
|
11,2
|
6,4
|
-3,6
|
-6,2
|
2011
|
8,8
|
9,2
|
10,5
|
-1,3
|
-9,7
|
2012
|
2,2
|
8,4
|
6,2
|
-2,0
|
-6,0
|
2013
|
4,0
|
9,1
|
7,4
|
-1,2
|
-7,9
|
03 – 13 Ortalama
|
5,0
|
10,0
|
9,1
|
-3,0
|
-5,5
|
Bu tabloya baktığımızda Türkiye’nin iki alanda net
başarısı görülebiliyor. Enflasyon ve bütçe dengesi. Enflasyondaki başarının
temelinde de bütçedeki başarı yatıyor. Bütçe açığı düştükçe enflasyon düşmüş
bulunuyor. Büyüme ortalama olarak başarılı sayılır. Çünkü Türkiye’nin
potansiyel büyüme oranı olan yüzde 5’lik ortalamaya denk geliyor. Bunlara
karşılık işsizlik ve cari dengede başarısızlık söz konusu.
Tablonun belki de en önemli yönü başarılı olunan
enflasyonda kesin başarı sayılabilecek yüzde 5 oranının altındaki noktalara bir
türlü gelinememiş olması.
BRIC ülkeleriyle
karşılaştırma
Aşağıda, 2003 – 2013 yılları
arasındaki 11 yıllık sürede aynı göstergeleri BRIC ülkeleriyle (Brezilya,
Rusya, Hindistan ve Çin) karşılaştırmalı olarak sunuyorum (bütün değer % olarak
okunmalı.) Burada söz konusu 11 yılın ortalama değerleri esas alınmış
bulunuyor.
2003 - 13 Ortalamaları
|
|||||
Yıllar
|
Büyüme
|
İşsizlik
|
Enflasyon
|
Bütçe Dengesi
|
Cari Denge
|
Türkiye
|
5,0
|
10,0
|
9,1
|
-3,0
|
-5,5
|
Brezilya
|
3,4
|
8,7
|
6,4
|
-3,2
|
-0,8
|
Rusya
|
4,4
|
7,1
|
10,0
|
2,3
|
6,6
|
Hindistan
|
3,4
|
5,2 (*)
|
7,4
|
-8,9
|
-1,5
|
Çin
|
10,1
|
2,7
|
2,7
|
-0,7
|
4,9
|
Güney Afrika
|
3,4
|
24,6
|
5,4
|
-2,2
|
-4,2
|
Ülkeler
arası sıralama
Aşağıdaki tabloda da bu ülkeleri
en iyiden en kötüye sıralayarak sunuyorum. Her bir kategoriyi eşit ağırlıkta (ülkeler
toplamı 21 puan edecek biçimde) ele alıyorum. Her bir kategorideki en iyi
durumdaki ülkeye 6, en kötü durumdaki ülkeye 1 puan vererek bunları toplarsak
Çin 28 puan, Rusya 21 puan, Brezilya 16 puan, Hindistan 14 puan, Güney
Afrika 13 puan, Türkiye 13 puan toplamış oluyor.
Sıralama
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
Büyüme
|
Çin (6)
|
Türkiye (5)
|
Rusya (4)
|
Brezilya (2)
|
Hindistan (2)
|
G.Afrika (2)
|
İşsizlik
|
Çin (6)
|
Hindistan (5)
|
Rusya (4)
|
Brezilya (3)
|
Türkiye (2)
|
G.Afrika (1)
|
Enflasyon
|
Çin (6)
|
Brezilya (5)
|
G.Afrika
(4)
|
Hindistan (3)
|
Türkiye (2)
|
Rusya (1)
|
Bütçe Den
|
Rusya (6)
|
Çin (5)
|
G.Afrika
(4)
|
Türkiye (3)
|
Brezilya (2)
|
Hindistan (1)
|
Cari Denge
|
Rusya (6)
|
Çin (5)
|
Brezilya (4)
|
Hindistan (3)
|
G.Afrika (2)
|
Türkiye (1)
|
(Not: Büyüme oranı Brezilya, Hindistan ve Güney
Afrika’da aynı (yüzde 3,4) çıktığı için bu üç ülkeye de 2'şer puan verdim.)
Tablo bize Çin’in açık ara
üstünlüğünü gösteriyor. Çin’den sonra bu dönemin en başarılı ekonomisi olarak Rusya
çıkıyor. Türkiye, bu dönemde BRIC ülkelerinin gerisinde kalmış görünüyor.
Bundan sonrası
Türkiye, burada konu ettiğimiz 11 yıllık sürede kişi başına gelir düzeyinde 10 bin doların üzerine çıkmayı
başarmıştır. Ne var ki bu düzeyde 6 yıldır duruyor ve ileri gidemiyor. Tıpkı enflasyonu
büyük başarıyla çift haneli enflasyondan tek haneye indirip bir türlü yüzde 5
düzeyine getiremediği gibi kişi başına geliri de yukarı götüremiyor. Bu düzeye
orta gelir tuzağı deniyor. Buradan öteye gidebilmenin yolu yapısal reformlardan geçiyor.
Krizlerin zorunlu kıldığı
düzenlemeler dışında yapısal reformlara girişemeyen Türkiye bakalım bundan
sonra bu reformları yapabilecek mi? Eğer yapabilirse daha ileri gidebilir,
yapamazsa geçmişte olduğu gibi geldiği noktada takılıp kalabilir.
________________________________________________________
Yazıda değinilen yapısal reformların en önemlilerinin neler olduğu konusunda şu yazıma bakılabilir:
(http://www.mahfiegilmez.com/2014/03/yapsal-reformlar-rehberi.html)
Tablolardaki veriler için kaynak: Kaynak: IMF, WEO 2014 April. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/index.aspx
(http://www.mahfiegilmez.com/2014/03/yapsal-reformlar-rehberi.html)
Tablolardaki veriler için kaynak: Kaynak: IMF, WEO 2014 April. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/index.aspx
(*) Hindistan’da işsizlik oranı
verisi IMF veri setinde bulunmuyor. Bu oranı tradingeconomics’den aldım.
http://www.tradingeconomics.com/india/unemployment-rateEkonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202629 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.