Tasarruf Sorunumuz Büyük
Küresel sistemdeki bütün ekonomilerde olduğu gibi Türkiye
ekonomisinin de bugün birçok sorunu var. Bu sorunların bir bölümü küresel
sistemde görülen genel sorunlar, bir bölümü bazı ekonomilerde görülen sorunlar.
Bu sorunların en önemlilerini şöylece sıralayabiliriz: Cari açığın yüksekliği,
enflasyonun yüksekliği, büyümenin potansiyelin altında kalması, bütçe açığının
düşüklüğünün bir seferlik gelirlere dayanması, yatırımların artırılamaması,
tasarrufların düşüklüğü, dış finansmana zorunlu kalınması.
Bunlar içinde en önemli sorunlar yatırımların ve
tasarrufların düşüklüğü. Çünkü bu sorunlar öteki ekonomik sorunlara öncülük
ediyorlar.
Aşağıdaki grafik gelişme yolundaki ekonomilerde ve
Türkiye’de yatırımların GSYH’ya oranının gelişimi 1980’den bugüne gösteriyor.
Grafiğe baktığımızda Türkiye’nin yatırımlarda gelişme
yolundaki ülkeler ortalamasına göre geride kaldığını görüyoruz. 2000’lere kadar
nisbeten bu grubun ortalamasına yakın oranda yatırım yapan Türkiye, 2000’lerden
başlayarak gruptan kopuyor. 2014’e geldiğimizde gelişme yolundaki ekonomilerin
yatırım / GSYH oranı yüzde 32’ye çıkarken Türkiye’nin yatırım / GSYH oranı
yüzde 20’lerde kalıyor. Yani aradaki fark Türkiye aleyhine 12 – 13 puana kadar
çıkıyor. Türkiye, yatırımlarını artıramayan bir ekonomi konumuna giriyor. Bu,
geleceğimiz açısından olumsuzluk anlamında çok önemli bir gelişme.
Aşağıdaki ikinci grafik gelişme yolundaki ekonomilerde ve
Türkiye’de tasarrufların GSYH’ya oranının gelişimi 1980’den bugüne gösteriyor.
2000’lerin hemen öncesine kadar gelişme yolundaki ülkelerin
tasarruf / GSYH oranı ortalaması dolayında bir ortalamaya sahip olan
Türkiye’nin bu tarihten sonra kopmaya başladığını ve sonraki her yılda bu
kopmanın daha da hızlandığını görüyoruz. 2014 yılı için tahminler Türkiye’de
tasarruflar / GSYH oranının yüzde 14 dolayında olacağını, gelişme yolundaki
ekonomilerde ise bu oranın yüzde 35’e yaklaşacağını gösteriyor. Yani tasarruf
oranı açısından rakiplerimizle arada 20 puana yakın fark oluşuyor.
Yatırımlarla tasarruflar arasındaki fark (cari açığı
gösteriyor) dışarıdan finanse edilmek zorunda. Bu da bize Türkiye’nin dışa
bağımlı yapısının bir türlü değiştirilemediğini gösteriyor.
Türkiye’nin bir numaralı sorunu tasarrufların düşük
olmasıdır. Bu düşüklük, yatırımların artırılamamasına ve cari açığın
düşürülememesine yol açarak büyümenin potansiyel büyüme oranının altında
kalmasına neden oluyor.
Türkiye düşük tasarruf meselesini çözmeden ekonomik
dengelerini yerli yerine oturtamayacak gibi duruyor. Bu meseleyi çözmek için
geçmişteki verilere ve özellikle de reel faizlere bir bakmakta yarar var.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026115 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.