Bir Arpa Boyu Yol Gitmişiz
2002 sonrasında Türkiye ekonomisinin hızla büyüdüğü, dünya
GSYH’sından yani pastadan eskiye göre daha çok pay aldığı tezi oldukça yaygın
olarak dile getirildi ve epeyce de taraftar buldu. Gerçek öyle mi acaba? Türkiye,
2000 ile 2014 arasındaki 15 yılda, yıllık ortalama yüzde 4,5 hızla büyümüş.
Büyümüş büyümesine de acaba dünya GSYH’sındaki payı artmış mı? Yoksa dünya
büyür, özellikle de uzak doğu ülkeleri payını büyütürken Türkiye’nin payı aynı
düzeyde mi kalmış?
Aşağıdaki tablo çeşitli ülkelerin satınalma gücü paritesine
göre GSYH’larının aynı pariteye göre dünya GSYH’sı içindeki paylarını 1980,
2002 ve 2013 yılları itibariyle gösteriyor (kaynak: IMF, World Economic Outlook
Database, 2014.)
1980
|
2000
|
2013
|
2000/1980
|
2013/2000
|
|
Dünya GSYH (SAGP, trilyon USD)
|
12.8
|
48.6
|
101.9
|
||
Ülke GSYH’larının payı
(%)
|
|||||
Arjantin
|
1,4
|
0,9
|
0,9
|
- -
|
0
|
Avustralya
|
1,2
|
1,1
|
1,0
|
-
|
-
|
Brezilya
|
4,3
|
3,1
|
3,0
|
- -
|
-
|
Çin
|
2,3
|
7,4
|
15,8
|
+ + + +
|
+ + + +
|
Fransa
|
4,5
|
3,5
|
2,5
|
- -
|
- -
|
Almanya
|
6,5
|
4,8
|
3,4
|
- -
|
- -
|
Yunanistan
|
0,7
|
0,4
|
0,3
|
- -
|
-
|
Hindistan
|
3,0
|
4,4
|
6,6
|
+ + +
|
+ + +
|
Endonezya
|
1,6
|
1,9
|
2,3
|
+ +
|
+ +
|
İran
|
1,3
|
1,3
|
1,2
|
0
|
-
|
İtalya
|
4,5
|
3,2
|
2,0
|
- - -
|
- -
|
Japonya
|
7,8
|
6,7
|
4,6
|
- -
|
- - -
|
Kore
|
0,7
|
1,6
|
1,7
|
+ + +
|
+
|
Meksika
|
3,0
|
2,5
|
2,0
|
- -
|
-
|
Hollanda
|
1,3
|
1,1
|
0,8
|
-
|
-
|
Polonya
|
1,3
|
0,9
|
0,9
|
- -
|
0
|
Portekiz
|
0,4
|
0,4
|
0,3
|
0
|
-
|
Rusya
|
veri yok
|
3,2
|
3,4
|
veri yok
|
+
|
Suudi Arabistan
|
2,0
|
1,3
|
1,5
|
- -
|
+
|
Singapur
|
0,2
|
0,3
|
0,4
|
+
|
+
|
Güney Afrika
|
1,0
|
0,7
|
0,7
|
-
|
0
|
İspanya
|
2,3
|
2,0
|
1,5
|
-
|
- -
|
Tayvan
|
0,5
|
1,0
|
1,0
|
+ + +
|
0
|
Tayland
|
0,6
|
0,9
|
0,9
|
+ + +
|
0
|
Türkiye
|
1,2
|
1,4
|
1,4
|
+
|
0
|
İngiltere
|
3,4
|
3,0
|
2,3
|
-
|
- -
|
ABD
|
22,4
|
21,2
|
16,5
|
-
|
- -
|
Not: Son iki
sütunda yer alan işaretlerden - düşüşü - - hızlı düşüşü, - - - çok hızlı
düşüşü, + yükselişi, + + hızlı yükselişi, + + + çok hızlı yükselişi, + + + +
iki kattan fazla yükselişi, 0 ise değişme olmadığını gösteriyor.
Tabloya bakınca Çin’in ve Hindistan’ın başarısı tartışılmaz
biçimde ortaya çıkıyor. Çin, ilk dönemde dünya GSYH’sındaki payını 3 kattan
fazla, ikinci dönemde ise 2 kattan fazla artırmış. Hindistan her iki dönemde dünya
GSYH’sındaki payını yarı yarıya yükseltmiş. Her iki dönemde başarıyı
tekrarlayan üçüncü ekonomi olan Endonezya, dünya GSYH’sındaki payını art arda artırmayı
başarmış. Tayvan ve Tayland da ilk dönemde büyük bir çıkışa imza atmış olmakla
birlikte ikinci dönem yerlerinde saymış görünüyorlar. İtalya ilk dönemin,
Japonya ise ikinci dönemin en büyük pay kaybedenleri olmuş. Tablo bize 1980’den
bu yana gelişmiş ülkelerin dünya GSYH’sında kaybettiği payları gelişme
yolundaki ülkelerin bir bölümünün aldığını gösteriyor. Bu yeni paylaşımdan en
fazla yararlanan gelişme yolundaki ülkeler Çin, Hindistan, Endonezya, Kore,
Tayvan ve Tayland gibi Uzakdoğu ülkeleri olurken Arjantin, Brezilya ve Meksika gibi
Güney ve Kuzey Amerika ülkeleri ise tıpkı gelişmiş ülkeler gibi pay kaybetmiş
görünüyorlar.
Türkiye, 1980 – 2000 arasındaki ilk dönemde dünya
GSYH’sındaki payını yüzde 1,2’den yüzde 1,4’e yükseltmeyi başarmış, 2000 – 2013
arasındaki ikinci dönemde yerinde saymış bulunuyor. Yani ilk dönemde pastadan
aldığı payı az da olsa artırırken ikinci dönemde payını artıramamış. Türkiye açısından
1990 – 2000 arasındaki on yıl, kayıp yıllar olarak nitelendirilen bir dönemdir.
Buna karşın Türkiye’nin, bu on yılın da içinde bulunduğu ilk dönemde dünya GSYH’sından
aldığı payı artırabildiği halde, ikinci dönemde artıramamış olması
şaşırtıcıdır. Bu şaşırtıcı gerçek masalların giriş bölümündeki sözü hatırlatıyor: ‘Az gittik, uz
gittik, dere tepe düz gittik, bir de dönüp baktık ki bir arpa boyu yol gitmişiz.’
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026111 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.