En Büyük 20 Ekonomi ve Perde Arkası
Yazının hemen altında iki tablo yer alıyor. İlk tablo cari fiyatlarla GSYH’sı en yüksek olan 20
ülkeyi, bu ülkelerin cari fiyatlarla GSYH’sını (CF GSYH), bu GSYH’lara göre 188
ülke arasındaki sıralarını, cari fiyatlarla kişi başına gelirlerini (CFKB
Gelir), kişi başına gelire göre 188 ülke arasındaki sıralarını ve son olarak da
insani gelişmişlik endeksinde 187 ülke arasındaki sıralarını gösteriyor. İkinci
tablo ise aynı şeyleri bu kez cari fiyatlarla değil satınalma gücü paritesine göre gösteriyor (Buradaki analizde ilk tabloyu kullanacağım. İkinci tabloyu
karşılaştırma amaçlı olarak sunuyorum.) Her iki tablo da 2014 yılı verileridir
(kaynak: www.imf.org ve http://hdr.undp.org/en/content/table-1-human-development-index-and-its-components)
Tablodan çıkan sonuçlar:
(1) Cari fiyatlarla GSYH’yı esas aldığımızda ilk üç sırada
ABD, Çin ve Japonya yer alıyor. Kişi başına gelirde ABD 10, Çin, 78, Japonya
ise 26. sırada bulunuyor. İnsani gelişmişlik endeksine baktığımızda ise ABD 5,
Çin 91, Japonya 17. sırada yer alıyor. Demek ki bir ülkenin GSYH’sının
yüksekliği o ülkenin gelişmişliğinin göstergesi değil. Kişi başına gelirin
yüksekliğinin, insani gelişmişlik endeksinin yüksekliğiyle çok daha yakından
ilgili olduğu anlaşılıyor. Avustralya mesela bunun tipik örneği. GSYH büyüklüğü
olarak 12. sırada olmasına karşılık kişi başına gelirde 5, insani gelişmişlikte
de 2. sırada yer alıyor.
(2) GSYH büyüklüğü sırasında Avustralya ile Endonezya
arasında fazla bir fark yok. Avustralya 12, Endonezya 16. sırada. Buna
karşılık kişi başına gelirde Avustralya 5, Endonezya 116. sırada. Bunun sonucu
olarak da Avustralya insani gelişmişlikte 2. Sırada yer alırken Endonezya ancak
108. sırada kendine yer bulabiliyor.
(3) Kişi başına ortalama dünya geliri 10.876 USD’dir. Bunu
orta gelir düzeyi olarak kabul edebiliriz. Bu durumda 9 – 12.000 USD aralığında
sıkışıp kalan ekonomiler orta gelir tuzağında diye kabul edilecekse Türkiye
buradadır.
(4) Türkiye, GSYH’sı en büyük 20 ekonomi arasında 18.
sıradadır. Buna karşılık kişi başına gelir sıralamasında 66, insani gelişmişlik
sıralamasında ise 69. Sırada bulunuyor.
Tabloyla ilgisi olmayan sonuçlar:
(1) En büyük 20 ekonomi arasında olmak prestij açısından iyi
bir şeydir.
(2) Konunun prestij dışında bir yarar sağlaması için kişi
başına gelirde ve gelişmiş ekonomi durumuna geçebilmek için de insani
gelişmişlik endeksinde yukarılara çıkmak gerekiyor.
(3) Türkiye, şimdilik işin yalnızca prestij kısmını
sağlayabilmiş görünüyor.
(4) Kişi başına geliri artırabilmenin yolu nüfus artışından
çok daha hızlı büyümekten geçiyor. Onun için nüfus artışını değil ekonomik
büyümeyi teşvik etmek önemli.
(5) Kişi başına gelir artışı önemli olmakla birlikte
gelişmişlik için başta eğitim ve gelir dağılımı olmak üzere insani gelişmişliği
yükseltmek gerekiyor.
(6) Bütün bunları yapabilmek için yapısal reformları
oyalanmadan yürürlüğe sokmak şart görünüyor.
Tablolar:
Ülke
|
CF GSYH
|
Sıra
|
CFKB Gelir
|
Sıra
|
İnsani Gelişmişlik
|
|
Dünya
|
77.302
|
10.876
|
||||
ABD
|
17.419
|
1
|
54.596
|
10
|
5
|
|
Çin
|
10.380
|
2
|
7.589
|
78
|
91
|
|
Japonya
|
4.616
|
3
|
36.331
|
26
|
17
|
|
Almanya
|
3.860
|
4
|
47.589
|
18
|
6
|
|
Birleşik Krallık
|
2.945
|
5
|
45.653
|
19
|
14
|
|
Fransa
|
2.847
|
6
|
44.538
|
20
|
20
|
|
Brezilya
|
2.353
|
7
|
11.604
|
59
|
79
|
|
İtalya
|
2.148
|
8
|
35.823
|
27
|
26
|
|
Hindistan
|
2.050
|
9
|
1.626
|
141
|
135
|
|
Rusya
|
1.857
|
10
|
12.925
|
56
|
57
|
|
Kanada
|
1.789
|
11
|
50.397
|
15
|
8
|
|
Avustralya
|
1.444
|
12
|
61.219
|
5
|
2
|
|
Güney Kore
|
1.417
|
13
|
28.101
|
30
|
15
|
|
İspanya
|
1.407
|
14
|
30.278
|
28
|
27
|
|
Meksika
|
1.283
|
15
|
10.714
|
64
|
71
|
|
Endonezya
|
889
|
16
|
3.533
|
116
|
108
|
|
Hollanda
|
866
|
17
|
51.372
|
12
|
4
|
|
Türkiye
|
806
|
18
|
10.482
|
66
|
69
|
|
S. Arabistan
|
752
|
19
|
24.454
|
33
|
34
|
|
İsviçre
|
712
|
20
|
87.475
|
4
|
3
|
Ülke
|
SGP GSYH
|
Sıra
|
SGPKB Gelir
|
Sıra
|
|
Dünya
|
108.036
|
15.147
|
|||
Çin
|
17.617
|
1
|
12.880
|
89
|
|
ABD
|
17.419
|
2
|
54.596
|
10
|
|
Hindistan
|
7.376
|
3
|
5.855
|
125
|
|
Japonya
|
4.751
|
4
|
37.397
|
28
|
|
Almanya
|
3.722
|
5
|
45.888
|
18
|
|
Rusya
|
3.565
|
6
|
24.805
|
49
|
|
Brezilya
|
3.264
|
7
|
16.096
|
74
|
|
Endonezya
|
2.676
|
8
|
10.641
|
102
|
|
Fransa
|
2.581
|
9
|
40.375
|
24
|
|
Birleşik Krallık
|
2.549
|
10
|
39.511
|
27
|
|
Meksika
|
2.141
|
11
|
17.881
|
66
|
|
İtalya
|
2.128
|
12
|
35.486
|
29
|
|
Güney Kore
|
1.779
|
13
|
35.277
|
30
|
|
S. Arabistan
|
1.606
|
14
|
52.183
|
11
|
|
Kanada
|
1.592
|
15
|
44.843
|
20
|
|
İspanya
|
1.566
|
16
|
33.711
|
32
|
|
Türkiye
|
1.508
|
17
|
19.610
|
61
|
|
İran
|
1.334
|
18
|
17.114
|
70
|
|
Avustralya
|
1.095
|
19
|
46.433
|
15
|
|
Tayvan
|
1.075
|
20
|
45.854
|
19
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202677 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.