İktidar Partisinin Oy Oranı ile Ekonominin Büyüme Oranı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Deneme
Yapılan anketlere verilen yanıtlar, Türk insanının
seçimlerde oy kullanırken daha çok ekonomik koşulları dikkate alarak tavır
belirlediğini gösteriyor. Bir ekonomide büyüme oranının; talep, satış, işsizlik
oranı, enflasyon gibi toplumun refahını en fazla etkileyen ekonomik
göstergelerdeki değişimlerin tümünü topluca temsil eden gösterge olduğu kanısındayım.
Yani büyüme oranı bir ekonominin performansını ölçmenin en basit göstergesi
olarak alınabilecek bir gösterge. Buradan hareketle büyüme oranındaki değişimin
iktidarın oy oranı için bir ipucu olduğu kanısını taşıyorum. Bu hipotezimin
test sonuçlarını daha önceki seçimlerden sonra da birkaç kez yayınlamıştım. Bu
kez hipotezimin öngörülerini seçimden önce yayınlayarak aynı zamanda bir tahmin
olarak da ilginize sunmuş oluyorum.
Aşağıdaki tabloda 2002 genel seçimlerinden başlayarak bugüne
kadar yapılan genel ve yerel seçimlerde iktidar partisinin aldığı oy oranları
ve bu seçimlerin öncesindeki üç çeyreğin büyüme oranları ortalaması yer alıyor
(Yerel seçimlerin sonuçlarını da genel seçimlerle aynı kapsamda olması için yerel
seçimlerdeki meclis üyeliği oyları dikkate alınmıştır.)
2002 Genel
|
2004 Yerel
|
2007 Genel
|
2009 Yerel
|
2011 Genel
|
2014 Yerel
|
2015 Genel
|
|
Oy Oranı (%)
|
34,4
|
41,7
|
46,6
|
38,8
|
49,9
|
44,1
|
?
|
Büyüme (%)
|
4,3
|
6,5
|
5,9
|
-6,9
|
10,3
|
4,5
|
2,1
|
İki seri arasındaki
korelasyon katsayısı: Korelasyon katsayısı iki değişken arasındaki
ilişkinin derecesini ölçmeye yarayan istatistiksel bir katsayı. 2001 yılı
seçimlerini dikkate almazsak (çünkü oradaki büyüme oranı seçimi kaybedenlere
aittir, ayrıca o seçim 2001 krizi sonrasında yapılan ilk seçim olduğu için
büyüme oranlarından başka birçok faktörün çok daha fazla etkisinde kalmıştır)
seçimlerde iktidar partisinin aldığı oy oranıyla seçim öncesi üç çeyreğin ortalama
büyüme oranı arasındaki korelasyon katsayısı 0,81 çıkıyor. Bu, bu iki değişken
arasında çok yüksek bir pozitif ilişki olduğunu gösteriyor. (Korelasyon
katsayısı - 1 ile + 1 arasında değişir. Katsayı + 1’e ne kadar yakınsa iki değişken
arasında aynı yöndeki ilişki o kadar yüksek demektir. Bununla birlikte burada elde mevcut
seriyi kullanmak zorunda kaldığımızı korelasyon hesabında daha uzun serilerin
esas alınması gerektiğini de gözden kaçırmamakta yarar var.)
Şimdi bu tabloyu grafik haline dönüştürelim. Oy oranı (mavi çizgi) sol, büyüme oranı (yeşil çubuklar) sağ eksende gösterilmiş bulunuyor. Grafikteki noktalı
çizgiye kadar olan bölüm (yani 2015 genel seçimleri dışında kalan bölüm)
gerçekleşmiş sonuçları ve ilişkileri gösteriyor. 2015 seçimlerine esas aldığım
büyüme oranı benim 2015’in ilk iki çeyreğine ilişkin tahminimi içinde
barındırıyor. Eğer böyle olursa Haziran 2015 seçimlerinde iktidar partisinin oy
oranı yüzde 40 dolayında gerçekleşecek gibi görünüyor (+/- 2 puan.)
Bir kez daha belirtmemde yarar var: Bu bir denemedir.
Buradan giderek yapılacak farklı hesaplamalar doğru sonuçlar vermeyebilir. Bu
denemenin amacı iktidar partisinin oy oranını ölçmek ve ona göre sonuçlar
çıkarmak değildir. Bu denemenin amacı; ekonomik büyümenin Türk seçmeni
üzerindeki etkisini ölçmek ve büyüme ile oy oranı arasındaki ilişkinin önemini
vurgulamaktan ibarettir.
Notlar:
(1) Bu çalışma
bir anket çalışması değil sadece iki değişken arasındaki ilişki olduğunu öne
süren bir hipotezin test edilmesine yönelik bir denemedir. Büyüme oranıyla
iktidardaki partinin oy oranı ilişkisini karşılaştırmayı amaçlayan bir deneme
olduğu için diğer partilerin ne kadar oy alacağı gibi konulara yanıt verecek
bir çalışma değildir.
(2) Daha önceki
seçimlerle ilgili olarak benzer şekilde yaptığım denemede kullandığım ölçüm
yöntemini daha sofistike hale getirdiğim için o denemelerle bu deneme arasında
bazı farklar bulunmaktadır. Dolayısıyla bu deneme ile eskilerin
karşılaştırılması doğru sonuçlar vermez.
Yöntem ve Hesaplamaya İlişkin Açıklamalar:
(1) Bu
karşılaştırmada kullanılan büyüme oranları seçimden önceki üç çeyreğin büyüme
oranları ortalamasıdır. Eğer seçim bir çeyreğin son dönemine denk gelmişse o
çeyrek de hesaba katılmıştır.
(2) 2015 Haziran
genel seçiminde 2015 yılının ilk iki çeyreğine ilişkin büyüme oranları henüz
açıklanmamış olacak olsa da bu iki çeyreğin büyüme oranının (2) numaralı notta
açıkladığım gibi seçimi etkileyeceğini, o nedenle bunların hesaba katılmasının
doğru olacağını düşünüyorum. Bu durumda bu iki çeyrek dönem için büyüme tahmini
yapmak gerekiyor. 2015 yılının ilk çeyrek büyümesinin yüzde 1,5, ikinci çeyrek
büyümesinin yüzde 2,1 olacağını tahmin ediyorum. Bunlara 2014’ün son çeyrek
büyümesini (yüzde 2,6) ekler de bu dönemin ortalamasını alırsak karşımıza seçim
öncesi için yüzde 2,1’lik bir ortalama çıkıyor. Hesaplama yaparken bunu esas
aldım.
Bu yazıyı kullanacak
olanlara açıklama:
Blogdaki diğer yazılarım gibi bu hipotezime ilişkin yazımın
da yazar adı ve kaynak gösterilmek koşuluyla kullanılması serbesttir.
Büyüme oranı ile iktidar partisinin oy oranı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan hipotezimi ilk kez 2011 yılı seçimleri sonrasında Radikal Gazetesindeki köşemde gündeme getirmiştim.
http://www.radikal.com.tr/yazarlar/mahfi_egilmez/ekonomi_buyurse_oylar_artiyor-1052991
Büyüme oranı ile iktidar partisinin oy oranı arasındaki ilişkiyi ortaya koyan hipotezimi ilk kez 2011 yılı seçimleri sonrasında Radikal Gazetesindeki köşemde gündeme getirmiştim.
http://www.radikal.com.tr/yazarlar/mahfi_egilmez/ekonomi_buyurse_oylar_artiyor-1052991
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026113 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.