Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Türkiye ve Rakipleri Karşılaştırması

Yazının altında gelişmekte olan ülkeler kategorisinin gelişmiş ekonomiler ligine terfi etmeye en yakın durumda olan yükselen piyasa ekonomilerine ilişkin önemli göstergeleri 1980 – 1990, 1991 – 2002, 2003 – 2014 yılları ortalamaları itibariyle paylaşıyorum. Ayrıca küresel krizin en sıkıntılı dönemi olan 2010 – 2014 yılları ortalamasını da yine aynı tablo içinde ayrı bir sıra olarak sunuyorum. Bu tabloya bakarak herkes, hangi yükselen piyasa ekonomisinin önceki dönemlere göre daha başarılı performans çizdiği konusunda kendi yargısını oluşturabilir. Verilerin tamamı IMF’nin WEO database April 2015 setinden alınmış, ortalamalar tarafımdan hesaplanmıştır. (Bu tabloda yer alan GSYH payları hesaplamasının satınalma gücü esasına göre yapıldığına ve dolayısıyla bir önceki yazımda cari fiyatlarla yapıulan GSYH paylarından farklı olduğuna dikkat edilmelidir.)
Veri kaynağı: (http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/index.aspx).

Ben tablodan kendi çıkardıklarımı paylaşayım:  
(1) Çin, 1980’den bu yana bütün dönemlerin tartışmasız en başarılı yükselen piyasa ekonomisi. Bugünkü görünümüyle gelişmiş ekonomiler liginden sadece birkaç adım uzaklıkta bulunuyor. İkinci başarılı ekonomi Hindistan gibi görünse de kişi başına gelirinin henüz çok düşük olması onun gelişmiş ekonomiler kategorisine terfi etmek için daha çok yolu olduğu gösteriyor.
(http://www.mahfiegilmez.com/2015/04/dunya-gelir-pastas-ve-turkiyenin-pay.html.)
(2) Brezilya, Macaristan, Meksika ve Güney Afrika 1980’den bu yana zemin kayıpları yaşadığı görülebiliyor. Bu üç ülkenin dünya GSYH’sındaki payları geriliyor.  
(3) Endonezya ve Tayvan, uzakdoğunun yeni kaplanları olarak ciddi bir atılım içinde görünüyorlar. Malezya, bunların gerisinde kalmış bulunuyor.  
(4) Türkiye, Romanya ve Rusya, yerlerini korumuş ama bir atılım hamlesi gerçekleştirememiş durumda bulunuyorlar.
(5) İlk bakışta tasarrufları yatırımlarından yüksek olan, dolayısıyla cari fazla veren ya da cari açık sorunu yüksek olmayan ekonomilerin durumu iyiye gitmiş görünse de Macaristan ve Malezya bunun bir gösterge olmadığının kanıtı gibi duruyorlar. Buna karşılık yatırım tasarruf dengesinin Türkiye kadar bozuk olduğu başka bir ülke bulunmuyor. Türkiye’nin bu sorunu mutlaka çözmesi gerektiği bu tablodan da anlaşılıyor.  

Özetle söylemek gerekirse yükselen piyasa ekonomileri içinde gelişmiş ekonomiler ligine terfi etmeye en yakın ekonomiler arasında Çin, Endonezya ve Tayvan yer alıyor. Türkiye, terfi liginde yer alsa da üst sıralara tırmanmakta en azından şimdilik başarılı olamamış görünüyor. Burada değerlendirmeyi yalnızca ekonomik verilerle yapmış olduğumuz dikkatlerden kaçmamalı. Gelişmişlik yalnızca ekonomik gelişmişlikle ölçülen bir kavram değil. Gelişmiş ülkeler arasına girebilmek için demokrasi, insan hakları, adalet, eşitlik gibi alanlarda onların düzeyine çıkmak ve örneğin eğitim kalitesini artırmak, insani gelişmişlik endeksinde yükselmek gibi bir gelişme içine girmek de gerekiyor. Bu tabloda yer alan bütün ülkelerin ekonomilerini geliştirmeye çalışmanın yanı sıra bu konularda da yol alması zorunluluğu bulunuyor. Refah artışı, bu sorunların çözülmesi için gerek şart olsa bile yeter şart değildir. 

Ülkeler
Dünya Payı
Büyüme
Yatırım
Tasarruf
Enflasyon
İhracat Artışı
İşsizlik
Cari Denge
Brezilya








1980 - 90
4,1
2,3
21,0
18,2
583,9
4,9
5,4
-2,8
1991 - 02
3,4
2,5
19,3
16,7
429,1
4,5
4,5
-2,1
2003 - 14
3,1
3,4
19,7
18,7
5,9
4,4
4,4
-0,9
2010 - 2014
3,1
3,2
21,0
18,3
6,1
2,7
5,7
-2,7
Çin








1980 - 90
3,3
9,2
35,2
34,9
11,9
veri yok
2,6
0,0
1991 - 02
6,3
10,2
37,7
39,3
6,2
15,7
3,0
2,4
2003 - 14
12,4
10,0
44,9
49,6
2,9
13,8
4,1
4,7
2010 - 2014
15,0
8,5
47,8
50,2
3,0
12,0
4,1
2,5
Macaristan








1980 - 90
0,5
1,1
28,4
24,1
25,8
3,2
0,4
-2,4
1991 - 02
0,3
1,1
24,9
18,7
17,1
10,0
8,3
-5,5
2003 - 14
0,3
1,5
22,8
19,9
4,2
7,9
8,6
-2,8
2010 - 2014
0,2
1,3
20,4
22,7
2,7
6,2
10,3
2,3
Hindistan








1980 - 90
3,4
5,5
21,5
19,7
9,2
5,3
veri yok
-1,9
1991 - 02
5,0
5,4
24,2
23,6
7,7
10,0
veri yok
-0,6
2003 - 14
5,7
7,7
34,5
32,7
7,6
12,4
veri yok
-1,8
2010 - 2014
6,4
7,2
35,1
32,1
8,8
9,6
veri yok
-3,0
Endonezya








1980 - 90
1,8
5,9
37,5
19,6
9,1
2,4
2,4
-2,3
1991 - 02
2,1
4,2
29,2
22,4
14,3
5,2
5,4
0,4
2003 - 14
2,2
5,7
31,2
29,3
7,2
1,9
8,2
0,3
2010 - 2014
2,4
5,8
33,8
32,1
6,2
3,2
6,4
-1,6
Malezya








1980 - 90
0,4
6,2
31,4
30,1
3,8
9,6
7,2
-2,8
1991 - 02
0,6
6,5
33,9
34,7
3,1
10,4
3,3
0,9
2003 - 14
0,6
5,1
23,1
34,7
2,5
2,8
3,3
11,6
2010 - 2014
0,7
5,8
24,8
32,1
2,4
2,6
3,1
7,4
Meksika








1980 - 90
2,8
2,6
22,0
21,0
69,6
9,9
3,6
-1,0
1991 - 02
2,5
2,9
20,2
17,2
15,9
8,4
3,5
-3,0
2003 - 14
2,1
2,5
22,7
21,4
4,2
4,8
4,3
-1,3
2010 - 2014
2,0
3,3
22,2
20,7
4,0
8,8
5,0
-1,5
Romanya








1980 - 90
0,8
1,0
30,2
24,9
veri yok
-4,6
3,7
1,6
1991 - 02
0,4
-0,3
23,9
19,4
99,9
7,6
8,1
-4,6
2003 - 14
0,4
3,5
26,6
21,4
6,1
7,6
7,0
-6,3
2010 - 2014
0,4
1,4
25,8
22,8
3,7
10,2
7,2
-3,0
Rusya








1980 - 90
veri yok
veri yok
31,9
veri yok
veri yok
veri yok
veri yok
veri yok
1991 - 02
3,5
-0,7
24,7
28,7
139,4
3,4
9,0
5,3
2003 - 14
3,5
4,1
21,6
27,6
9,7
4,9
6,7
6,0
2010 - 2014
3,4
2,8
22,2
25,8
7,9
4,1
6,0
3,6
Güney Afrika








1980 - 90
1,0
2,0
21,6
23,0
14,5
1,3
14,4
0,9
1991 - 02
0,7
2,1
16,0
16,0
8,6
4,7
22,4
-0,1
2003 - 14
0,7
3,1
19,8
16,1
5,4
2,6
24,6
-3,7
2010 - 2014
0,7
2,4
19,8
15,9
5,2
3,9
24,9
-4,0
Tayvan








1980 - 90
0,6
6,7
26,0
34,8
4,2
10,5
2,0
12,3
1991 - 02
0,9
6,0
26,2
29,8
2,1
8,1
2,6
3,8
2003 - 14
1,0
4,1
23,3
32,3
1,2
7,2
4,4
8,6
2010 - 2014
1,0
4,5
23,0
33,6
1,2
7,9
4,4
10,0
Tayland








1980 - 90
0,7
7,6
28,9
24,4
3,4
12,9
veri yok
-4,3
1991 - 02
1,0
2,1
32,7
32,5
3,8
9,8
1,6
-0,3
2003 - 14
0,9
3,9
27,1
29,3
2,8
5,8
1,2
2,1
2010 - 2014
0,9
3,6
27,4
29,1
2,5
6,3
0,8
1,7
Türkiye








1980 - 90
1,3
4,7
22,7
21,6
55,3
veri yok
7,7
-1,2
1991 - 02
1,3
3,2
21,2
20,4
71,2
10,0
7,5
-0,8
2003 - 14
1,4
4,8
20,0
14,5
9,1
8,1
9,7
-5,5
2010 - 2014
1,4
5,9
20,6
13,5
7,7
6,5
9,5
-7,1


EtiketlerEkonomi
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

80 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.