Dünya Gelir Pastası ve Türkiye'nin Payı
Aşağıda üç tablo sunuyorum. Bu tabloların ilki 2002,
ikincisi 2010 ve üçüncüsü de 2014 yılı itibariyle dünyanın ekonomik görünümü özetle
gösteriyor.
2002
|
Sayı
|
GSYH Payı (%)
|
Nüfus Payı (%)
|
Kişi Başına Gelir (USD)
|
Toplam Ekonomi
|
154
|
100,0
|
100,0
|
5.491
|
Gelişmiş Ekonomiler
|
29
|
55,7
|
15,4
|
|
ABD
|
21,1
|
4,7
|
38.114
|
|
Euro Bölgesi
|
15,7
|
5,0
|
30.221
|
|
Japonya
|
7,1
|
2,1
|
31.241
|
|
Gelişen Ekonomiler
|
125
|
44,3
|
84,6
|
|
Çin
|
12,7
|
20,8
|
1.133
|
|
Hindistan
|
4,8
|
17,0
|
492
|
|
Rusya
|
2,7
|
2,3
|
2.380
|
|
Türkiye
|
0,7
|
1,1
|
3.522
|
2010
|
Sayı
|
GSYH Payı (%)
|
Nüfus Payı (%)
|
Kişi Başına Gelir (USD)
|
Toplam Ekonomi
|
184
|
100,0
|
100,0
|
9.497
|
Gelişmiş Ekonomiler
|
34
|
52,3
|
15,0
|
|
ABD
|
19,7
|
4,5
|
48.310
|
|
Euro Bölgesi
|
14,6
|
4,8
|
31.187
|
|
Japonya
|
5,8
|
1,9
|
42.917
|
|
Gelişen Ekonomiler
|
150
|
47,7
|
85,0
|
|
Çin
|
13,6
|
19,7
|
4.437
|
|
Hindistan
|
5,4
|
17,8
|
1.430
|
|
Rusya
|
3,0
|
2,1
|
10.671
|
|
Türkiye
|
1,1
|
1,1
|
10.002
|
2014
|
Sayı
|
GSYH Payı (%)
|
Nüfus Payı (%)
|
Kişi Başına Gelir (USD)
|
Toplam Ekonomi
|
189
|
100,0
|
100,0
|
10.772
|
Gelişmiş Ekonomiler
|
37
|
43,1
|
14,7
|
|
ABD
|
16,1
|
4,5
|
54.597
|
|
Euro Bölgesi
|
12,1
|
4,7
|
31.807
|
|
Japonya
|
4,4
|
1,8
|
36.332
|
|
Gelişen Ekonomiler
|
152
|
56,9
|
85,3
|
|
Çin
|
16,3
|
19,3
|
7.589
|
|
Hindistan
|
6,6
|
17,7
|
1.627
|
|
Rusya
|
3,3
|
2,0
|
12.926
|
|
Türkiye
|
1,0
|
1,1
|
10.482
|
Not: Tablolardaki
ekonomi sayısı IMF üyesi ekonomileri gösteriyor. IMF üye sayısı son 20 yılda
artış gösterdiği için ekonomi sayısı da artmış görünüyor.
Bu tablolara bakarak dünyayı, toplam nüfusu 100 kişi olan ve
toplam geliri (GSYH) 100 USD olan dışa kapalı bir köy olarak düşünürsek görünüm
şöyle oluyor: Bu 100 kişilik köyde yaşayan 5 Amerikalının kişi başına geliri 4
USD, 5 Avrupalının kişi başına geliri 2,5 USD olarak bulunuyor. Köydeki 2 Japon’un
kişi başına geliri 2,4 USD, 19 Çinlinin kişi başına geliri 0,7 USD, 2 Rus’un
kişi başına geliri 1,7 USD, 1 Türk’ün kişi başına geliri 1 USD olarak çıkıyor.
Geri kalan 66 kişinin kişi başına geliri de 0,6 USD.
(1) Gelişmiş
ekonomilerin sayısında artış söz konusu. Son 12 yılda terfi liginden gelişmişlik
statüsüne çıkan ekonomiler oldu. Bunların bir bölümü Euro bölgesine dahil
oldukları için bu statüye geçerken bazı uzakdoğu ülkeleri de hızlı gelişerek bu
gruba geçtiler. .
(2) Tablolardaki
çarpıcı gelişmelerden birisi gelişmiş ekonomilerin dünya GSHY’sındaki paylarının
azalmasına karşılık gelişen ekonomilerin GSYH paylarındaki artış. ABD, Euro
Bölgesi ve Japonya’nın GSYH paylarında ciddi gerilemeler görülürken Çin ve
Hindistan’ın paylarında hızlı artışlar ortaya çıkmış görünüyor. Rusya’yı da
işin içine katarsak dünyada bir eksen kaymasının söz konusu olduğunu
görebiliyoruz.
(3) Türkiye, 2002
ile 2010 arasında dünya GSYH’sı içindeki payını yüzde 0,7’den yüzde 1,1’e
yükseltmeyi başarmış olsa da 2014’de payı yüzde 1’e gerilemiş bulunuyor. Bu,
bizim daha önce yaptığımız 2002 – 2014 döneminin ilk bölümünün başarılı ikinci
bölümünün başarısız olduğunu ortaya koyan (http://www.mahfiegilmez.com/2015/04/akpnin-ekonomide-13-yl.html)
analizimizi doğrulayan bir saptama.
(4) Herhangibir
yıldaki dünya GSYH’sını o yıl dünya nüfusuna (yıl ortası nüfusu) böldüğümüzde
dünyada kişi başına yıllık ortalama geliri buluyoruz. Dünya vatandaşı için
bulduğumuz bu gelir ortalama geliri ifade ediyor. Örneğin kişi başına dünya
geliri 2002’de 5.491 USD iken 2010’da 9.497 USD’ye, 2014’de 10.772 USD’ye
yükselmiş durumdadır.
(5) Ortalama bir
Amerikalının yıllık geliri bu süre içinde sürekli olarak artarken Avrupalıların
ortalama kişi başına geliri neredeyse hiç artmamış, Japonların ortalama kişi
başına geliri önce artmış sonra gerilemiş görünüyor. Amerikalının refah düzeyi artarken
Avrupalının refah düzeyi yerinde saymış, Japonun refah düzeyi ise gerilemiş.
(6) Çin ve Rusya
kişi başına gelirini hızla artırırken bu artış Hindistan’da daha yavaş bir
tempoda ilerlemiş. Bunun nedeni Hindistan’da nüfus artışının ötekilere göre çok
daha hızlı olmasıyla açıklanabilir.
(7) Türkiye, kişi
başına gelirini 2002’den 2010’a kadar hızla artırmış ve 2002’de yakalayamadığı
dünya ortalama kişi başına gelir düzeyini 2010’da geçmiş görünüyor. Buna
karşılık 2014 yılına gelindiğinde Türkiye’de kişi başına gelir dünya
ortalamasının gerisine düşmüş. Buna ‘orta gelir tuzağına yakalanmak’ deniyor.
(Orta gelir tuzağının ne olduğu konusunda http://www.mahfiegilmez.com/2012/12/orta-gelir-tuzag-ve-turkiye.html.)
Veri kaynakları:
IMF, WEO Database, April 2015, www.imf.org.
www.census.gov
www.tuik.gov.tr
Veri kaynakları:
IMF, WEO Database, April 2015, www.imf.org.
www.census.gov
www.tuik.gov.tr
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202675 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.