Seçime Bir Hafta Kala Finansal Piyasaların Görünümü
Seçime bir hafta kala başlıca finansal piyasalarda yılbaşından
bugüne kadar yaşanan gelişmelere hızlıca bir göz atalım. Bu yazıda yer alan bütün
değerler gün sonları itibariyle oluşmuş değerlerdir. Gün içinde daha yüksek (ya
da düşük) değerler oluşmuş olabilir.
Borsa
Yıla 85.584 değeriyle başlayan BIST 100 endeksi seçim
haftasına kadar inişli çıkışlı bir seyir izledi. 13 Mart’ta en düşük değer olan
76.642 ile günü tamamladıktan sonra yeniden çıkışa geçti. Aşağıdaki grafikte
kırmızı kesik çizgi yılbaşındaki değeri gösteriyor. Seçim haftasına girerken BIST
100 endeksi yılbaşına göre yüzde 3 değer kaybına uğramış görünüyor.
Aşağıdaki tablo BIST 100 endeksinin son 2 haftadaki
değişimini gösteriyor. Son iki haftada endeks, 27 Mayıs’taki yükseliş dışında,
sürekli değer kaybetmiş durumdadır.
Gün
|
BIST 100
|
18 Mayıs
|
88.652
|
20 Mayıs
|
87.791
|
21 Mayıs
|
86.565
|
22 Mayıs
|
85.804
|
25 Mayıs
|
84.567
|
26 Mayıs
|
83.649
|
27 Mayıs
|
84.292
|
28 Mayıs
|
83.570
|
29 Mayıs
|
82.981
|
Borsanın faize ve kura duyarlı olmasının sonucu olarak bu
iki değişkende ortaya çıkan artışlar borsanın değer kaybına yol açıyor.
USD/TL
Yıla başlarken kur; 1 USD = 2,35 TL idi. Zirveyi 2,72 ile 4
Mayıs’ta gören USD/TL kuru yılbaşından
itibaren inişler çıkışlar yaşamış olsa da sürekli yükselen bir trend izledi.
Aşağıdaki grafikte yer alan kırmızı kesik çizgi kurun yılbaşı değerini
gösteriyor. Bu değeri baz olarak alırsak yılın ilk ayında yaşanan düşüşün bir
daha hiç yaşanmadığını ve iniş çıkışlar görülse de yükselişin sürdüğünü
görebiliyoruz. Bu gidiş benim yılbaşında yaptığım “bu yıl USD/TL kuru iniş ve
çıkışlar yaşayacak olsa da yön yukarı doğru olacak” şeklindeki tahminimle
örtüşen bir gelişmeyi işaret ediyor.
Aşağıdaki tablo USD/TL kurunun son 2 haftadaki gelişimini
gösteriyor. Tablonun son sütunu da Dolar Endeksinde aynı dönemde yaşanan
değişimi sergiliyor. Son iki haftada kur, 21 Mayıs’taki düşüş dışında, sürekli TL’nin
değer kaybıyla değişmiş. USD/TL kurundaki değişime USD Endeksiyle birlikte
baktığımızda kurun önemli ölçüde endeksin etkisinde hareket ettiğini yani TL’deki
değer kaybının daha çok USD’nin diğer paralara karşı değişimine göre
biçimlendiğini söyleyebiliyoruz. TL, USD’ye karşı yılbaşından bu yana yaklaşık
yüzde 14 değer kaybına uğramış bulunuyor.
Gün
|
USD/TL
|
USD Endeksi
|
18 Mayıs
|
2,58
|
94,22
|
20 Mayıs
|
2,61
|
95,45
|
21 Mayıs
|
2,57
|
95,25
|
22 Mayıs
|
2,60
|
96,14
|
25 Mayıs
|
2,61
|
96,01
|
26 Mayıs
|
2,63
|
97,30
|
27 Mayıs
|
2,65
|
97,37
|
28 Mayıs
|
2,66
|
96,97
|
29 Mayıs
|
2,66
|
96,89
|
USD/TL kuruyla USD Endeksinin paralel değişim içinde olması,
USD/TL kurunun büyük ölçüde ABD ekonomisine ilişkin verilere ve Fed’in faizle
ilgili açıklamalarına bağlı olarak değiştiğini gösteriyor. Türkiye ekonomisi
dış finansmana en fazla ihtiyaç duyan ekonomilerin başında geliyor. Bunun
sonucu olarak da TL, ABD verilerine, USD endeksine ve Fed açıklamalarına karşı
en hassas para birimlerinden birisi haline geliyor. Seçim sonrasında oluşacak
ortama göre bu etkilenme daha da artabilir. .
Faiz
Yıla başlarken TCMB politika faizi yüzde 8,25, 2 yıllık
tahvilin gösterge faizi de yüzde 8,12 idi. TCMB, politika faizini 21 Ocak’ta
yüzde 7,75’e ve 25 Şubat’ta yüzde 7,50’ye indirdi ve o tarihten sonra başka bir
düzenleme yapmadı. Aşağıdaki şekilde kırmızı çizgi TCMB’nin politika faizini
(MBF), mavi çizgi de gösterge faizi (GF) gösteriyor. TCMB’nin politika faizinde
yukarıda değindiğimiz iki indirim düşüşler olarak izlenebiliyor. Şubat ayının
ortalarına kadar TCMB’nin politika faizinin altında seyreden gösterge faiz o
dönemden sonra üste çıkmış ve bir daha hiç politika faizinin altına
düşmemiştir. Gösterge faizin Nisan ve Mayıs aylarında oldukça dalgalı bir seyir
izlediğini ancak yönünün yukarı doğru olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
Aşağıdaki tablo son iki haftada gösterge faiz ile TCMB
politika faizindeki gelişmeyi bir arada gösteriyor. Görüleceği gibi TCMB politika
faizinde değişiklik yok iken gösterge faiz inişli çıkışlı bir çizgi izliyor.
Gün
|
Gösterge Faiz (%)
|
TCMB Politika Faizi
(%)
|
18 Mayıs
|
9,59
|
7,50
|
20 Mayıs
|
9,64
|
7,50
|
21 Mayıs
|
9,61
|
7,50
|
22 Mayıs
|
9,69
|
7,50
|
25 Mayıs
|
9,72
|
7,50
|
26 Mayıs
|
9,96
|
7,50
|
27 Mayıs
|
9,87
|
7,50
|
28 Mayıs
|
9,91
|
7,50
|
29 Mayıs
|
9,88
|
7,50
|
Yılbaşına göre yüzde 22’ye yakın artış göstermiş bulunan
gösterge faizin önümüzdeki dönemde dış gelişmeler kadar iç gelişmelerden de etkileneceğini
tahmin ediyoruz. Şimdiye kadar daha çok dış gelişmelerden etkilenen faizler, seçim
sonrası oluşacak ortama göre iç gelişmelerin etkisi altında daha fazla
kalabilir.
CDS
Yıla girişte Türkiye’nin CDS primi 185 idi. Ocak ayı
süresince CDS primi inişler ve çıkışlar yaşasa da genel olarak düşüş yolunda
ilerledi. Sonrasında iniş ve çıkışlar devam etmekle birlikte genel eğilim
yükselişe döndü. Aşağıdaki grafikte kırmızı kesik çizgi yılbaşındaki durumu gösteriyor.
15 Nisan’da zirve yapmış olan CDS primi, sonrasında düşüşe geçmiş görünüyor.
Aşağıdaki tablo son iki haftada Türkiye’nin CDS priminde
yaşanan gelişmeyi sergiliyor. Yılbaşına göre yüzde 15 dolayında yukarıda
bulunan CDS primi son 2 haftada büyük bir değişim göstermemiş bulunuyor.
Gün
|
CDS Primi
|
18
Mayıs
|
209
|
20
Mayıs
|
206
|
21
Mayıs
|
205
|
22
Mayıs
|
204
|
25
Mayıs
|
203
|
26
Mayıs
|
208
|
27
Mayıs
|
212
|
28
Mayıs
|
212
|
29
Mayıs
|
211
|
Seçim Sonrası İçin
Finansal Piyasa Tahminlerim
Seçim sonrası için finansal piyasa göstergelerine ilişkin
gelişim tahminlerimi aşağıdaki tabloda paylaşıyorum. Seçim sonuçları ne şekilde
çıkarsa çıksın bu tahminlerim geçerlidir. Kısa süreli ters gelişmeler yaşansa
da genel gidişin bu yönde olacağını tahmin ediyorum.
Finansal Piyasa Göstergesi
|
Seçimden
Sonra Yönü
|
Borsa
|
Düşüş
|
USD/TL
|
Yükseliş
|
Faiz
|
Yükseliş
|
CDS
|
Yükseliş
|
Sözlük:
USD Endeksi: Amerikan
dolarının 6 büyük para biriminin (Japon Yeni, Euro, Kanada Doları, İngiliz
Sterlini, İsveç Kronu ve İsviçre Frangı) oluşturduğu döviz sepetine karşı
değerini ölçen bir endekstir. DXY kısaltmasıyla ifade edilir. Mart 1973'te Bretton
Wood's sisteminin kaldırılmasından kısa bir süre sonra 1973 = 100 endeks değeri
baz alınarak hesaplanmaya başlamıştır. Söz konusu 6 para birimi endekste şu
ağırlıklarla yer alır: Euro % 57,6 Japon Yeni % 13,6, İngiliz Sterlini %
11,9, Kanada Doları % 9,1, İsveç Kronu % 4,2 ve İsviçre Frangı % 3,6.
CDS Primi: CDS,
Credit Default Swap deyiminin kısaltmasıdır. Türkçede tam bir karşılığı
olmadığı için CDS olarak kullanılıyor. Biraz zorlamayla da olsa zaman zaman
“kredi risk primi” olarak adlandırılabiliyor. CDS, bir kişi ya da kuruluşun,
kredi sahibinin karşılaşabileceği alacağın ödenmemesi riskini belirli bir bedel
karşılığında üstlenmeyi kabul etmesinin bedelidir. Bu çerçevede bir anlamda
kredi sigortası gibi çalışır. Yunanistan devletinin borçlanma tahvilini alan
bir kurum düşünelim. Bu kurum bu tahvil karşılığında Yunan devletine belirli
bir faiz karşılığında belirli bir süre için kredi vermiş olur. Vade sonunda
tahvili verecek ve anaparasını, birikmiş faiziyle birlikte geri alacaktır.
Diyelim ki bu kurum Yunanistan’ın bu tahvilin bedelini geri ödeyeceğinden
endişe duyuyor olsun. Bu durumda bu kurum bu tahvili CDS işlemi yapan kuruluşa
götürecek ve ona belirli bir bedel ödemek suretiyle Yunan devletinin vade
sonunda ödememesine karşılık CDS şirketinin ödemesi garantisini satın
alacaktır. İşte bu kurumun CDS şirketine ödediği prime CDS primi (risk primi)
deniyor. Bir ülkenin ya da şirketin CDS primi ne kadar yüksekse borçlanma
maliyeti de o kadar yüksek demektir. Çünkü bu prim ister istemez faize
yansımaktadır.
Finansal Piyasalar konusunda
Topal Ördek ve Piyasalar5 Kasım 2026Küresel Finans Piyasalarında Sarsıntı 23 Ekim 2026Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler 13 Ekim 2026Siyaset Teknik Ayrıntılara Karışınca 8 Ekim 202660 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.