TL'nin Hızlı Değer Kazanmasının Gizemi
Doların değer kaybetmeye başlamasının nedeninin ABD
ekonomisinde son dönemde ortaya çıkan olumsuz gelişmeler olduğunu bir önceki
yazımda açıklamıştım. ABD ekonomisine ilişkin veriler güçlü geldiğinde Fed’in
faiz artırımı da gündemde ilk sıraya yükseliyor ve Dolar, öteki paralara karşı
güçleniyor. ABD ekonomisine ilişkin veriler zayıfladığında Fed’in faiz artırımı
gündemden uzaklaşıyor ve Dolar öteki paralara karşı güç kaybediyor. ABD
ekonomisi, kriz sonrası toparlanma yönünde çizdiği performansı bu yılın ilk 4
ayında tekrarlayamayınca Dolar zayıflamaya başladı. Geçtiğimiz hafta gelen
veriler bu zayıf performansın devam ettiğini ortaya koyunca piyasa, Fed’in faiz
artırımından giderek uzaklaştığı izlenimi edindi ve Doların, öteki para
birimlerine karşı zayıflaması hızlandı.
Dolar, geçtiğimiz hafta, USD Endeksiyle ölçüldüğünde yüzde 2
değer kaybetti. Doların değer kaybı bu 6 parayla sınırlı kalmadı. Dolar, diğer
ülke para birimlerine karşı da değer kaybetti. Aşağıdaki tablo Doların, gelişmekte olan
ekonomilerin bazılarının para birimlerine karşı son bir haftada yaşadığı değer
kayıplarını gösteriyor.
Ülke / Para Birimi
|
Dolara
Karşı Değer Kazanımı (%)
|
Meksika
/ Peso
|
0,7
|
Macaristan
/ Forint
|
0,9
|
Polonya / Zloti
|
1,0
|
Çek
Cumhuriyeti / Koruna
|
2,2
|
Güney
Afrika / Rand
|
2,3
|
Türkiye
/ TL
|
4,4
|
TL'nin, Dolara
karşı bütün para birimlerinden daha fazla değer kaybettiği dönemde bu ek
düşüşün nedeni faiz ve TCMB üzerine yapılan tartışmaların yarattığı durum ve
Türkiye ekonomisinde görülen ivme kaybıydı. Şimdi TL, Dolara karşı, bütün para
birimlerinden fazla değer kazanıyor. Nasıl ki bütün para birimlerinden fazla
değer kaybı yaşadığında bunun bir nedeni var idiyse şimdi bütün para
birimlerinden fazla değer kazandığında bunun da bir nedeni olmalı.
TL’nin benzer
ekonomilerin para birimlerine göre Dolar karşısında daha fazla değer
kazanmasının dört nedeni olabileceğini düşünüyorum: (1) Dolara karşı en hızlı değer kaybeden para birimi TL olduğu için
Türkiye’de her şey (örneğin hisse senetleri) Dolara karşı ucuzladı. İşler
tersine dönünce ucuz kalana karşı talep arttı ve TL en hızlı kazanan para
birimi oldu. Bu olasılık hakkındaki görüşüm: TL’nin, baz etkisiyle daha
hızlı değer kazanması finans piyasası mantığı içinde doğru bir olasılık gibi
görünüyor. Dolayısıyla TL’nin diğer para birimlerine göre pozitif ayrışmasının
bir nedeni bu olabilir. (2) Piyasa, yapılacak
genel seçimde iktidar partisinin tek başına yönetimde devam edeceğini görmüş ve
bunu ekonomik istikrarın devam edeceği şeklinde yorumlamış olabilir. Bu
olasılık hakkındaki görüşüm: Seçimle ilgili bu görüş bence düşük bir olasılık.
Çünkü son bir haftada seçim beklentilerini dramatik biçimde etkileyecek bir
değişim yaşanmadı. Bir önceki haftada durum nasıl görünüyorsa geçtiğimiz
haftada da durum aynı görünüyordu. (3)
Türkiye’ye kayıt dışı döviz girişi söz konusu olabilir. Bu olasılık
hakkındaki görüşüm: Türkiye’ye kayıt dışı döviz girişi olup olmadığını ancak
10 Temmuzda Mayıs ayı ödemeler dengesi açıklandığında net hata ve noksan
kalemindeki gelişmeye bakarak anlayabiliriz. (4) Dolardaki düşüşü desteklemek üzere kamu bankaları piyasaya
dolar satıyor olabilir. Bu olasılık hakkındaki görüşüm: Eğer kamu bankaları piyasaya döviz satarak TL’yi
güçlendirmişlerse yakında bunun izleri ortaya çıkar.
Bu dört olasılık TL’nin hızlı değerlenmesi üzerinde tek tek etkili
olmuş olabileceği gibi bunların bu gelişmede birlikte bir etki yaratması da söz
konusu olabilir.
Finansal Piyasalar konusunda
Topal Ördek ve Piyasalar5 Kasım 2026Küresel Finans Piyasalarında Sarsıntı 23 Ekim 2026Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler 13 Ekim 2026Siyaset Teknik Ayrıntılara Karışınca 8 Ekim 2026109 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.