Avrupa Merkez Bankasının Kararları ve Piyasaların Tepkisi
Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Draghi, AMB
toplantısının ardından bazı önemli açıklamalar yaptı: (1) AMB, mevduat faizini
eksi yüzde 0,2’den eksi yüzde 0,3’e düşürdü. (2) Aylık 60 milyar Euro tutarındaki
varlık alımlarıyla yürütülen parasal genişlemenin süresi Eylül 2016’dan Mart
2017’ye uzatıldı. (3) 2015 büyüme beklentisi yüzde 1,4’den 1,5’e yükseltildi.
2016 büyüme beklentisi yüzde 1,7’de bırakıldı. (4) Enflasyon tahmini 2015 için
yüzde 0,1’de bırakılırken 2016 için yüzde 1,1’den yüzde 1’e düşürüldü.
Burada iki nokta kritik önem taşıyor: Mevduat faizlerinin
düşürülmesi ve parasal genişlemede süre uzatımı. Şimdi bu konularda atılan
adımların anlamlarını açıklamaya çalışalım: (1) AMB, kendisine yatırılacak
mevduata eksi yüzde 0,2 faiz verirken eksi yüzde 0,3 faiz vererek bankalara “paranızı
bana getirmeyin, piyasaya kredi verin, bana getirirseniz sizden üste para
alırım, hem de eskisinden daha çok alırım” dedi. Bu yolla bankaları piyasaya
kredi vermeye davet ederek canlanma yolunda bir türlü harekete geçemeyen
ekonomiyi teşvik etmeyi amaçladı. (2) AMB, Euro bölgesinde, başlattığı parasal
genişlemenin şimdiye kadar deflasyonist ortamdan çıkış için yeterli olmadığını gördüğü
için parasal genişleme süresini 6 ay daha uzatarak piyasaya likidite desteğinin
süresini uzatacağını açıkladı. AMB, parasal genişleme yoluyla enflasyonu yukarı
itmeyi ve ekonomiyi canlandırmayı planlıyor.
Normal koşullarda bir Merkez Bankası’nın piyasaya para sürmesi
ve mevduat faizini düşürmesi paranın hem iç hem de dış değerini düşürür. Oysa
Euro bölgesinde şu ana kadar bu ilişki kısmen çalıştı. AMB, mevduat faizini
düşürüp de parasal genişlemeye gidince Euro’nun iç değeri düşmedi yani enflasyon
olmadı, buna karşılık dış değeri düştü. Euro, Dolar ve diğer paralar karşısında
değer kaybetti. Yani faiz düşüşü ve parasal genişleme Euro’nun dış değerini
düşürürken iç değerini etkilemedi. Buna karşılık Draghi’nin 3 Aralık Perşembe
günkü AMB toplantısının ardından yaptığı açıklamalar farklı etkiler yarattı. Parasal
genişleme süresi uzatıldığı ve faiz düşürüldüğü halde Euro, diğer paralara
karşı hızla değer kazandı. Örneğin Euro / Dolar paritesi 1,06’lardan 1,09’lara
yükseldi.
AMB, parasal genişlemeyi uzatır ve mevduat faizini düşürürken
Euronun dış değeri niçin artar? Bu gelişmenin iki açıklaması var: (1) Piyasa
AMB’den parasal genişlemenin süresinin uzatılmasının yanı sıra genişleme miktarının
da artırılmasını bekliyordu. AMB, tahvil alım miktarını artırmayınca piyasa
beklediğini bulamadı. (2) AMB’nin, mevduat faizinde eksi yüzde 0,2’den eksi
yüzde 0,3’e yaptığı indirim, piyasanın eksi yüzde 0,4 olarak beklediği indirimin
altında kaldı. Böyle olunca da piyasa, bu noktaya gelininceye kadar Euro’nun bu
beklentilerle olduğundan fazla değer kaybettiğini ve kısa sürede yeniden değer
kazanacağını düşünerek alıma geçti. Sonuçta Euro’ya talep artınca da Euro’nun
dış değeri yükseldi.
Bu gelişmenin normal olduğunu anlayabilmek için, normal dışı
koşullarda, normal dışı beklentiler içinde bir piyasada olduğumuzu kavramamız gerekiyor.
Euro/Dolar paritesinin Euro lehine yükselmesinin, Doların daha çok maliyet,
Euronun daha çok gelir olduğu dış ekonomik ilişkilerimiz için olumlu anlama geldiğini
söylememiz gerekiyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202663 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.