Merkez Bankası Faizi Değiştirmedi
Merkez Bankası’nın piyasa faizlerini etkilemek için
kullandığı iki temel faizi var: (1) Haftalık olarak bankalara açtığı repo
ihalesinden borç alanlara uyguladığı faiz (politika faizi) (2) Gecelik olarak
kendisine borç verenlere uyguladığı gecelik borç alma faizi ve yine gecelik
olarak kendisinden borç alanlara uyguladığı borç verme faizi. İkinci grupta yer
alan iki faizin arasındaki farka koridor bu iki faize de koridor faizi deniyor.
Merkez Bankasının haftalık ve gecelik olarak verdiği borçlara uyguladığı
faizlerin, verdiği miktarlarla ağırlıklandırılması yoluyla hesaplanan paçal faize
de Ağırlıklandırılmış Ortalama Fonlama Maliyeti deniyor.
Merkez Bankası, 22 Aralık toplantısından önce yaptığı
açıklamalarda birden çok faizli bu uygulamanın geçmişte başarılı sonuçlar
verdiğini, bundan böyle önce faiz oranlarının birbirine yaklaştırılması, sonra
da tek bir orana indirilmesi yoluyla sadeleştirmeye gidileceğini açıklamıştı. Bu
açıklamayla Merkez Bankası ana akım (ortodoks) para politikasına geri döneceğinin
sinyalini vermişti. Dolayısıyla uzmanlar, bu açıklamaları çerçevesinde, Merkez
Bankası’nın 22 Aralık toplantısında gecelik borç alma faizini ve politika
faizini artıracağını, gecelik borç verme faizini de indireceğini tahmin
ediyordu. Benim tahminim de bu yöndeydi.
TCMB Para Politikası Kurulu, 22 Aralık günü yaptığı
toplantıda aldığı kararla faiz oranlarını değiştirmedi. Bir başka ifadeyle
uzmanların beklediği sadeleştirme adımlarını atmadı. Buna göre faizler
aşağıdaki tablodaki gibi kalmaya devam ediyor.
Önceki Oran (%)
|
|
Politika
Faizi
|
7,50
|
Gecelik
Borç Alma Faizi
|
7,25
|
Gecelik
Borç Verme Faizi
|
10,75
|
2015 yılında söz konusu faizlerin ve ağırlıklı ortalama
fonlama maliyetinin görünümü aşağıdaki grafikte yer alıyor.
Not: GBVF gecelik borç verme faizi, GBAF gecelik borç alma faizi, POLF politika faizi ya da haftalık repo ihalesi faizi, AOFM ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti.
Aşağıdaki grafik piyasa faizini temsil eden gösterge faizle (GF),
TCMB’nin politika faizi (POLF) ve ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini (AOFM) gösteriyor.
Grafikten de görüleceği gibi Merkez Bankası faizlerini
istediği kadar düşük tutsun piyasa faizi yükseliyor ve Merkez Bankası, yeşil
çizgi ile mavi çizgi arasındaki farkı piyasaya (bankalara) aktarmaya devam ediyor.
TCMB’nin 22 Aralık
toplantısından çıkan kararların sonuçlarını şöylece özetleyebiliriz: (1) Sadeleştirme
uygulamasına giremeyerek verdiği sözleri tutma konusunda kuşku yarattı. Zaten
iletişim sorunu vardı, bu sorun daha da büyümüş oldu. (2) Fed’in faiz artışına
yanıt vermedi ve Türkiye’den döviz çıkışı meselesinde adeta meydan okudu. Bu
konuda ne kadar haklı çıkacağını zaman gösterecek. (3) Bağımsızlığı konusundaki
tartışmalardan kurtulamadı. Aldığı ya da alamadığı kararlar sorgulanmaya devam
ediyor. (4) Piyasada faizler Merkez Bankasının faiz artırmamasına karşın
artmaya devam ediyor. Gösterge faiz yüzde 11’e yakın seyrediyor, mevduat
faizleri yüzde 11 – 13 arasında değişiyor. Bu durumda Merkez Bankası, kendi
faizini düşük tutarak piyasayı pek etkileyemiyor ama bankaları ucuza fonlamayı
sürdürüyor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026123 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.