2023 Hedefleri Ne Oldu?
Hükümet, 2012 yılı sonunda
Cumhuriyetin 100. yılı olan 2023 yılı için bazı ekonomik hedefler açıklamıştı. Bunlardan
her biri üzerinde durmak bugün artık anlamını tümüyle kaybetmiş görünüyor. O
nedenle yalnızca en iddialı görünen 3 hedefi ele alıp bunlara ulaşma imkânı
kalıp kalmadığını gözden geçireceğiz. Bu hedeflere göre 2023 yılında nüfus 100
milyona, GSYH 2 trilyon dolara, kişi başına gelir 20 bin dolara ve ihracat da
500 milyar dolara ulaşacaktı. Bu hedefleri aşağıdaki tabloda gösterelim.
Gösterge
|
2013
|
2023
|
Artış Misli
|
GSYH (Milyar USD)
|
820
|
2.000
|
2,44
|
KBGSYH (USD)
|
10.275
|
20.000
|
1,95
|
İhracat (Milyar USD)
|
163
|
500
|
3,07
|
Yıllar
|
GSYH (Trilyon TL)
|
USD/TL
|
GSYH (Milyar USD)
|
İhracat (Milyar USD)
|
2013
|
1.567
|
2,13
|
823
|
152
|
2014
|
1.747
|
2,32
|
799
|
158
|
2015
|
1.963
|
2,95
|
722
|
144
|
Büyüme
|
% 22
|
% 5
|
% 17
|
|
2016
|
2.207
|
3,10
|
713
|
168
|
2017
|
2.686
|
3,25
|
826
|
197
|
2018
|
3.269
|
3,41
|
957
|
230
|
2019
|
3.978
|
3,59
|
1.109
|
268
|
2020
|
4.841
|
3,77
|
1.286
|
314
|
2021
|
5.892
|
3,95
|
1.490
|
367
|
2022
|
7.170
|
4,15
|
1.727
|
428
|
2023
|
8.726
|
4,36
|
2.002
|
500
|
2016 yılı için tahmin edilen
2.207 milyar TL tutarındaki GSYH’yı esas alarak hesaplamaya başlayalım. 2013,
2014 ve 2015 yılları artık sonuçlandığı için bu yıllara gerçekleşen miktarları
koyduk. Yapacağımız tahminler 2016 ve sonraki yıllar için olacak.
2023 yılında GSYH’nın 2
trilyon Dolara çıkabilmesi için TL cinsinde yıllık ortalama nominal yüzde 22 artarak
8,7 trilyon TL’ye ulaşması gerekiyor. Bu hesaplamanın içinde ilk iki yıl (2016
ve 2017) için yıllık ortalama yüzde 6, sonraki yıllar için TCMB’nin enflasyon
hedefi olan yıllık ortalama yüzde 5 oranındaki enflasyonu da var. Enflasyondan
arındırarak bakarsak 2023 yılında 8,7 trilyon TL’lik bir GSYH’ya ulaşılabilmesi
için yıllık ortalama büyüme hızının yüzde 15’den aşağıya düşmemesi gerekiyor.
1923’den bu yana geçen 90 yılı aşkın sürenin büyüme ortalamasının yüzde 5
olduğunu düşünürsek bunu önümüzdeki 8 yılda 3 katına çıkarmamız gerekeceğini
görmüş oluruz.
Tabloda bu yıllar içinde
USD/TL kurunun nasıl gelişeceği de gösteriliyor. Bu tahmin de TL’nin USD’ye
karşı yılda ortalama yüzde 5 değer kaybedeceği gibi son derecede tutucu bir
yaklaşıma dayanılarak yapılmıştır.
GSYH yıllık olarak nominal
(enflasyon + reel büyüme) yüzde 22 oranında büyürse, TL de USD’ye karşı yıllık
ortalama olarak yüzde 5’den fazla değer kaybetmezse 2023 yılında GSYH’mız 2013
hedefleri olarak açıklanan 2 trilyon Dolar düzeyine ulaşabilir.
Şimdi gelelim 500 milyar
Dolarlık ihracat hedefine. Burada da 2013, 2014 ve 2015 yılları artık
sonuçlandığı için bu yıllara gerçekleşen miktarları koyduk. Yapacağımız
tahminler 2016 ve sonraki yıllar için olacak. 2013, 2014 ve 2015 yıllarında
gerçekleşen ihracat miktarlarını esas alarak yaptığımız hesaplamalar bize, 2023
yılındaki 500 milyar Dolarlık ihracat hedefine varılabilmesi için yıllık
ortalama yüzde 17 ihracat artışı gerçekleştirilmesinin gerekli olduğunu
gösteriyor.
Özetle söylemek gerekirse 2023
yılı için açıklanan 2 trilyon dolarlık GSYH hedefine varabilmemiz için
GSYH’mızı TL cinsinde yılda nominal olarak yüzde 22, reel olarak yaklaşık yüzde
15 artırmamız gerekiyor. Benzer biçimde 2023 hedefi olan 500 milyar dolarlık
ihracat hedefine ulaşmak için ihracatımızı her yıl dolar bazında yüzde 17
artırmamız gerekiyor.
Tarihimiz boyunca reel olarak
yıllık ortalama yüzde 5 artırabildiğimiz GSYH’yı önümüzdeki 8 yıl içinde yüzde
15 artırabilir miyiz? İhracatımızı 150 milyar dolardan 500 milyar dolara 8 yıl
içinde çıkarabilir miyiz?
Sizin bu sorulara yanıtınız
nedir bilmiyorum. Yazımın altına yorum yaparsanız sizin yanıtlarınızı da
öğrenmiş olacağım. Ama ben onları beklemeden izninizle kendi yanıtımı ve
gerekçesini vereyim. Bu hedeflere varmamız imkânsızdır. Ve bunun asıl nedeni
küresel sistemin yaşadığı kriz, likidite daralması, Fed’in faiz artırması,
Rusya ile ilişkilerimizin bozulması, Kıbrıs sorunu vb değildir. Bu saydığım
nedenler geçici nedenlerdir. Bunun asıl nedeni bizim buluş yapamayan bir toplum
konumunda bulunmamızdır. Buluş yapamayan bir toplumun büyümesi de ihracatı da
engellere takılır. Biz niçin buluş yapamıyoruz? Sorgulamayan, analiz yapamayan,
ezbere dayalı öğrenmeye çalışan, ifade özgürlüğü olmayan, bilime yönelmeyen bir
toplum buluş yapabilir mi? Yapamaz. O zaman bu hedeflere de varamaz.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026231 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.