Niçin Analiz Yapamıyoruz?
Çoğu öğrenci türev almayı bilir,
ama yine çoğu türevi niçin aldığını, bu işlemin ne işe yarayacağını bilmez. Eğitim
sistemimiz genel olarak ezbere dayalı bir sistem olduğu için amaç açıklamaya yönelmez.
Oysa bir insan yaptığı işin neye yaradığını, nasıl bir sonuç yaratacağını bilmezse
o işten ne ona ne de başkasına hayır gelmez. Aldığı türevin ne işe yarayacağını
anlamayan insan bunu bir analiz tekniği olarak öğrenmek yerine kendisine empoze
edilmiş bir görev olarak yapar. Böyle bir durumda öğrenip sindirmek yerine ezberleyip
geçer. Öyle olunca da bu araçları gerektiğinde analize katamaz. Yeterince aracı
analize katamayan insan analitik düşünmeyi de başaramaz.
Ekonomi bilimi okuyanların,
okuduklarını yaşama uygularken ya da karşılarına çıkan sorunları çözerken analiz
yapmaları gerekir. Ne var ki ekonomi okumuş çoğu insan, üniversite eğitimi de
büyük ölçüde ezbere dayandığı için, tıpkı türev almayı bildiği halde türevin ne
işe yaradığını bilmeyen öğrenci gibi ekonomi konularını bildiği halde analiz
yapamayan kişi konumundadır. Öyle olunca da faiz ile enflasyon, büyüme ile istihdam
arasındaki ilişkileri kuramaz. Hatta daha kötüsü bu ilişkileri ters kurar, neden
– sonuç ilişkilerini birbirine karıştırır. Etrafınızda enflasyonun talep
enflasyonu mu maliyet enflasyonu mu olduğunu ölçüp biçmeden, “faiz enflasyonun
sonucu değil nedenidir” diyen pek çok insan görürsünüz. Bunu öylesine kendilerine
güvenen bir tavırla söylerler ki eğer analitik düşünme yeteneğiniz gelişmemişse
siz de, enflasyonun niteliğine bakmayı ihmal ederek, onlara inanıp peşlerine
takılabilirsiniz.
Bu blogda analiz yapmak, analiz
yeteneğini geliştirmek ve olay yeri incelemesini ekonomiye uyarlamak gibi
konuları içeren bir seri yazı yazdım. Bu yazılara yönelik ilgiye ve gelen soru
ve yorumlara bakınca ekonomik analiz konusunda büyük bir boşluk olduğunu, üniversitelerde
bu çerçevede bir ders olmamasının büyük eksiklik olduğunu düşünmeye başladım. Ekonomik
analiz başlığı altındaki kitapların ya da derslerin tam olarak eksikliğini
gördüğüm anlamda bir ekonomik analiz eğitimi vermediğini gördüm. Bu kitapların
bazıları ekonominin konularını ekonomik analiz adı altında veriyor, bazıları ise
matematik, istatistik ve ekonometriye dayalı modellerle konuyu ele alıp farklı
bir biçimde analize tabi tutuyor. Matematik, istatistik ve ekonometrik tekniklerin
ekonomik konuları ve ilişkileri analiz etmekte yararı tartışılmaz kuşkusuz ama
analiz mutlaka matematik teknikler kullanılarak yapılması gereken bir şey
değil. Bunları düşünürken sonunda kolları sıvayarak bir Ekonomik Analiz kitabı
yazmaya başladım. Kitap ekonomik konularda analiz yapmak isteyen herkese yönelik olacak.
Yazmakta olduğum kitapta, ekonomi
okuduğu halde ekonomik konuları analiz edemeyenlere, matematik teknikleri
kullanmaksızın analiz yapmayı öğretmeyi hedefliyorum. Kitabı, olabildiğince
basit tutarak ve bol ve güncel örnekleri kullanarak yazıyorum ki okuyanlar daha
önce anlayıp yerli yerine oturtamadığı ekonomik konularda kolayca analiz
yapmaya başlayabilsinler. Konuları tümden gelim ve tüme varım analiz teknikleri
çerçevesinde aşama aşama ele alıp sonuna kadar analiz ederek hipotezden sonuca
varacak bir yöntem izliyorum. Olay yeri incelemesi yapan ve kanıtları toplamaya
çalışan dedektif gibi olayı çözüp analiz etmeye yarayacak verileri toplayıp
analizde kullanmanın yollarını anlatmaya çalışıyorum.
Öyle sanıyorum ki yayınlandığında
örneği olmayan bir kitap olacak. Ve yine öyle sanıyorum ki bu kitap, bir süre
sonra üniversitelerde bu başlık ve bu kapsam altında yeni bir dersin
verilmesine yol açacak.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020218 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.