Bir Zamanlar Mülkiye
2015 – 2016 yılı için
üniversitelerin iktisat (ekonomi) bölümlerinin taban puanlarına baktığımda
gözlerime inanamadım. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye)
iktisat bölümünün taban puanı oldukça düşük kalmış. Eskiden Mülkiye’nin giriş
puanı en yüksek puanlar arasındaydı.
1968 yılında girdim Ankara
Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne (Mülkiye.) O zamanlarda Türkiye’de
başka bir siyasal bilgiler fakültesi yoktu. 275 kişi alınmıştı o yıl okula. Mülkiye’de
ilk 2 yıl ortak okunuyor üçüncü sınıfta öğrenciler tercihlerine göre 4 bölüme
ayrılıyordu: İktisat ve Maliye Bölümü (mali şube), Diplomasi ve Dış
Münasebetler Bölümü (hariciye şubesi, bugünkü adıyla Uluslararası İlişkiler),
İdare ve Siyaset Bilimleri Bölümü (idari şube, bugünkü adıyla Siyaset Bilimi ve
Kamu Yönetimi) ve İşletme Bölümü. Uluslararası İlişkiler bölümüne gidebilmek
için 2. sınıfı geçtikten sonra ayrıca yabancı dil sınavına girip başarılı olma
koşulu vardı. Zor bir sınavdı ve yabancı dille eğitim yapan liselerden
gelmeyenler arasından kazanan oldukça azdı.
İlk iki yıl ortak dersler
okumanın avantajı çok büyüktü. Mesela ben üçüncü sınıfta iktisat ve maliye
bölümünü seçmiş olsam da ilk iki yıl siyaset biliminden anayasa hukukuna, ceza
hukukundan siyasal tarihe kadar iktisat ve maliyeyle ilgisi yokmuş gibi görünen
birçok ders okudum. Ve yaşamım boyunca bu derslerin inanılmaz yararını gördüm. İktisat
ve maliyeyle bunları bütünledim, yorumlarım ve analizlerim çok daha anlamlı
oldu.
Mülkiye’de o zaman üssü mizan
uygulaması vardı. Yani sınıf geçebilmek için bir yılda okutulan bütün
derslerden 10 üzerinden en az 5 alınması ve bütün derslerin ortalamasının da en
az 7 olması gerekiyordu. İki sınav hakkı vardı. İlki dersler bitince Haziran’da
ikincisi de bütünleme için Eylül’de idi. Diyelim 8 dersiniz var ve siz sınavda
5’inden 5’den yukarıda üçünden de 5’den aşağıda not aldınız. 5’den aşağı not
aldığınız 3 dersten bütünlemeye kalıyordunuz. Diyelim ki bütünlemede bunlardan
5’den yukarı not aldınız. O zaman da 8 dersin ortalaması alınıyordu. Eğer
ortalamanız 7 ve yukarı ise bir üst sınıfa geçiyordunuz. Eğer bir tek dersiniz
bile 5’in altındaysa 8 dersten de sınıfta kalıyordunuz. Ya da hiç zayıfınız yok
ama ortalamanız 6,8 tutuyor. O zaman da bütün derslerden sınıfta kalıyordunuz. Yani
ders geçme değil sınıf geçme veya kalma sistemi geçerliydi. Birinci veya ikinci
sınıfta iki kez sınıfta kalanlar belge alıp okuldan atılıyordu. Ben okula
girdiğimde bir önceki yılın bütünleme notları asılmıştı. Merakla gidip
bakmıştım. 50 kişi birinci sınıftan belge alıp atılmıştı. Atılanlar arasında
hiç zayıfı olamadığı halde üssü mizanı tutturamadığı için atılanlar da vardı. Dehşet
verici bir çizelgeydi. 7 orta sayılıyor, 7,5 – 8,5 arası iyi, 8,5 ve üstü
pekiyi sayılıyordu.
Okula girişte yabancı dil muafiyet
ve derecelendirme sınavı yapılıyordu. Yabancı dille eğitim veren okullardan
gelen arkadaşlar bu sınavda başarılı oluyor, genellikle ya yabancı dil
öğreniminden muafiyet alıyor ya da üçüncü kurdan başlıyordu. Ben düz liseden
geldiğim için birinci kurdan başladım. Dersler sabahtan yapılır, yabancı dil
dersleri öğleden sonra olurdu. İngilizce kurlarına TED Ankara Kolejinin
hocaları geliyordu. Son derecede ciddi tutuyorlardı dersleri. İngilizcemi ilerletmemde
o kurların çok yararını gördüm.
Mülkiye'de hukuk dersleri oldukça ağırlıklıydı. Hukuk Fakültelerinde okutulana yakın sayıda ve kalitede hukuk dersi okunurdu. O nedenle Mülkiye mezunlarının fark derslerini (bir tanesi Roma Hukuku idi) vererek Hukuk Fakültesi mezunu olma hakları vardı. Ben üçüncü sınıfa geçtiğimde (1970) bu hak kaldırıldı.
Mülkiye'de hukuk dersleri oldukça ağırlıklıydı. Hukuk Fakültelerinde okutulana yakın sayıda ve kalitede hukuk dersi okunurdu. O nedenle Mülkiye mezunlarının fark derslerini (bir tanesi Roma Hukuku idi) vererek Hukuk Fakültesi mezunu olma hakları vardı. Ben üçüncü sınıfa geçtiğimde (1970) bu hak kaldırıldı.
Mülkiye’nin kendi yurt binası
vardı. Ailesi Ankara’da olmayan öğrenciler bu yurtta kalırlardı. Yurdun kendine
göre ayrı bir havası vardı. O yurtta 4 yıl birlikte kalanların arkadaşlığı
asker arkadaşlığı, yatılı okul arkadaşlığı gibi olurdu. Mülkiyelilerin
birbirini tutma meselesi oradan gelir. Bir de efsanevi kantini vardı okulun.
Ben birinci sınıftayken Mahir Çayan ve Deniz Gezmiş’i orada görürdüm. Kantin,
kantin değil adeta felsefe ve siyaset tartışma mekânıydı. Oradaki
tartışmalardan geri kalmamak için derslerin dışında kitaplar olurduk. Yani
kantin, okuldaki 4 bölüme ek adeta ayrı bir bölüm gibiydi. 12 Mart 1971
Darbesiyle yurt Mülkiye’nin yönetiminden alınıp Kredi ve Yurtlar Kurumuna
devredildi, kantin de kapatıldı. Mülkiye’nin Mülkiye olmaktan çıkmasına neden
olan ilk olay budur.
Aşağıdaki tabloda Mülkiye’de
okuduğum derslerin listesi var:
1.Sınıf (Bölüm ayrımı yok)
|
2.Sınıf (Bölüm ayrımı yok)
|
3. Sınıf (İktisat ve Maliye
Bölümü
|
4. Sınıf (İktisat ve Maliye
Bölümü
|
Zorunlu Dersler
|
Zorunlu Dersler
|
Zorunlu Dersler
|
Zorunlu Dersler
|
Siyasal Tarih
|
İktisat
|
Makroiktisat
|
Uluslararası İktisat
|
İktisat
|
Maliye
|
Mikroiktisat
|
İktisadi Büyüme Teorileri
|
Siyaset Bilimi
|
Siyasal Düşünceler Tarihi
|
Milli Muhasebe ve Endüstrilerarası İlişkiler
|
Planlama Teknikleri
|
Sosyoloji
|
İdare Hukuku
|
Genel Muhasebe
|
Türkiye İktisadı
|
Hukukun Temel İlkeleri
|
Eşya Hukuku ve Miras Hukuku
|
Maliye
|
Maliye Politikası
|
Anayasa Hukuku
|
Ceza Hukuku ve Kriminoloji
|
İktisadi Düşünceler Tarihi
|
Sosyal Siyaset ve İş Hukuku
|
Borçlar Hukuku
|
Kamu Yönetimi ve Beşeri İlişkiler
|
İktisadi Sistemler
|
Seminer
|
İstatistik
|
Uluslararası Kuruluşlar
|
Ticaret Hukuku
|
Devrim Tarihi
|
İngilizce
|
İngilizce
|
İngilizce
|
İngilizce
|
Seçimlik Dersler
|
Seçimlik Dersler
|
||
Matematik
|
Mali Analiz
|
||
İşletme İktisadı
|
Vergi Hukuku
|
Tabloya bakınca sanki 4 - 5 dalda
birden öğrenim görülmüş gibi duruyor. İktisat, maliye, siyaset bilimi, işletme,
hukuk. Bu dersleri hakkını vererek okuyan bir öğrencinin meslek sınavlarını
kazanmaması neredeyse imkânsızdı. O zamanlar Mülkiyeliler birbirini tutar gibi
görünse de gerçek durum, okulun zorluğunda, üssü mizanda ve bu kadar yaygın
kapsamlı bir ders programında gizliydi. Çünkü hiçbir okulda böyle kapsamlı ve
yaygın bir ders programı yoktu.
YÖK’ün gelişiyle birlikte bu
sistem ortadan kalktı. İlk iki yıl ortak dersler okuma imkânı kalmadı. Şimdi
girişte bölümler ayrılıyor. Okula başlarken iktisat, maliye, işletme gibi
bölümlere başlanıyor. Öyle olunca her bölüm kendi alanına sıkışıp kalmış
oluyor. Örneğin iktisat bölümünde siyasetle ilgili bir ders kalmamış, hukuk
dersleri hatta kamu maliyesi bile seçimlik dersler arasına girmiş.
Mülkiye gibi sıra dışı bir okulu bütün
üniversitelere model yapacak yerde tam tersini yapıp sıradanlaştırmayı becerdikten
sonra üniversite eğitiminin nasıl bu hale geldiğine şaşırmamız da ayrı bir
tuhaflık.
Genel konusunda
Tuncer Bulutay'ın Ardından7 Aralık 2021Geçmişten Dijital Geleceğe16 Ekim 2020Okuduğum Kitaplardan Seçmeler2 Ağustos 2020Devlet Adamı Deyince14 Haziran 2020257 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.