Perşembe, 19 Kasım 2026

Mahfi Eğilmez · Ekonomi ve düşünce günlüğü

Döviz Gelirlerimizin Durumu

9 aylık verilere göre ihracat gelirlerimizdeki gerileme ithalattaki gerilemeye göre daha düşük görünüyor. Aşağıdaki tablo ihracat ve ithalatımızı ilk 9 ay ve Eylül ayı itibariyle geçen yıl verileriyle karşılaştırmalı olarak gösteriyor (Kaynak: TÜİK, Dışticaret İstatistikleri, Eylül 2016.)


2015 Eylül
2016 Eylül
Fark %
2015 9 ay
2016 9 ay
Fark %
İhracat (fob)
11.6
10.9
-5,6
107,2
104,2
-2,7
İthalat (cif)
15,4
15,3
-0,7
156,4
146,3
-6,5
İhr/İth (%)
75,2
71,5
-4,9
68,5
71,3
4,1

İlk 9 ayda ihracatta yaşanan yüzde 2,7’lik gerilmeye karşılık ithalat yüzde 6,5 gerileme gösterdi. Dolayısıyla ithalatın daha fazla gerilemesi dışticaret açığımızın da düşmesine yol açtı. Bu gelişme bizim ilk 9 ayda dışticarete daha az döviz harcamamıza yol açtı. İlk 9 ayda ihracat gelirlerimizin ithalat giderlerimizi karşılama oranı geçen yılın ilk 9 ayına göre yüzde 4,1 artmış durumda. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) de Ekim ayı ve dolayısıyla ilk 10 aylık ihracat verilerini açıkladı. İhracat Ekim ayında da (yüzde 4,6 oranında) gerilemeye devam etmiş görünüyor.

Son iki ayda ihracatta artış yönlü bir kıpırdanma ortaya çıkmıştı, Eylül ayında geçen yılın Eylül ayına göre yeniden ve ciddi oranda gerileme (yüzde 5,6) görüldü. İthalatta ise sürekli düşen ivme hız kaybetti ve ithalat geçen yılın Eylül ayına göre yüzde 0,7 düşüş sergiledi. Eylül ayında ihracatın ithalatı karşılama oranında da geçen yılın Eylül ayındaki duruma göre gerileme ortaya çıktı. Bu gelişme, uzunca bir süredir ihracattan daha hızlı gerileyen ithalatın artmaya başladığını ortaya koyuyor. TİM verilerine göre ihracatta Ekim ayında da düşüş eğilimi devam etmiş bulunuyor. Bu durumda izleyen aylarda dışticaret açığı ve dolayısıyla cari açık büyümeye başlayacak demektir. Bu da döviz gelirlerimizde zayıflama görülecek demektir.

9 aylık verilere göre turizm gelirlerimizde ciddi gerileme söz konusu. Aşağıdaki tablo ihracat ve ithalatımızı ilk 9 ay ve Eylül ayı itibariyle geçen yıl verileriyle karşılaştırmalı olarak gösteriyor (Kaynak: TÜİK, Dışticaret İstatistikleri, Eylül 2016.)

Gösterge
2015 9 Ay
2016 9 Ay
Fark
Fark %
Gelen Turist Sayısı (bin kişi)
33.505
24.660
8.839
-26,4
Turizm Geliri (milyon USD)
24.897
17.388
7.572
-30,4

Tabloya göre 2016 yılının ilk 9 ayında Türkiye’ye gelen turist sayısında yüzde 26,4, bıraktıkları döviz miktarında yüzde 30,4 gerileme olmuş bulunuyor.

Turizm verileri Türkiye’nin bu alandaki döviz kaybının önemli miktarda olduğunu ortaya koyuyor. 

Zayıflayan döviz gelirlerimizin yarattığı boşluğu ne yazık ki dış borçlanmayla yani sıcak parayla kapatmak zorunda kalıyoruz. Bu da önümüzdeki dönemi giderek daha kırılgan hale getiriyor. 
EtiketlerEkonomi
ME
Mahfi Eğilmez

İktisatçı, eski Hazine Müsteşarı. Yirmiden fazla kitabın yazarı. 2011'den beri Kendime Yazılar'da yazıyor.

Bu konudaki diğer yazılar →

Ekonomi konusunda

Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026

210 yorum

Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.