Sartre Fransa'dır
1905 yılında doğan, varoluşçuluk
akımının önde gelen temsilcilerinden Jean Paul Sartre yirminci yüzyılın en
önemli filozoflarından birisiydi. Varlık ve Hiçlik, Bulantı, Akıl Çağı,
Yaşanmayan Zaman, Tükeniş, Altona Mahpusları, Mezarsız Ölüler, Sinekler, Kirli
Eller, Diyalektik Aklın Eleştirisi eserlerinden ilk akla gelenler. Jean Paul
Sartre, 1964 yılında kendisine verilen Nobel Edebiyat Ödülünü, kapitalist
sistemin verdiği ödülü almayacağını söyleyerek, reddetti.
1890 yılında doğan Charles De
Gaulle, yirminci yüzyılın önde gelen asker ve devlet adamlarından birisiydi.
İkinci Dünya Savaşı’nda Fransa’nın Almanya’ya yenilmesinin ardından Londra’ya
giderek Özgür Fransa hareketini başlattı. Ve bu hareketin başında Fransa’nın
Alman işgalinden kurtulmasına önderlik etti. Ardından da Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı
yaptı.
Fransa’nın işgali altında bulunan
Cezayir’de 1954 yılının sonbaharında bu işgale karşı ayaklanmalar başladı ve bu
ayaklanmalar giderek bir bağımsızlık savaşına dönüştü. Bağımsızlık savaşı
yaklaşık 8 yıl sürdü. Bu süre içinde bir buçuk milyon Cezayirli öldürüldü. Cezayir’e
karşı bastırma savaşı Charles De Gaulle’ün Başbakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı
sırasında yürütüldü. Bu savaş, ikinci dünya savaşının kahramanı olarak görülen De
Gaulle’ün büyük itibar kaybına uğramasına neden oldu.
Cezayir’in bağımsızlık savaşına
giriştiği ve Fransa’nın bu ayaklanmaları kanlı bastırma girişimiyle karşıladığı
yıllarda Sartre, Paris sokaklarında bu haksız işgali kınayan bildiriler dağıtıyor
ve gösterilere önderlik ediyordu.
Böyle günlerden birinde hükümetin
önde gelen üyeleri, Sartre’a ve önderlik ettiği kişilere gözdağı verilmesi önerisini
getirdiler. De Gaulle bu öneriyi reddetti. Öneriyi getirenlere: "Sartre Fransa’dır”
dedi. Yani bir anlamda “Sartre’a ceza vermek Fransa’ya ceza vermektir,
kendinize gelin” demiş oldu.
Sartre ve De Gaulle bir kez daha
1968 öğrenci olayları nedeniyle karşı karşıya geldiler. Ama bu kez kimse De
Gaulle’e, Sartre’a gözdağı verilmesini teklif edemedi. De Gaulle, 1968
olaylarında karşılaştığı derin eleştirilere dayanamayarak kabul ettiremediği
bir görüşü bahane edip 1969 yılında Cumhurbaşkanlığından istifa etti. De
Gaulle, Cezayir’e karşı tutumu nedeniyle saygınlığını yitirmiş olsa da, Sartre
için söylediği bu söz, insanların ona karşı duygularını bir kez daha
tartmalarına yol açtı.
Sartre hiçbir zaman tutarlılığını
yitirmedi ve kişiliğinden ödün vermedi. Onun için de hep saygıyla anılan bir
yazar ve filozof olarak kaldı. De Gaulle, kimilerinin beğendiği, kimilerinin nefret ettiği ama Sartre için söylediği
o söz nedeniyle herkesin bir nebze de olsa saygısını kazanmış bir siyasetçi olarak anılır oldu.
Sosyal medyada ve televizyonda Mülkiye’den
atılan akademisyenlere destek amacıyla okulun önünde düzenlenen direnişe katılan
82 yaşındaki Korkut Boratav hocayı görünce içim titredi.
Bu ülkede o resmi gören kaç kişinin
içi titremiştir merak ettim.
De Gaulle, benim çocukluğumla
gençliğime denk gelmiş bir asker – siyasetçiydi. Hiç beğenmezdik yaklaşımlarını.
Özellikle Cezayir sorununa yaklaşımı nefret uyandırıcıydı. Yaptıklarını silecek
bir şey de yok aslında. Ama Sartre için söylediği o söz yine de onun karşı
düşünceye saygısını göstermesi bakımından önemlidir.
Karşı düşünceye saygı göstermek, bütün kötülüklerine karşın dünyanın yaşanacak bir yer haline gelmesine katkı yapar.
Karşı düşünceye saygı göstermek, bütün kötülüklerine karşın dünyanın yaşanacak bir yer haline gelmesine katkı yapar.
Felsefe konusunda
Aşil'in Topuğu31 Ekim 2026Siyasetin Sınırları: Güç Nerede Durmalı11 Ekim 2026Liyakat Yoksa Umut da Yoktur23 Ağustos 2026Devlet Neden Bozulur? Osmanlı Devlet Adamlarının Yanıtları14 Ağustos 2026176 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.