Forex (ya da Foreks)
Forex ve Forex Piyasası Nedir?
Forex ya da Fx İngilizce Foreign
Exchange sözcüklerinden türetilmiş bir kısaltmadır. Foreign Exchange (ya da fx)
günümüzde büyük ölçüde döviz ya da yabancı para birimi anlamında kullanılsa da
aynı köklerden gelen Forex kısaltması bir ulusal para ile bir başka ulusal
paranın değiştirilme işlemi için kullanılıyor. Bu işlemlerin yapıldığı yere
Forex Piyasası, bu işlemi yapan kuruluşlara da Forex Kuruluşu adı veriliyor. Forex
işleminin ayırt edici özelliklerinden birisi düşük miktarlı sermaye ile yüksek
miktarlı işlem yapabilmeye olanak sağlayan ve adına kaldıraç kullanımı denilen
sistemin varlığıdır. Önceleri döviz piyasasında başlamış olan Forex işlemleri
bugün dövizin yanı sıra altın, gümüş, petrol, pamuk gibi emtialar, hisse
senetleri, uluslararası endeksler üzerinde de yapılıyor.
Forex piyasasının son yıllarda
hızla gelişmesinin nedenleri arasında kaldıraç yönteminin varlığı, dünyadaki
saat farklarından yararlanarak haftada 5 gün 24 saat işlem yapılabilmesi, fiziksel
yatırım zorunluluğunun ortadan kaldırılması sonucu kolay erişilebilen bir piyasa
olması gibi nedenler sayılabilir. Piyasada işlem yapanlar her türlü işlemi internet
aracılığıyla kolaylıkla yapabiliyor. Bu imkân, saat farklarının ortadan kalkmasının
da sağladığı destekle, sürekli olarak piyasada alıcı ve satıcı bulunmasına ve işlemlerin
kısa sürede ve düşük maliyetle yapılabilmesine imkân sağlıyor. Piyasa, bir
yandan para kazanmanın aracı olmasının yanı sıra bir yandan da açık veya uzun
pozisyonlar nedeniyle uğranabilecek zararlardan kurtulmanın ya da bu zararları
hafifletmenin bir aracı olarak kullanılabiliyor. Forex piyasasında bireysel
yatırımcıların yanında, şirketler, bankalar, fon veya portföy yönetim
şirketleri, hatta merkez bankaları da yer alıyor.
Forex Piyasasında İşlem
Forex sisteminin normal döviz
alım satım işleminden temel farkını oluşturan kaldıraç yönteminin nasıl
çalıştığını anlatmaya çalışalım.
Elimizde 2.000 USD olduğunu ve bu
paramızı altına yatıracağımızı düşünelim. Bugün itibariyle altının onsu 1.233
USD’dir. Bu durumda Forex sistemini kullanmazsak alabileceğimiz altın miktarı
(2.000 / 1.233 =) 1,622 onstur. Şimdi diyelim ki Forex sistemini kullanmaya başladık
ve kaldıraç oranı olarak da 1’e 10 oranını kullanıyoruz. Bu durumda elimizdeki
2.000 USD ile 20.000 USD’lik altın alımı yapabiliriz. Yani (20.000 / 1.233 =)
16,22 ons tutarında altın alabiliriz. Altın fiyatının ertesi gün 1.240 USD/Ons’a
yükseldiğini varsayalım. Eğer Forex sistemi dışında bu satın almayı yapmışsak
kazancımız (1,622 x 1.240 = 2.011,3 – 2.000 =) 11,3 USD olur. Buna karşılık bu
satın almayı Forex sistemi ile yapmış olursak kazancımız (16,22 x 1.240 = 20.112,8
– 20.000 =) 112,8 USD olur. Yani Forex sistemini ya da daha doğru bir ifadeyle
onun sağladığı kaldıraç yöntemini kullanarak kazancımızı on kat artırmış oluruz.
Doğal olarak işler her zaman böyle olumlu gitmeyebilir. Tersinin olduğunu ve
altın fiyatının 1.225 USD/Ons’a düştüğünü düşünelim. Bu durumda Forex sistemini
kullanmamışsak zararımız (1.622 x 1.225 = 1.987 – 2.000 =) 13 USD olur. Eğer
Forex sistemini kullanmışsak zararımız (16.22 x 1.225 = 19.870 – 20.000 =) 130
USD olur.
Forex işlemleri yapılabilmesi için Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) izni olan bir Forex Şirketinde bir Forex hesabı oluşturulması gerekiyor. Bir yatırımcının Forex piyasasında işlem yapabilmesi için aracı kurum tarafından sunulan deneme hesabında belirli günde ve sayıda işlem yapması şart koşuluyor. Ayrıca bu işlemleri yapabilmek için bu aracı kuruma bir teminat yatırılması gerekiyor.
Forex işlemleri yapılabilmesi için Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) izni olan bir Forex Şirketinde bir Forex hesabı oluşturulması gerekiyor. Bir yatırımcının Forex piyasasında işlem yapabilmesi için aracı kurum tarafından sunulan deneme hesabında belirli günde ve sayıda işlem yapması şart koşuluyor. Ayrıca bu işlemleri yapabilmek için bu aracı kuruma bir teminat yatırılması gerekiyor.
SPK’nın Yaptığı Son Düzenlemeler
Değişiklikten önce yatırımcılar, müşterinin
teminatına göre farklı oranlarda kaldıraç oranı kullanabiliyordu.
Yapılan değişiklik ile kaldıraçlı alım satım işlemlerine ilişkin azami kaldıraç
oranı 1’e 10’a düşürülmüş ve ayrıca işlemlere başlayabilmek için asgari 50.000
TL veya eşiti döviz tutarında başlangıç teminatı yatırılması zorunluluğu
getirilmiş bulunuyor.
SPK, bu düzenlemeden güdülen amacın bireysel yatırımcıların yüksek kaldıraca dayalı risk almalarının yol açacağı olası zararların önlenmesinin hedeflendiğini vurguluyor. Aracı Kurumlar nezdindeki mevcut açık pozisyonların yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi için de düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 45 günlük geçiş süresi verilmiş bulunuyor.
Bir yandan İstanbul Finans Merkezi konusunu sürekli gündemde tutarken bir yandan da finansal araçları bu kadar kısıtlamak çelişki yaratıyor. Kanımca Forex gibi küresel sisteme mal olmuş bir finansal aracın neredeyse öldürülmesi anlamına gelen bu düzenlemeleri yeniden gözden geçirmekte yarar var.
SPK, bu düzenlemeden güdülen amacın bireysel yatırımcıların yüksek kaldıraca dayalı risk almalarının yol açacağı olası zararların önlenmesinin hedeflendiğini vurguluyor. Aracı Kurumlar nezdindeki mevcut açık pozisyonların yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi için de düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak 45 günlük geçiş süresi verilmiş bulunuyor.
Bir yandan İstanbul Finans Merkezi konusunu sürekli gündemde tutarken bir yandan da finansal araçları bu kadar kısıtlamak çelişki yaratıyor. Kanımca Forex gibi küresel sisteme mal olmuş bir finansal aracın neredeyse öldürülmesi anlamına gelen bu düzenlemeleri yeniden gözden geçirmekte yarar var.
Finansal Piyasalar konusunda
Topal Ördek ve Piyasalar5 Kasım 2026Küresel Finans Piyasalarında Sarsıntı 23 Ekim 2026Fon Krizi: Borsadan Ekonomiye Uzanan Etkiler 13 Ekim 2026Siyaset Teknik Ayrıntılara Karışınca 8 Ekim 2026210 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.