Paralel Evrende Faiz Politikası
1 ay
öncesine kadar Fed’in Mart’ta faiz artırmasını bekleyenlerin oranı yüzde 30 dolayındaydı.
Bu oran, Fed’in yönlendirici açıklamalarıyla her geçen gün yükseldi ve bir
hafta önce yüzde 100 düzeyine ulaştı. Böylece piyasayı Mart’ta faiz artışına
hazırlayan Fed, beklendiği gibi faizini 0,25 puan artırdı. Bu gelişmenin hemen
ardından ilk sonuçları açıklanan Hollanda seçimlerinde aşırı sağ partinin
varlık gösteremediği ortaya çıkınca finans piyasalarının birinci kuralı
çalıştı: Gerçekleşme satıldı. Sonuçta Dolar değer kaybetmeye, Euro ve
gelişmekte olan ülke paraları Dolara karşı değer kazanmaya başladı.
Fed,
bir süredir, merkez bankası davranışları, yaklaşımları, para politikası ve beklentileri
yönlendirme konularında adeta uygulama dersi veriyor. Ne yapacağını ve nasıl
yapacağını önceden belirliyor ve piyasaları buna göre hazırlıyor. Sonuçta
kararını verdiğinde kimse için sürpriz olmuyor. Onu izleyen dünya piyasaları da
şokları dengeleyerek yoluna devam edebiliyor.
Bizim
Merkez Bankası, Fed’in kararının ardında geç likidite penceresi faizini 0,75
puan artırarak 11,75’e yükseltti. Ocak ortasında, haftalık repo ihalelerini
iptal edip birden normal koşullarda kullanılmaması gereken geç likidite
penceresini kullanmaya başlayan Merkez Bankası bu uygulamaya devam edeceğini
vurgulamış oldu. Geç likidite penceresinin kullanılması iki durum çıkardı: (1)
Merkez Bankamız finansal sistemi, bilinen oyun sahasının dışına çekerek adeta paralel
evrene taşımış oldu. (2) Bu yeni düzende geç likidite faizi, faiz koridoru
olarak bilinen sistemin üst limiti konumuna oturmuş oldu.
Geç
likidite penceresi uygulamasının haftalık repo uygulaması ve hatta gecelik borç
verme uygulaması yerine ikame edilmesinin referandum sürecinin yarattığı
ortamla ilgili olarak geçici bir uygulama olduğu konuşuluyor. Bu sadece piyasanın
bir tahmini çünkü bugüne kadar Merkez Bankası’nın bu yolda net bir açıklamasını
duymadım. Diyelim ki öyle olsun. Diyelim ki referandum süreci sonunda normal
koşullar geri geldiğinde Merkez Bankası da geç likidite penceresi uygulamasını
yine istisnai hallere bırakacak ve politika faizine geri dönecek olsun. Yine de
bu dönemde niçin paralel evrene geçtiğimizin açıklamasını bulmak kolay değil. Yani
eğer bu dönem geçici bir dönemse o zaman Merkez Bankası, sistemi paralel evrene
taşıyacağına politika faizini artırıp dönem sonunda indiremez miydi? Merkez
Bankası’nın ortalama fonlama faizi yılbaşından bugüne 2,5 puandan fazla arttı. Politika
faizini artırmamış görünmekten öteye bir şey yok ortada. Eğer Merkez Bankası bu
operasyona girişecek yerde politika faizini artırsaydı muhtemelen 2,5 puandan
daha az bir artışla aynı sonucu almak mümkün olacaktı. Çünkü finans
piyasalarının ikinci kuralı; belirsizliklerin maliyetleri (örneğimizde
faizleri) arttırdığı gerçeğidir.
Öte
yandan Merkez Bankamız faizle ilgili bu son kararında şöyle bir ifadeye yer
vermiş bulunuyor: “Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümündeki bozulmayı
sınırlamak amacıyla parasal sıkılaştırmanın güçlendirilmesine karar vermiştir.”
Bu cümledeki ifadeleri açalım. “Enflasyon görünümündeki bozulma” enflasyondaki
artış anlamına geliyor. “Parasal sıkılaştırmanın güçlendirilmesi” ise faizin
artırılması demek oluyor. Bu durumda Merkez Bankamız, enflasyonu önlemek için
faizin düşürülmesinin değil artırılmasının gerektiğini vurgulamış oluyor. Bu
önemli ayrıntıya da dikkatinizi çekmiş olalım.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026190 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.