Euro Bölgesinin Son Durumu
Avrupa Merkez Bankası (ECB)
Başkanı Mario Draghi, uygulanan parasal politikaların toparlanmaya yardımcı
olduğunu ancak daha alınacak yol olduğunu ve dolayısıyla parasal önlemlerin
devam ettirilmesi gerektiğini söyleyince Euro değer kaybetmeye başladı. Oysa
Draghi tümüyle gerçekleri dile getirmişti.
ECB ve Euro Bölgesi krizi
Öncelikle ECB’nin küresel kriz
karşısında neler yaptığını bir hatırlatalım. 2008’de başlayan küresel krize
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ilk tepkisi konvansiyonel para politikası
araçlarıyla müdahale etmeye çalışmak biçiminde oldu. Zaman ilerledikçe ECB de Fed
gibi konvansiyonel olmayan bir para politikasına döndü. ECB, 2010’da
genişletilmiş kredi destek programı (enhanced credit support) uygulamaya geçti
ve Fed ile bir swap hattı kurdu (Term Auction Facility - TAF.) Yeniden
finansman mekanizması çerçevesinde bütün bankalara sabit faizle ve sınırsız
olarak kredi imkanı sundu (Long term Refinancing Operation – LTRO.) 2009 yılı
Mayıs ayında ilk tahvil alım programını başlattı (Covered Bonds Purchase
Program - CBPP.) Bu hamlelerin ardından krizin etkilerinde yavaş yavaş bir
yumuşama ortaya çıkmaya başladı. 2010 sonbaharında bu kez hem kamu kesimi hem
de özel kesim kağıtlarını satın alıp piyasaya likidite vermeye yönelik Menkul
Değerler Piyasa Programı (Securities Market Program – SMP) yürürlüğe sokuldu.
Buna genel olarak varlık alım programı (Asset Purchase Programme) adı
veriliyor. Söz konusu program zaman içinde çeşitli değişikliler geçirdiyse esas
çerçevesi fazla bozulmadan devam etti. Yunanistan, Portekiz ve İrlanda için ek
destek önlemleri devreye sokuldu. ECB, dönem boyunca faizleri düşük tutmayı
sürdürdü.
Bugün uygulaması devam eden
politikalar faizlerin düşük tutulması ve varlık alım programıdır. ECB’nin faizi
bugün itibariyle yüzde 0, tahvil alım programının limiti ise aylık olarak 60
milyar Euro’dur.
Euro Bölgesi nereden nereye geldi?
Şimdi de Euro Bölgesinin ne
durumda olduğunu ve nereye doğru yol aldığını veriler eşliğinde değerlendirmeye
ve Draghi’nin bu açıklamasının doğruluk derecesini ölçmeye çalışalım. Aşağıdaki
tabloda küresel kriz öncesindeki 10 yılın ortalaması Euro bölgesinin krize
girdiği 2010 yılının orta noktasındaki durum, bugün itibariyle görünüm ve
yılsonu tahminleri yer alıyor (Kaynaklar: 1999 – 2008 için IMF WEO Database,
April 2017. Haziran 2010 ve Haziran 2017 için ECB Statistical Datawarehouse - http://sdw.ecb.europa.eu/. Yılsonu
tahminleri için IMF WEO Database, April 2017.)
Göstergeler
|
1999 - 2008
|
Haziran 2010
|
Haziran 2017
|
Yılsonu Tahmini
|
Büyüme
|
2,7
|
-2,4
|
1,7
|
1,7
|
İşsizlik
|
8,7
|
10,2
|
9,5
|
9,4
|
Enflasyon
|
2,2
|
1,7
|
1,9
|
1,5
|
Bütçe Dengesi
|
-2,3
|
-6,4
|
-1,5
|
-1,5
|
Cari Denge
|
-1,7
|
-0,4
|
3,5
|
3,0
|
Kamu Borç Yükü
|
67,8
|
81,4
|
89,3
|
90,1
|
Tabloya baktığımızda Euro
bölgesinin kriz öncesindeki durumuna yaklaşmaya başladığını, ama özellikle kamu
borç yükü ve büyüme açısından henüz alınması gereken yol olduğunu
görebiliyoruz. Bu durumda Draghi’nin dedikleri doğru görünüyor ve ECB’nin
gevşek para politikasını sıkılaştırmak için henüz zamanı olduğu
anlaşılıyor.
Euro Bölgesinin en iyi ve en zor durumdaki iki
ekonomisinin karşılaştırılması
Bunu bir de Euro Bölgesinin
ekonomik olarak en güçlü (Almanya) ve en zayıf (Yunanistan) ekonomilerinin
durumuna bakarak değerlendirelim (Kaynak: IMF WEO Database, April 2017)
Almanya Göstergeler
|
1999 - 2008
|
Haziran 2010
|
2016
|
2017 Tahmin
|
Büyüme
|
2,8
|
3,9
|
1,8
|
1,6
|
İşsizlik
|
9,0
|
6,9
|
4,2
|
4,2
|
Enflasyon
|
1,7
|
1,7
|
1,7
|
1,6
|
Bütçe Dengesi
|
-3,1
|
-4,2
|
0,8
|
0,6
|
Cari Denge
|
3,0
|
5,6
|
8,5
|
8,2
|
Kamu Borç Yükü
|
62,6
|
81,0
|
67,6
|
64,7
|
Yunanistan Göstergeler
|
1999 - 2008
|
Haziran 2010
|
2016
|
2017 Tahmin
|
Büyüme
|
4,4
|
-5,4
|
0,0
|
2,2
|
İşsizlik
|
10,0
|
12,7
|
23,8
|
21,9
|
Enflasyon
|
3,2
|
5,2
|
0,3
|
1,3
|
Bütçe Dengesi
|
-6,7
|
-11,2
|
0,0
|
-1,5
|
Cari Denge
|
-8,9
|
-11,4
|
-0,6
|
-0,3
|
Kamu Borç Yükü
|
104,4
|
146,3
|
181,3
|
180,7
|
Almanya krize girmeden önceki 10
yıla göre büyüme ve borç yükü açısından olumsuz görünümde olsa da diğer bütün
göstergeleri açısından çok daha olumlu bir aşamaya gelmiş görünüyor. İşsizlik
sorununu çözmüş, enflasyonu kriz öncesine göre farklı bir yerde bulunmuyor,
bütçe açığını fazlaya dönüştürmüş, cari fazlasını da artırmış. Tabloya bakınca
küresel krizin Almanya’ya yaradığını söylemek mümkün görünüyor.
Yunanistan’ın büyüme performansı
düşmüş, işsizlik oranı iki katına yükselmiş, bütçe açığı ve cari açığı düşmüş
ama onlar da ekonominin büyüyememesinin sonucunda böyle bir noktaya gelmiş kamu
borç yükü kriz öncesinin neredeyse iki katına yükselmiş bulunuyor.
ECB’nin işinin zorluğu
Bu durumda Draghi’nin ve ECB’nin
işi zor görünüyor. Çünkü Almanya’ya bakarsanız artık normal koşullara dönmeye
başlamak gerek ama Yunanistan’a bakarsanız daha çok yol var. Almanya güçlü Euro
isterken Yunanistan (ve henüz sıkıntıları devam eden İtalya, İspanya, Fransa
vb) Euro’nun değer kaybetmesini ve o yolla ihracatlarının desteklenmesini
istiyorlar.
Mario Draghi, bir anlamda yedi
kocalı Hürmüz gibi hepsini idare etmek ve bildiğini uygulamak zorunda. Onun
için Draghi’nin işi Fed Başkanı Yellen’den daha zor.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202687 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.