Dolar Değer Kaybetmeye Devam Eder mi?
Doların değer kaybının nedenleri arasında
ABD ekonomisinin gidişi, ABD Başkanı Trump’ın durumu, başta Euro olmak üzere diğer
rezerv paraların gelişimi gibi nedenler en ön sıralarda yer alıyor.
Önce ABD ekonomisinin durumuna
bir bakalım. Aşağıdaki tablo çeyreklik dönemler itibariyle karşılaştırmalı
durumu ortaya koyuyor.
|
2015 IV Ç
|
2016 IV Ç
|
2017 I Ç
|
2017 II Ç
|
|
|
Büyüme (%)
|
2,0
|
1,8
|
1,2
|
2,6
|
|
İşsizlik (%)
|
5,3
|
4,9
|
4,5
|
4,4
|
|
Enflasyon (%)
|
1,3
|
1,9
|
1,8
|
0,9
|
|
Cari Denge / GSYH (%)
|
-2,4
|
-2,4
|
-2,4
|
-2,5
|
ABD ekonomisinin potansiyel büyüme
oranı yüzde 2,5 dolayındadır. Eldeki son veri büyümenin potansiyel orana
geldiğini ortaya koyuyor. ABD ekonomisinde yüzde 4,5 dolayındaki işsizlik oranı
doğal işsizlik oranı olarak kabul ediliyor. Dolayısıyla gelinen nokta ABD’nin
işsizlik sorununu çözdüğünü gösteriyor. ABD ekonomisi için ideal görünen
enflasyon oranı yüzde 2. Özellikle 2017 yılı ikinci çeyreğinde ortaya çıkan
düşük enflasyon oranı ekonominin canlanma sorunlarının tam olarak çözülmediğini
işaret ediyor. Enflasyonun düşük kalması talebin yeterince güçlenmediğini ve
dolayısıyla da büyümeyi sürdürülebilir bir biçimde potansiyel büyüme düzeyine
çıkarmaya yetmeyeceğini gösteriyor. Cari dengenin yüzde 2,5 dolayında açık
vermesi, uzun yıllar yüzde 5 ve üzerinde cari açık vermiş olan ABD ekonomisi
açısından oldukça sağlıklı bir durumu sergiliyor. Özetle diyebiliriz ki ABD
ekonomisi açısından tek sorun ekonominin yeterince canlı bir tüketim düzeyi yakalayamamış
olması.
Trump seçildikten bu yana hızla
destek kaybına uğradı. Bu durumu yapılan kamuoyu anketleri açık biçimde
gösteriyor. Başkanlık koltuğuna oturduğu gün (20 Ocak 2017) Trump’ı destekleyenlerle
desteklemeyenlerin oranı yüzde 45 olarak eşitti (yüzde 10 da kararsız vardı.)
22 Ağustos tarihli anket, destekleyenlerin oranının yüzde 36,9’a düştüğünü,
desteklemeyenlerin oranının yüzde 56,8’e yükseldiğini gösteriyor (yüzde 6,3 de
kararsız var.)
Trump, yüzde 36,9’luk destek oranıyla Harry Truman’dan (1945 – 1953) bu yana
başkanlık yapmış olan 13 başkan arasında Gerald Ford ile birlikte en düşük
desteğe sahip başkan olarak öne çıkıyor.
Trump’ın popülaritesindeki bu
düşüş Doların değerini de etkiliyor. Aşağıdaki grafik 20 Ocak 2017’den bu yana
Dolar Endeksi (DXY mavi çizgi) ile Trump’ın destek oranı (kırmızı çizgi)
arasındaki ilişkiyi gösteriyor.
Grafikten görüleceği gibi Trump’a
destek düştükçe Dolar da değer kaybediyor. Kuşkusuz Doların değer kaybını etkileyen
başka nedenler de var ama bu da oldukça etkili bir neden gibi görünüyor (iki
değişken arasındaki korelasyon katsayısı 0,73.)
Fed’in gerek faiz artırım takvimi
gerekse bilanço küçültme programı büyük ölçüde yukarıda sunduğum tablo ve Trump’ın
durumu ile bağlantılı bulunuyor. Fed, ABD ekonomisinin canlanma eğilimine girip
girmediğini ölçmek, faiz ve bilanço küçültme kararını vermek için ekonominin
büyüme, işsizlik ve enflasyon performanslarına bakıyor. Tabloda Fed’i rahatsız
edecek tek gösterge enflasyonun beklenen hızla artmaması. Bu da Fed’in faiz
artırımı ve bilanço küçültmesi konusunda karar vermesini zorlaştırıyor. Bunlara
ek olarak Trump’ın durumunun giderek zayıflaması, ABD ekonomisinin geleceği
hakkında çeşitli sıkıntılar yaratıyor. Bunlar arasında en ciddi sorun Ekim ayı
başlarında Hazine’nin iç borçlanma tavanına çarpacak olması. Bu aşamaya kadar
eğer Kongre’den yasa değişikliği yapılarak borç tavanı artırılamazsa Hazine
borçlanamayacağı için ödemelerin çoğunu durdurmak zorunda kalacak. Bu da devletin
kapanması anlamına geliyor. ABD’de bu durum daha önce de birkaç kez gündeme
geldiyse de aşılması sağlandı ama bu kez durum daha ciddi görünüyor. Çünkü
Trump, demokratların desteğini alamamanın yanı sıra kendi partisinden bile
destek kaybıyla karşı karşıya bulunuyor. Bu gelişmelerin faiz ve bilanço
küçültme kararları açısından Fed yönetiminde tereddüt yarattığını düşünüyorum. Çünkü
faiz artırımına gidilmesi ve/veya bilanço küçültme tarihinin açıklanmasından sonra
devletin kapanması söz konusu olursa ekonomide ortaya çıkacak olası sorunların sorumluluğunu
Fed, Trump ile birlikte yüklenmekten kurtulamayacak.
Avrupa Merkez Bankası’nın para
politikasından başarılı sonuçlar almaya başladığı ve bunun sonucu olarak Euro
Bölgesinde belirli bir toparlanmanın başladığı görülebiliyor. Buna karşılık Euro
/ Dolar paritesinde Euro lehine ortaya çıkan gelişmelerin Avrupa ekonomisinin
toparlanmasından çok, Trump’ın yarattığı olumsuz havanın etkisinden
kaynaklandığını söylemek yanlış olmaz.
Bütün bu gelişmeler Dolara değer
kaybettiriyor. Yakın gelecekte bu gidişi tersine çevirecek bir gelişme olmazsa kısa
dönemde Dolar değer kaybetmeye devam edebilir.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 202682 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.