Türkiye Sıcak Parayı Nasıl Çekiyor?
Türkiye’ye ihracat gelirleri,
turizm gelirleri gibi kanallarla giren dövizler dışındaki döviz girişleri
nereden kaynaklanıyor? Bu sorunun yanıtı doğrudan yabancı sermaye girişleri ve portföy
yatırımı girişleri olarak verilebilir. Yılın ilk 6 ayı itibariyle doğrudan yabancı
sermaye girişleri toplamı 4,9 milyar, portföy yatırımı girişleri toplamı da
17,6 milyar Dolar. Demek ki 2017 yılının ilk 6 ayında Türkiye’ye yatırım
amacıyla gelen toplam 22,5 milyar Doların % 78’i sıcak para, yüzde 22’si ise
doğrudan yatırım amacıyla gelmiş. Sıcak para niçin Türkiye’ye bu kadar hevesle
geliyor? Bu soruyu yanıtlamaya çalışalım.
Sıcak para, tanımı gereği, yüksek
getiriden yararlanmak üzere risk alarak gelen, risklerde artış hissettiği zaman
kazancını alıp çıkan para olduğuna göre bu tanımın Türkiye’deki yansımasına bir
bakalım.
2016 Sonu
|
Eylül 2017
|
|
CDS Primi
|
273
|
164
|
Gösterge Faiz (%)
|
10,63
|
11,65
|
USD Kuru
|
3,52
|
3,39
|
Tabloya göre yabancı yatırım fonu
için 2017 yılında Türkiye’de ideal sayılacak bir durum ortaya çıkmış. Risk
primi düşerken Dolar kuru da düşmüş ve buna karşılık faiz artmış. Amiyane
deyimle tam anlamıyla çifte kaymaklı ekmek kadayıfı denilen durum oluşmuş.
Dolayısıyla parasını Türkiye’ye getirip tahvil alan ya da TL mevduata yatıran
yabancı, hem yüksek faizden hem de TL’nin değer kazanmasından çift taraflı
kazanç elde etmiş.
Bunun nasıl olduğunu bir örnekle
açıklayalım.
Diyelim ki yılbaşında kur 3,52 ve
tahvil faizi yüzde 10 (net) iken bir Amerikalı yatırımcı Türkiye’ye 1 milyon
Dolar getirip TL’ye çevirerek elde ettiği (1 milyon Dolar x 3,52 =) 3.520.000
TL’yi tahvile yatırmış olsun. Tahvil faizinin değişmediğini varsayalım. 10
Eylül 2017 itibariyle 250 günlük sürede bu paradan elde edeceği faiz (3.520.000
x 0,10) / 360 x 250 =) 244.444 TL olur. Anapara ve faiz toplamı (3.520.000 +
244.444 =) 3.764.444 TL eder. Bunu bugünkü kurla Dolara çevirirsek (3.764.444 /
3,39 =) 1.110.455 Dolar buluruz. Demek ki bu Amerikalı yatırımcı, 2017 yılının
ilk 250 gününde Türkiye’de tahvilde tuttuğu 1 milyon Dolarını 1.110.455 Dolara
çıkarmış oluyor. Demek ki 2017 yılının ilk 250 gününde 1 milyon Dolarını
Türkiye’de tahvile yatıran bir Amerikalı bu yatırımından (110.455 / 1.000.000
=) % 11 faiz geliri elde etmiş olur. Bunu yıllığa çevirirsek (360 x 11 / 250 =)
yüzde 15,8 faiz oranı buluruz. Amerika’da yıllık enflasyon oranı yüzde 1,5
dolayında olduğundan bu nominal faiz kazancı kabaca yüzde 14 reel faiz
kazancına denk gelir. Bu Amerikalı parasını Amerikan Hazine Tahviline yatırsa
yıllık reel faiz kazancı eksi olacaktı (1 yıllık tahvilin faizi yüzde 1,20.)
Bu hesap, sıcak paranın niçin
Türkiye’ye geldiğini anlatmanın yanı sıra TL’nin niçin değer kazandığını da açıklıyor.
Yüksek faiz yabancı fonları sıcak para olarak çekiyor, bir yandan Trump’ın
katkısıyla bir yandan da döviz girişi arttıkça USD kuru düşüyor, döviz bollaşıp
kur düştükçe CDS primi de düşüyor. Birbirini besleyen bir süreç çalışıyor.
Türkiye’ye bol döviz girişi iyi bir durummuş gibi gözükse de bu dövizleri getirenlerin
sonuçta üzerimizden inanılmaz oranda para kazandığını gözden kaçırmamak
gerekir. Türkiye, sıcak paraya dünyanın en yüksek bedelini ödeyen ülkelerden
birisi konumunda bulunuyor.
Aslında bu durum övünülecek bir
durum değil, son derecede üzücü bir durumdur.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026209 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.