Atatürkçü Olmak O kadar da Kolay Değil
Adını andığımız her an içimizi
hüzün kaplar oldu. Eskiden 10 Kasımlarda yaşardık bu duyguyu. Şimdi neredeyse
her gün aynı hüznü yaşıyoruz. O, bize elden gitmiş olan vatanımızı geri
vermekle kalmadı, kulluktan çıkardı bizi, haklarımızı öğretti. Şimdilerde daha
iyi anlasak da biz bunların değerini uzun zaman bilemedik, hakkını veremedik. Adını
anınca hüzünlenmemiz ondandır biraz da. Hala aptalca bir tutkuyla kulluğa
dönmek isteyenler var aramızda. Atatürk’ün sağlığında da vardı bu insanlar.
Hatta bunların önemli bir kısmı onun en yakın arkadaşlarıydı. Nutuk’u okuyunca
insan, Atatürk’ün asıl mücadelesinin düşmanlardan çok dostlarıyla olduğunu
görüyor.
Bir hafta kadar önce Kerem
Çalışkan’ın yeni çıkan Miras adlı kitabını okumaya başladım (Remzi Kitabevi,
2017.) Devam etsem ikinci gün bitirirdim. Miras, çok kolay okunan, akılda
kalan, güzel çerçevelenmiş bir kitap. Atatürk’ün miras bıraktığı 7 önemli
kavramı ve bunlar üzerinde onun nasıl çalıştığını bu kavramları birer oya gibi
nasıl işleyip geliştirdiğini anlatıyor. Bu kavramlar: Vatan, Meclis, Ordu,
Cumhuriyet, Laiklik, Kadın Hakları, Türk Kimliği.
Kitabın ilk sayfasında Atatürk’ün
şu sözleri tokat gibi karşılıyor insanı: “Ben, manevi miras olarak hiçbir nass-ı
kati, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim
manevi mirasım, bilim ve akıldır. Benden sonrakiler, bizim aşmak zorunda
olduğumuz çetin ve köklü zorluklar önünde, belki gayelere tamamen
eremediğimizi, fakat asla taviz vermediğimizi, akıl ve bilimi rehber
edindiğimizi tasdik edeceklerdir. Zaman süratle dönüyor, milletlerin,
cemiyetlerin, bireylerin saadet ve bedbahtlık anlayışları bile değişiyor. Böyle
bir dünyada asla değişmeyecek hükümler getirdiğini iddia etmek, aklın ve
bilimin gelişimini inkâr etmek olur. Benim, Türk milleti için yapmaya
çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra, beni benimsemek isteyenler, bu temel
mihver üzerinde akıl ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevi
mirasçılarım olurlar.”
Kitaptaki bölümlerin her birinin başında Atatürk’ün çok
önemli sözleri var. Kadınlarla ilgili olarak söylediği şu sözler mesela, onun
kadın haklarına ve kadın erkek eşitliğine verdiği önemi ne kadar açıklıkla ortaya
koyuyor: “Büyük Türk kadınını çalışmamıza ortak yapmak, hayatımızı onunla
birlikte yürütmek, Türk kadınını ilmi, ahlâki, sosyal, ekonomik hayatta erkeğin
ortağı, arkadaşı, yardımcısı ve destekleyicisi yapmak…”
Sonra laiklikle ilgili bölümün başındaki şu sorusu mesela,
bugün de aynen geçerli değil mi? “Bir takım şeyhlerin, dedelerin, seyitlerin,
çelebilerin, babaların, emirlerin arkasından sürüklenen ve geleceklerini,
canlarını, falcıların, büyücülerin, üfürükçülerin, muskacıların ellerine
bırakan insanlardan oluşmuş bir topluluğa uygar bir millet gözüyle bakılabilir
mi?”
Neredeyse yüz yıl sonra her
başımız sıkıştığında “nasıl bir yol göstermişti?” diye eserine bakma ihtiyacı
duymaya devam ediyoruz. Oysa onun dediğini anlamak için aklın ve bilimin yol
göstericiliğinden yararlanmak, o yolda yürümek yeterliydi.
Bugün çoğumuz Atatürkçü görüneceğiz.
Ne var ki görünmekle Atatürkçü olunmuyor. Her şeyden önce onun devrimlerini
benimsemek, bilimi ve aklı yol gösterici olarak kabul etmek, kadın erkek yan
yana yürümek, aynı yerde oturup kalkmak, laikliği nefes alır gibi hissetmek gerekiyor.
Görünmek kolay olsa da Atatürkçü olmak o kadar da kolay değil yani.
Tarihimizin en büyük devrimcisi Mustafa
Kemal Atatürk’ü bir kez daha saygıyla anıyorum.
Deneme konusunda
Geçen Yüzyılın İnsanları10 Haziran 2026Eleştiri Korkusu8 Haziran 2026Kötünün Yükselişi5 Haziran 2026Cesur Yeni Dünya30 Mayıs 2026107 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.