Açık ve Fazlalarına Göre Ekonomiler
Bir ekonomide kamu gelir ve
giderleri arasındaki dengeyi gösteren bütçe dengesi ve döviz gelirleriyle
giderleri arasındaki dengeyi gösteren cari denge açısından aşağıdaki durumlar
ortaya çıkabilir:
Bütçe Dengesi
|
Cari Denge
|
Durum
|
||
Gelirler > Giderler
|
Bütçe Fazlası
|
Gelirler > Giderler
|
Cari Fazla
|
İkiz Fazla
|
Gelirler < Giderler
|
Bütçe Açığı
|
Gelirler < Giderler
|
Cari Açık
|
İkiz Açık
|
Gelirler > Giderler
|
Bütçe Fazlası
|
Gelirler < Giderler
|
Cari Açık
|
Bütçe Fazlası, Cari Açık
|
Gelirler < Giderler
|
Bütçe Açığı
|
Gelirler > Giderler
|
Cari Fazla
|
Bütçe Açığı, Cari Fazla
|
Bu durumların hepsine uygun
ekonomi örnekleri vardır. Bunları yazının altındaki tabloda sunuyorum.
Ekli tabloya göre aralarında ABD,
İngiltere, Fransa ve Türkiye’nin de bulunduğu ekonomiler hem bütçe açığı hem de
cari açık yani ikiz açık veriyor. Her iki dengesi en yüksek açık veren üç ülke
Arjantin, İngiltere ve ABD’dir. İkiz açık veren ekonomiler arasında cari açığı en yüksek ülke olarak Türkiye, bütçe açığı en yüksek ülke olarak da Brezilya öne çıkıyor. Bu
ekonomiler genellikle tüketim eğilimi yüksek, tasarruf eğilimi düşük olan
ekonomiler. Bunlar arasında en ilginç olan iki ekonomi; yüksek tasarruf oranlarına
karşın ikiz açık veren Hindistan ve Endonezya.
Tabloya göre Almanya, Hollanda ve
kuzey Avrupa ülkeleri ikiz fazla veren ekonomiler arasında yer alıyor. Her iki
dengesi en yüksek fazla veren ekonomiler Norveç, Hong Kong ve Almanya. En
yüksek cari fazla veren ekonomi Hollanda olurken en yüksek bütçe fazlası veren
ekonomi Norveç oluyor. Bu ekonomiler tasarruf eğiliminin yüksek olduğu
ekonomiler. Ayrıca yüksek teknolojili mallar ihraç ediyorlar. Bunun sonucu
olarak hem bütçe fazlası hem de cari fazla veriyorlar.
Çin, Japonya, Avusturya, İtalya
gibi ekonomiler cari fazla verirken bütçe açığı veriyorlar. Bu grupta en yüksek
cari fazlayı veren ekonomiler; Singapur, Tayland ve Danimarka olurken en yüksek
bütçe açığını verenler; Suudi Arabistan ve Japonya oluyor. Bu ekonomiler
arasında tasarruf eğilimi yüksek olan ve yüksek teknolojili ürünler ihraç
edenler olduğu gibi petrol gibi doğal kaynaklara sahip olduğu için cari fazla
verenler de var.
En az ekonominin yer aldığı grup
cari açık ve bütçe fazlası veren ekonomiler grubu. Burada Yeni Zelanda, Letonya
ve Litvanya yer alıyor. Bu ekonomiler ihracattan çok kendi iç dengeleriyle
ayakta kalan ekonomiler.
Tablo: Bütçe Dengesi ve
Cari Dengeye Göre Ekonomilerin Sınıflandırılması (2017, veriler için kaynak:
The Economist, February 24th, 2018.) (%)
Cari Denge / GSYH
|
Bütçe Dengesi / GSYH
|
Tasarruflar / GSYH
|
|
İkiz
Açık Verenler
|
|||
ABD
|
-2,4
|
-3,5
|
17,5
|
İngiltere
|
-4,5
|
-2,9
|
13,4
|
Fransa
|
-1,3
|
-2,9
|
22,1
|
Belçika
|
-0,7
|
-1,7
|
23,2
|
Polonya
|
-0,1
|
-2,2
|
19,0
|
Hindistan
|
-1,6
|
-3,3
|
28,6
|
Endonezya
|
-1,6
|
-2,8
|
32,6
|
Türkiye
|
-5,3
|
-1,5
|
25,1
|
Yunanistan
|
-0,4
|
-0,6
|
10,5
|
Arjantin
|
-4,2
|
-5,8
|
12,8
|
Brezilya
|
-0,6
|
-8,0
|
16,2
|
Meksika
|
-1,7
|
-1,1
|
21,2
|
Güney
Afrika
|
-2,2
|
-3,9
|
16,2
|
İkiz
Fazla Verenler
|
|||
Almanya
|
7,9
|
1,2
|
27,6
|
Hollanda
|
9,6
|
0,9
|
30,6
|
Çek
Cumhuriyeti
|
0,7
|
0,7
|
27,2
|
Norveç
|
4,6
|
4,9
|
34,4
|
İsveç
|
4,7
|
1,0
|
29,9
|
İsviçre
|
9,3
|
0,8
|
33,5
|
Hong
Kong
|
4,3
|
4,2
|
24,9
|
Güney
Kore
|
5,3
|
1,0
|
37,2
|
Lüksemburg
|
5,0
|
1,4
|
23,2
|
Cari
Fazla Verenler
|
|||
Çin
|
1,2
|
-4,3
|
45,4
|
Japonya
|
3,9
|
-4,4
|
27,0
|
Avusturya
|
2,2
|
-1,1
|
26,0
|
İtalya
|
2,7
|
-2,3
|
19,6
|
İspanya
|
1,6
|
-3,0
|
22,5
|
Danimarka
|
8,3
|
-0,3
|
27,9
|
Rusya
|
2,4
|
-1,5
|
26,6
|
Singapur
|
18,5
|
-1,0
|
45,0
|
Tayland
|
11,6
|
-2,5
|
32,8
|
S.
Arabistan
|
2,7
|
-8,9
|
28,8
|
Portekiz
|
0,3
|
-1,2
|
17,0
|
Bütçe
Fazlası Verenler
|
|||
Yeni
Zelanda
|
-2,8
|
1,6
|
21,0
|
Letonya
|
-0,8
|
0,2
|
20,9
|
Litvanya
|
-0,8
|
0,1
|
16,0
|
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026125 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.