İktisatçıların Günü
İşler iyi giderken sahne
finansçılarındır. Nereden, nasıl en çok para kazanılır, ekonomideki gidiş nasıl
değerlendirilir de kazançlar artırılır onlar bilir ve anlatırlar. En ince
hesapları yaparlar, hangi yatırım aracından hangisine ne zaman geçileceğini net
bir biçimde söylerler. İşler iyi giderken gözler hep finansçıları arar,
kulaklar onlara döner. Tek kelimelerini kaçırmamaya çalışır yöneticiler ve
karar alıcılar. Şirketlerde bir de iktisatçılar vardır. Hepsinde yoktur ama
televizyon kanallarında, sosyal medyada ya da yazılı basında vardırlar en
azından. Finansçılar kadar gözde olmasalar da onlar da bir şeyler söylerler,
yazarlar. İyi zamanlarda insanların büyük bölümü onların dediklerini pek dinlemez,
dinler görünenler de kendilerini vermediği için ne dediklerini pek anlamaz. Sağ
olsunlar iktisatçılar da anlaşılmaz konuşmayı sevdiklerinden midir yoksa
konunun karmaşıklığından mıdır anlaşılmaya pek çaba göstermezler. Büyük
şirketlerde ve özellikle finans şirketlerinde bir iktisatçı bulunur. Bazı
toplantılara çağrılır ve görüşleri sorulur. Çağrıldığında genellikle iyi giden
işlerin hep böyle gitmeyebileceğini, makro dengelerin bozulmaya başladığını, böyle
bir durumda şirketin zor duruma düşebileceğini ve şimdiden önlem alınması
gerektiğini anlatıp gider. Çoğu yönetici iktisatçının anlattıklarından pek
hoşlanmaz. Şirket çalışanlarının gerekli gereksiz moralini bozduğunu düşünürler.
Hatta işten çıkarıp çıkarmamayı kafalarında evirip çevirirler. Ya unutulduğu
için ya da çok maliyetli olmadıkları için iktisatçılar işte kalmaya devam
ederler.
Sonra gün gelir makroekonomik
sıkıntılar yüzeye çıkmaya başlar. Ekonominin, potansiyelinden hızlı büyümüş
olmasının yarattığı zorlama sırasında bütçe açığı ya da cari açığın hızla
arttığı, borçlanmanın yükselmiş olduğu anlaşılır. İster istemez işler tersine
döner, ekonomi küçülmeye başlar, işsizlik artar, enflasyon yükselişe geçer. O
aşamada eldeki kazanç fazlasını değerlendirmek değil borçları yönetmek,
maliyetleri düşürmek, gereksiz istihdamı azaltmak gibi hedefler ön plana çıkar.
İşte tam da o sırada birileri iktisatçıyı hatırlar. Derler ki “ya burada bir
adam vardı, arada bir bizim toplantılara çağırırdık mır mır bir şeyler anlatır
da biz pek dinlemezdik.” Sonra hep birlikte iktisatçıyı çağırıp dinlemeye karar
verirler. İktisatçı ilk kez böyle bir toplantıda başköşeye oturur, hazırladığı
tabloları ve grafikleri perdeye yansıtarak buraya nasıl gelindiğini anlatmaya
başlar. Anlatır da anlatır. Bu kez herkes kulak kesilmiş olarak onun
anlattıklarını dinler. İktisatçı sunumunu bitirdiğinde yüzünde belli belirsiz
bir tebessüm oluşur. O tebessüm aslında “ben bunların olacağını size zamanında
anlattım ama beni dinlemediniz, işte bakın haklı çıktım” ifadesinin
yansımasıdır.
Yöneticiler, iktisatçıyı
dinledikten sonra onun başkanlığında bir “bu sıkıntıdan nasıl çıkarız komitesi”
kurarlar. Gün artık iktisatçıların gününe dönüşmüş olur.
İyi günde finansçıyı dinlemek
akıllıca bir tutumdur. Ama aynı zamanda iktisatçıya da kulak verenler yatırım
yaparken bir yandan da gerekli önlemleri alırlar. İşler iyi giderken önce
finansçıyı sonra iktisatçıyı dinlemek sadece finansçıyı dinlemek kadar çok
kazandırmaz belki ama işler bozulduğunda da zararın yüksek olmasını
önleyebilir.
Keşke bütün günler finansçıların
günü olsa. Ne yazık ki böyle bir dünya yok. Bugün dönüp dolaşıp yine
iktisatçıların gününe geri geldik. O toplantılar sırasında masanın en ucunda oturup
mır mır eden adamın ya da kadının anlattıklarını o zaman dinlesek ve dikkate
alsak iş işten geçtikten sonra bugün yeniden dinlemek zorunda kalmazdık.
Bunlar da geçecek nasıl olsa ve
yine finansçıların gününe geleceğiz. O zaman bari iktisatçıların ne dediğine
kulak vermeye başlasak.
Ekonomi konusunda
Siyasal Sistem, Ekonomik Sistem ve Ahbap - Çavuş İlişkileri18 Ekim 2026Teori Aynı, Sonuç Farklı 6 Ağustos 2026İrrasyonel Beklentiler Teorisi19 Haziran 2026Öğrenilmiş Çaresizlik24 Şubat 2026244 yorum
Yorumlar ve yanıtlar Blogger'ın kendi sisteminde yazılır ve okunur; tema bunu değiştirmez. Bu önizleme salt okunurdur.